Mensen klonen zou een onmenselijk idee zijn

De week in wetenschap

De eerste gekloonde aap maakt zo mogelijk nog duidelijker dat mensen klonen een onmenselijk idee zou zijn.

Terwijl wetenschappelijk angehaucht Nederland zich deze week druk maakte over de verkiezing van Antonie van Leeuwenhoeks microscoopje (1670) tot Nationaal Pronkstuk, kloonden de Chinezen zomaar een aap. Op zich kunnen ze trots zijn op hun Zhong Zhong en Hua Hua, al keken de twee wel wat geschokken in alle camera's.

De onvermijdelijke vraag is nu wanneer de eerste gekloonde mens een feit kan zijn. Want het is niet langer óf, maar wanneer, zeggen cynici. De vraag lijkt mij vooral of ze wel beseffen wat ze zeggen.

In 1997 kloonden Britse wetenschappers cellen van de uier van een schaap en maakten Dolly, het eerste gekloonde schaap. Dat was wereldnieuws, science fiction was werkelijkheid geworden. Ook toen was de vraag wanneer, à la The Boys from Brazil, de mens aan de beurt zou zijn. En vooral of we dat moesten willen.

Cynici meenden dat je technologie niet tegenhoudt, want dit waren nog nette Britten en geen kille Chinezen. Ethici hadden een reeks argumenten om er niet aan te beginnen. Het luidste: je kunt een mens niet aandoen om een kopie te zijn.

Dat klinkt verstandig, maar is nou net het minst houtsnijdende argument. Kinderen zijn in zekere zin altijd kopieën van hun ouders en voorouders. In de wieg hebben we de mond van mama al en de oren van papa. Vertederend.

Het echte argument tegen het klonen van mensen is dat klonen een moorddadige technologie is, waarbij er vanalles en nog wat misgaat. Dat begon al bij Dolly zelf, waar talloze bevruchte eitjes er onderweg naar een embryo opeens toch mee ophielden en de meeste draagzwangerschappen in misgeboorten eindigden. Dolly was de enige van 277 embryo's die het overleefde. Hoe hoger het zoogdier, hoe moeilijker het werd, bleek de decennia erna.

De gekloonde aapjes Zhong Zhong en Hua Hua. Beeld reuters

De schepping van Zhong Zhong en Hua Hua was een buitengewoon moeizame affaire. De twee zijn de enige overlevenden van 79 gekloonde embryo's die bij 21 draagmoeders werden geplaatst, waarvan er 6 uiteindelijk zwanger werden.

Stel dat we het toch proberen: mensen klonen. Dan zouden er voor de creatie van één genetisch identiek mens dus gemakkelijk meer dan tien vrouwen zwanger gemaakt moeten worden met iets waarvan nauwelijks vaststaat dat het levensvatbaar zal zijn.

Alles kan, maar het is onmenselijke heisa. Hier en ook in China. En eigenlijk ook al voor twee schattige makaken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.