Column

Mensen op zoek naar geluk

Een migrant passeert met haar baby de politie-agenten, die de treinrails veilig stellen voordat de trein richting Servië aankomt. Beeld ap

Op een boot, ver weg hiervandaan, zag ik bultruggen. Ze waren machtig en immens, ze sloegen met hun staarten, ze ademden met kracht door hun spuitgaten en ze deden ook voor het overige alles wat je als verwende toerist eist als je 45 Amerikaanse dollars per persoon hebt neergeteld voor een middag walviskijken.

Walvissen zijn eeuwige migranten, ze trekken van de kou naar de warmte en weer terug, hun hele leven lang zwemmend naar daar waar het goed toeven is. Zoekend naar lekker eten, variatie, beschutting, een verzetje, prettige temperaturen, elkaar en een leuk vrouwtje voor de voortplanting. Net mensen. Zoekend naar geluk, zou je ook kunnen zeggen.

Mijn hele leven ben ik migrant geweest. Ik heb een stuk of vijf landverhuizingen achter de rug en ook mijn jonge kinderen heb ik al over continenten versleept.

Als we welkom waren, noemden ze ons expats, want ook in de migratiebusiness wordt scherp gelet op inkomensklassen (in het lagere segment wordt het begrip arbeidsmigrant gehanteerd, dat met aanzienlijk minder ontzag wordt uitgesproken dan het begrip expat).

Vaker noemden ze ons buitenlanders, allochtonen, Hollanders, uit-Hollandmensen, yu di Surinam. Dat was zelden aardig bedoeld, al fietsten we nooit op de stoep en betaalden we ruimhartig belasting.

Als migrant moet je net iets harder lopen dan de rest, anders ben je 'niet goed geïntegreerd'. (Het is overigens verstandig daar nimmer in klagende zin over te spreken; onlangs las ik ergens het woord 'klaagneger'.) Klagen, rotzooi trappen, de asociaal uithangen, de belastingen ontduiken, de hand ophouden en desalniettemin nimmer het verwijt krijgen dat jouw 'integratie is mislukt', is het privilege van de mensen die hier eerder waren dan jij. Een migrantenmeisje dat tienen haalt op school, heet 'uitstekend geïntegreerd' - waaronder de potsierlijke veronderstelling ligt dat de meisjes die hier eerder waren massaal tienen halen op school.

Je verantwoordelijkheden als migrant strekken vaak oneindig veel verder dan je in al je onschuld vermoedt: in de Volkskrant van afgelopen zaterdag las ik tot mijn schrik dat door migratie in de grote steden 'de vrijheid van onderwijs - een kernwaarde - feitelijk is afgeschaft'. Door mijn grote schuld. Thuis bogen wij schuldbewust het hoofd.

Gelukzoekers zijn we nooit genoemd, wat vreemd is, want tot elke landverhuizing werd besloten in de hoop en de verwachting dat in ons nieuwe tijdelijke land het geluk - of nóg meer geluk - wachtte. Het begrip gelukzoeker wordt in Nederland gereserveerd voor migranten die op niet courante wijze hierheen komen om werk te zoeken dat niet in het expatsegment valt. Dat mag niet - al is mij niet altijd even duidelijk waarom.

Het wordt met dedain uitgesproken: gelukzoeker. Als ware het een verwerpelijke daad om op zoek te gaan naar eten, variatie, beschutting, elkaar en een leuk vrouwtje.

De Ombudsvrouw van de Volkskrant deed afgelopen zaterdag een dappere oproep tot zorgvuldig taalgebruik in het grote vluchtelingen/migranten/asielzoekers/gelukzoekers-debat. Noem een vluchteling een vluchteling en een arbeidsmigrant een arbeidsmigrant, bepleit zij.

Al Jazeera gaat verder en heeft besloten in de berichtgeving over bootvluchtelingen/gelukzoekers/arbeidsmigranten voortaan het woord 'migrant' te mijden en het alleen nog over 'mensen' te hebben.

Mensen op zoek naar geluk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.