Menem trekt zich terug in tv-soap

Na het land meer dan een etmaal in spanning te hebben gehouden, heeft ex-president Carlos Menem woensdagavond bevestigd dat hij zich terugtrekt uit de race om het presidentschap....

Menem ondertekende een afstandsverklaring en sprak op de band een cameratoespraak in die gisteravond nog niet was uitgezonden. Maar tegen tientallen journalisten en aanhangers die uren op hem hadden gewacht zei hij, theatraal en met ogen vol water: `Laat Kirchner zijn 22 procent hebben. Ik heb het volk.'

Her en der in Buenos Aires klonk gejuich. Auto's gingen toeterend door de straten. De voorafgaande gebeurtenissen werden live door de Argentijnse tv-zenders verslagen. Het leek een Latijns-Amerikaanse soap.

Terwijl dinsdagmiddag Menems naaste medewerkers hadden toegegeven dat hun kandidaat zich zou terugtrekken en alle verkiezingsactiviteit was afgezegd, verscheen Menem 's avonds op het balkon van zijn hotel. Hij riep scanderende fans op straat toe: 'Jullie kunnen er van op aan dat ik jullie niet zal teleurstellen.'

Binnen circuleerden ondertussen drie concept-toespraken waarin hij zijn aftreden aankondigde. Eén toespraak, waarin de ex-president uitgebreid zijn eigen verdiensten voor de natie citeert, kwam abusievelijk al op internet en moest herroepen worden.

Woensdag liet Menem zich in een privé-vliegtuig naar La Rioja brengen. In deze arme Andesprovincie begon hij zijn briljante politieke carrière als gouverneur en heeft hij nog steeds zijn machtsbasis. Na de lunch met de gouverneur liet de ex-president doorschemeren dat hij 'het' nog niet wist en zich eenzaam voelde.

Ondertussen groeide in Argentinië de verontwaardiging. Op straat, in bars maar ook bij de kapper en in de wachtkamer van de dokter waren Menems manipulaties onderwerp van gesprek. Waarnemers noemden Menems verwachte afzegging laf en ondemocratisch.

In La Nacion stelde Joaquim Morales Sola cynisch dat Menem tenminste consistent met zijn reputatie handelde. 'Tijdens de veertien jaar dat hij in het centrum van de macht verkeerde, heeft hij systematisch bijna alle democratische instellingen onderuit gehaald.' De vrije verkiezingen waren het enige dat nog goed functioneerde, aldus waarnemers.

Er was woensdag even sprake van dat Ricardo Lopez Murphy, die als derde eindigde in de eerste ronde eind april, mogelijk zou kunnen protesteren. Maar de kieswet bleek duidelijk: slechts de kandidaten die eerder als een en twee zijn geëindigd, kunnen naar de tweede ronde.

Op een bijeengetrommelde persconferentie zei López Murphy met van hem bekende directheid wat veel Argentijnen denken: dat de Peronisten nu moeten ophouden met 'deze folklore'. 'Wat ik vraag is dat het hier normaal toegaat bij een verkiezing zoals in elk ander land.'

De achtergrond van Menems come-back en de voortdurende veranderende spelregels is een bittere machtsstrijd tussen de oud-president en zijn vroegere vice-president Eduardo Duhalde. Duhalde brak jaren geleden met Menem en werd na de chaos en crisis na het vertrek van de radicale president De la Rua anderhalf jaar geleden door de Peronistische partij naar voren geschoven als interim-president. Argentiniës volgende president, Kirchner, is zijn beschermeling.

Kirchner, bang om te vroeg te juichen, sprak pas woensdagmiddag. Ook dat was een ontknoping, een tv-soap waardig: op het moment dat een onwetende Kirchner zijn toespraak in een hotel in Buenos Aires begon, stuurde Menem zijn verklaring de wereld in. 'Menem heeft zijn laatste gezicht laten zien: dat van een lafaard. En zijn laatste daad: vluchten', aldus de politicus.

Kirchner kondigde het begin van een nieuw tijdvak aan. Hij liet tussen de regels door blijken dat Menem gepoogd had met hem een akkoord te sluiten. Maar zei hij: 'Ik ben niet gekomen om een pact te sluiten met het verleden, of een akkoord met partijbazen. Ik wil een ander land opbouwen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden