profiel

'Meneer 100.000 volt' moet zich in Luxemburg bewijzen na bliksemcarrière

Aan de 19 jaar durende periode waarin Jean-Claude Juncker als premier Luxemburg bestuurde, komt vandaag een einde. De liberaal Xavier Bettel (40) wordt beëdigd als leider van een regering van de liberalen, sociaaldemocraten en groenen. De jonge liberaal sloot een gewaagde coalitie met links.

Xavier Bettel Beeld ANP

Jong, joviaal, slim en energiek: Xavier Bettel, de nieuwe minister-president van Luxemburg, is de ideale schoonzoon. De kiezers dwepen met hem, de media noemen hem 'een fenomeen' en 'het wonder van de Luxemburgse politiek'. Maar de liberaal heeft zich nog nooit echt moeten bewijzen.

Vandaag legt Bettel, amper veertig jaar oud, de eed af bij groothertog Hendrik. Met zijn 'Gambiacoalitie' - rood, blauw en groen - maakt hij een einde aan negentien jaar premierschap van Jean-Claude Juncker, en aan 45 jaar christen-democratisch bewind. Bettel belooft een nieuwe wind te doen waaien in Luxemburg.

Dicht bij de kiezer
Qua stijl kan de openlijk homoseksuele Bettel nauwelijks meer van zijn voorganger verschillen. Waar Juncker de kiezers en media vaak op afstand hield, en naar eigen zeggen liefst 'in donkere, geheime kamers' vergaderde, staat Bettel dichter bij de kiezers. Op zondag gaat hij met zijn partner naar de markt, hij speelt minivoetbal met jongeren uit een buurthuis en is te benaderen via Facebook.

Jean-Claude Juncker Beeld ANP

Zijn charme en energie leverden Bettel - bijnaam: 'meneer 100.000 volt' - een ware bliksemcarrière op. Op zijn vijftiende werd hij lid van de liberale Demokratischen Partei (DP), op zijn zesentwintigste was hij al kamervertegenwoordiger. In 2011 werd Bettel, die ook advocaat en partijvoorzitter is, burgemeester van Luxemburg-Stad.

Verlevendigen
Ook als burgemeester ging het Bettel om verandering. Hij voerde koopzondagen in om de ingedutte stad te verlevendigen, won een lange strijd om lagere taxitarieven en maakte bouwgrond vrij om de hoge vastgoedprijzen terug te dringen. Begin dit jaar haalde hij in peilingen de onverslaanbaar geachte Juncker in als populairste politicus van Luxemburg.

Met de verkiezingen van oktober sloeg Bettel toe. Hij zette Juncker, verzwakt door een schandaal over de geheime dienst, buitenspel, en vormde een coalitie met de sociaal-democraten en groenen.

Hooggespannen verwachtingen
Het is de vraag of Bettel de hooggespannen verwachtingen kan waarmaken. Met een stijgende werkloosheid, de opheffing van het bankgeheim en een zich opdringende onderwijshervorming zijn de uitdagingen in Luxemburg groot. Met links en rechts in één coalitie zijn sociaal-economische hervormingen nooit evident.

'Bettel is de lieveling van de kiezers, maar hij heeft zich eigenlijk nog nooit moeten bewijzen', zegt Lucien Montebrusco, hoofdredacteur van de nieuwssite Tageblatt.lu.

Het nieuwe coalitieprogramma is een teken aan de wand. Op maatschappelijk vlak is paars-groen concreet: er komen referenda, een homohuwelijk en een grotere scheiding tussen kerk en staat. 'Op economisch vlak benoemen ze problemen, maar geven weinig concrete oplossingen', zegt Montebrusco. 'Dat is een indicatie van meningsverschillen.'

 
Bettel is de lieveling van de kiezers, maar hij heeft zich eigenlijk nog nooit moeten bewijzen
Lucien Montebrusco, hoofdredacteur van de nieuwssite Tageblatt.lu
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden