nieuws schuldenaren

Mensen met forse schulden moeten nog ten minste twee jaar wachten op minimuminkomen

De wet die een minimuminkomen voor schuldenaren moet garanderen, loopt twee jaar vertraging op. Het was de bedoeling dat mensen met veel schulden dit jaar al verzekerd zouden zijn van een minimuminkomen. Door problemen bij de Belastingdienst en het UWV wordt dat 2021. Dit schrijven staatssecretaris Tamara van Ark (VVD) van Sociale Zaken en staatssecretaris Menno Snel (D66) van Financiën aan de Tweede Kamer.

Minister Wopke Hoekstra geeft een gastles economie aan leerlingen uit 3-havo van Het Bernardinuscollege in Heerlen. De minister leert de kinderen hoe zo moeten omgaan met geld. Beeld ANP

Het gaat om de zogenoemde beslagvrije voet, het bedrag dat schuldenaren overhouden nadat ze hun maandelijkse betalingen aan schuldeisers hebben verricht. Dat bedrag moet hoog genoeg zijn om van te kunnen leven. Twee jaar geleden stemde de Eerste Kamer in met een wet die de regels voor het vaststellen van de beslagvrije voet vereenvoudigt.

Mensen met schulden bij verschillende partijen zoals overheden en bedrijven komen vaak steeds verder in de problemen en houden te weinig geld over om van te leven. De Nationale Ombudsman heeft met name de rol van de overheid hierin gehekeld, die de problemen van mensen met schulden vaak vergroot door incasso’s. Volgens de nieuwe wet komt er een coördinerende deurwaarder, waardoor alle schuldeisers beter op de hoogte zijn van elkaars claims.

In november kondigden Van Ark en Snel al aan dat problemen bij de Belastingdienst en het UWV invoering van het nieuwe systeem op 1 januari dit jaar, zoals de bedoeling was, onmogelijk maakten. Nu blijkt dat de problemen zo groot zijn dat nog twee jaar voorbereiding nodig is.

De staatssecretarissen kondigen wel wat maatregelen aan om de problemen te verminderen. Vijf overheidsorganisaties hebben afgesproken niet meer apart maar samen met het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) een deurwaarder in te schakelen. Het gaat om het UWV, CAK, het RIVM, Duo en het CJIB zelf. Ook is het nu mogelijk om boetes tot 75 euro in termijnen te betalen. Tot dit jaar kon het alleen bij hogere bekeuringen.

Nu kan de Belastingdienst bij belastingschulden maandelijks automatisch maximaal 500 euro van de rekening afschrijven. ‘Schuldenaren kunnen hierdoor te weinig geld overhouden om van te leven’, aldus Van Ark. De Belastingdienst gaat voortaan eerst een beslagvrije voet berekenen en dan een maximumbedrag vaststellen dat automatisch geïnd kan worden.

Harde deadline

Van Ark wil dat ook gemeenten maatregelen nemen om bijstandsgerechtigden te ontzien. Bijstandsgerechtigde schuldenaren houden na hun maandelijkse betalingen op dit moment minimaal 90 procent van hun uitkering over. Volgens de nieuwe wet moet dat 95 procent worden. Van Ark roept gemeenten op dat nieuwe percentage alvast als norm te hanteren.

Ook de ‘dwangverrekening’ van toeslagen wordt aangepast. In de huidige situatie wordt zonder toestemming van de burger bijvoorbeeld een huurtoeslagschuld verrekend met de zorgtoeslag. Als de burger daardoor in problemen raakt, moet hij nu zelf aan de bel trekken. Snel en Van Ark proberen dit jaar alvast een maatregel uit de nieuwe wet in te voeren, waarbij eerst de beslagvrije voet wordt vastgesteld en daarna de dwangverrekening wordt toegepast.

Voor schuldenaren tot 21 jaar wordt nu een erg laag bedrag berekend waarmee ze maandelijks toe zouden kunnen. ‘Dit zijn relatief lage normen, omdat uitgegaan wordt van een bijdrage van de ouders in het levensonderhoud van de jongere’, schrijven Van Ark en Snel. Zij willen de wet binnenkort zo wijzigen dat deze jongeren iets meer geld overhouden.

Of invoering van de hele wet per 2021 haalbaar is, is overigens erg onzeker. Ambtenaren stellen in een rapport, dat Snel en Van Ark woensdag naar de Tweede Kamer stuurden, vraagtekens bij 2021 als invoeringsjaar. ‘In meerdere opzichten zijn er grote risico’s of problemen. Er zijn dringende maatregelen nodig om te zorgen dat deze worden aangepakt en om vast te stellen of het haalbaar is om ze op te lossen’, is hun conclusie. Toch houden Van Ark en Snel vast aan  1 januari 2021 als invoeringsdatum. ‘Daar zullen wij dan ook als harde deadline op sturen’, schrijven zij de Kamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.