Meningen

In Caïro vond vrijdag, na het middaggebed, een 'miljoenmensenmars' plaats, uit protest tegen het afzetten van de vorig jaar gekozen president Mohamed Morsi. Of het echt een miljoenenmars was weten we niet, de exacte cijfers uit Egypte zijn knap onbetrouwbaar.

Dat was het feit van gisteren. Wat moeten we ermee?

Zoals de hoofdredacteur van The Guardian, C.P. Scott, in 1921 bij het eeuwfeest van zijn krant schreef: 'Comment is free, but facts are sacred.' Scott was ruim 57 jaar hoofdredacteur van de krant - kom er tegenwoordig nog maar eens om - dus zijn visie had gewicht. De zin is beroemd geworden en een leidraad voor vele hoofdredacteuren na hem.

Ondanks hun heilige karakter kunnen ook de feiten je soms achterlaten met een leeg gevoel. Zo leeg, dat de lust je ontgaat de vrijheid van het commentaar te benutten.

Maar een mening is verplicht geworden, geen onderwerp uitgezonderd. Ook als de feiten ongrijpbaar om je heen dansen als muggen in de Provence, moet er een mening zijn. Wie geen mening heeft, bestaat niet. Zonder mening geen debat en het debat is even heilig geworden als de feiten.

In The New York Times schreef de gerespecteerde columnist Thomas Friedman deze week een commentaar over Egypte. Hij studeerde in de jaren zeventig aan de Amerikaanse Universiteit in Caïro en verblijft er sindsdien regelmatig.

Hij constateerde in grote lijnen het volgende: alle partijen in Egypte (Moslimbroederschap, anti-islamisten, leger) hebben zich sinds de revolutie van 2011 bijzonder slecht gedragen en zouden naar verzoening moeten streven. Het land zou zich moeten ontwikkelen langs de lijnen van het Arab Human Development Report van de VN uit 2002: met aandacht voor vrijheid, onderwijs en vrouwenemancipatie.

Dat is een mooie mening waarmee ik wel kan instemmen. Maar verder kun je er niet zo veel mee. Hoe we de gebeurtenissen in Egypte moeten interpreteren, weet Friedman ook niet precies. Feiten komen naar buiten in de vorm van speculaties, verdachtmakingen en propaganda - en daaronder ligt een werkelijkheid, een 'geopolitieke', een 'georeligieuze' of iets nóg gecompliceerders, waaraan voor de gewone nieuwsconsument al helemaal geen touw meer is vast te knopen.

Elke mening over Egypte is een slag in de lucht, een poging een zeepbel vast te pakken. Je kunt er veilig dit van zeggen: het is chaos en die dreigt alleen maar groter te worden.

Afgelopen week stonden er op de Volkskrant-site beelden die waren gemaakt door een jonge Egyptische cameraman. Hij filmde een schietende soldaat op de muren van de kazerne. Het filmpje duurde tot het moment waarop de soldaat de cameraman ontwaarde en de trekker overhaalde.

Niet dat je daardoor begrijpt wat er aan de hand is, maar het brengt je wel terug bij de Egyptische werkelijkheid van dit moment, ver van abstracties en vage theorieën.

Soms stuit je op de grenzen van je eigen meningsvorming en het is, naar de beroemde woorden van Ludwig Wittgenstein, beter te zwijgen over de dingen waarover je niet kunt spreken. Het zou in elk geval veel geleuter schelen.

Intussen blijft de vraag naar zonvakanties naar Egypte groot, melden de reisorganisaties. De vakantieganger scheidt moeiteloos illusie en werkelijkheid, mening (lekker warm hier) en feiten (88 doden). Acht dagen Ali Baba-hotel in Hurghada aan de Rode Zee (lekker snorkelen, all-inclusive): 527 euro per persoon (met kassakorting). Excursies naar de piramiden zijn wegens omstandigheden tijdelijk geschrapt.

Ik wens u een fijne, meningenluwe zomer.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden