Mengelberg, Proust, De Jong

En dan hier nog Vlaamse smaken, columns van Campert, Dola de Jong aan de vergetelheid ontrukt, waarom we bedekt zijn, een nieuwe Proust-vertaling en andere net verschenen titels.

Worp en wederworp

Een gesprek met de componist, bandleider en jazzpianist Misha Mengelberg (1935) is 'altijd een momentopname', noteerde Jacqueline Oskamp in 1993: 'De componist zelf is de laatste om te beweren dat er enige consistentie in zijn uitspraken schuilt.' In de bloemlezing Worp en wederworp staan 26 interviews die Mengelberg werden afgenomen in de jaren 1961-2011, en die volgens samensteller Erik van den Berg veel verduidelijken over 'de verborgen continuïteit in zijn denken'. Dingen moeten kunnen mislukken, zei Mengelberg in 1989, en 'Maandag voel ik me avantgardist, dinsdag begin ik daar heel hard om te lachen, woensdag schrijf ik een verhaaltje waar je een film van zou kunnen maken of een toneelstuk en donderdag heb ik een schnabbel. Ik weet zelfs niet waar ik begin als ik improviseer.'

Beeld .

Swanns kant op

Iets meer dan honderd jaar nadat Marcel Proust het eerste deel publiceerde van zijn megaroman Op zoek naar de verloren tijd (de roman met het grootste aantal lettertekens, 9.609.000, in het Frans), levert het duo Martin de Haan en Rokus Hofstede een nieuwe Nederlandse vertaling af: Swanns kant op is de titel geworden. 'Er is een tijd geweest dat ik vroeg naar bed ging', is de eerste zin. Het woordje 'tijd' is essentieel, want daarmee eindigt de cyclus ook.

Beeld .

En de akker is de wereld

De schrijfster Dola de Jong (1911-2003), opgegroeid in een geassimileerde Joodse familie, ontvluchtte Nederland in 1940 en kwam via Tanger terecht in New York. Daar publiceerde ze in 1945 de roman And the Field is the World, die na de oorlog in Nederland verscheen als En de akker is de wereld,handelend over een stel dat Nederland ontvlucht vanwege de oorlogsdreiging, en in Tanger terechtkomt. Na de herontdekking van Ida Simons wil uitgeefster Eva Cossée opnieuw een boeiende auteur aan de vergetelheid ontrukken.

Beeld .

Vandaag ben ik een lege kartonnen doos

De columns die de nimmer versagende Remco Campert tussen januari 2014 en mei 2015 bijdroeg aan Sir Edmund, de zaterdagse bijlage van de Volkskrant, zijn gebundeld in Vandaag ben ik een lege kartonnen doos. In het heden wandelt de dichter door zijn herinneringen (aan Kouwenaar, Sandberg, de oorlog), maar ook laat hij weten aan zijn dichtbundel Levenswandel te werken.

Beeld .

Smaak - Een bitterzoete verkenning

De Vlaamse culinair journalist Kathy Mathys is dol op eten en dat was ze als kind al, schrijft ze in Smaak - Een bitterzoete verkenning: 'Ik heb altijd genoten van eten, was mateloos nieuwsgierig naar het onbekende. Mijn hart ging sneller slaan van de romige, volwassen smaak van advocaat, ik lepelde die vloeibare snoep naar binnen tot ik me draaierig voelde. Paling in 't groen, gebakken forel, cordon bleu, macaroni met ham en kaas, witlof uit de oven: we groeiden op met de klassieke Vlaamse kost, mijn broer en ik.' Haar boek legt uit wat smaak is en wat voor smaken er zijn, maar is vooral 'een pleidooi voor een vol leven. Een leven met neus en mond, oren en ogen, vingers, hoofd en hart.'

Beeld .

De stilte der zee

Le silence de la mer van Vercors (die in het echt Jean Bruller heette) heeft de afgelopen decennia op menig literatuurlijst Frans gestaan - het is een lekker kleine roman en een beeldschone bovendien. In 1985 werd het vertaald door Frans de Haan als De stilte der zee. De Bezige Bij heeft het boekje, over een Duitse officier die wordt ingekwartierd bij een Fransman en zijn nichtje, opnieuw uitgegeven ter gelegenheid van de 70ste verjaardag van de bevrijding. Het lezen ervan is 'een louterende ervaring', schrijft DBB-directeur Henk Pröpper in zijn voorwoord: 'Het drama van een Wereldoorlog verbeeld in het decor van een eenvoudige keuken.'

Beeld .

Bloot of bedekt - Van niets om het lijf naar strak in het pak

In tegenstelling tot dieren dragen de meeste mensen doorgaans kleding. Sinds wanneer doen ze dat, waarom zijn ze het gaan doen en wat wordt er met die kleding in verschillende culturen uitgedrukt? Vragen die aan de orde komen in Bloot of bedekt - Van niets om het lijf naar strak in het pak van Mineke Schipper, emeritus hoogleraar interculturele literatuurwetenschap. Ze kwam op het idee tijdens het schrijven van een eerder boek, Overal Adam en Eva. 'Menselijke angst voor de verleidingen van het lijf en in het bijzonder voor onbedekte intieme delen heeft altijd de bijzondere aandacht genoten van jodendom, christendom en islam, drie godsdiensten die ook nu nog grote invloed hebben.'

Beeld .

De slag om Srebrenica - De aanloop. De val. De naschok

Frank Westerman was oorlogscorrespondent voor de Volkskrant in Belgrado en schreef later voor NRC Handelsblad over de val van Srebrenica in 1995; hij is tijdens de oorlog twee keer in de enclave geweest. Zijn reportages uit die tijd zijn nu gebundeld in De slag om Srebrenica - De aanloop. De val. De naschok en aangevuld met een verslag van een derde bezoek aan de Balkan in april van dit jaar.

Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden