'Men moet Bouterse vergeven'

De nabestaanden van de 8 Decemberdoden zouden de Surinaamse president Desi Bouterse en de 21 andere verdachten moeten vergeven. Dit zegt de geestelijk leidsman van Bouterse, dominee Steve Meye. Volgens Meye doen de familieleden die na 30 jaar nog altijd met wrok en haat leven over het bloedbad, er goed aan verder te gaan met het leven.

AMSTERDAM - 'Mijn advies aan ze is: laat het los en vergeef', zegt Meye die Bouterse al jaren geestelijk bijstaat. 'Dat is het beste. Doe je dat niet, dan zal het aan je blijven klagen terwijl de ander rustig slaapt.'


Meye - van de kerk Gods Bazuin - mengt zich hiermee in de discussie die in Suriname is ontstaan na de getuigenis vorige week voor de krijgsraad van mede-couppleger Ruben Rozendaal. Deze oude strijdmakker van Bouterse, die verklaarde dat de ex-legerleider in Fort Zeelandia was tijdens de executie van 15 politieke tegenstanders, bood ook zijn excuses aan. Na de zitting betuigde Rozendaal zijn spijt tegenover nabestaande Henk Kamperveen, wiens vader Andre hij in 1982 opbracht en in Fort Zeelandia opsloot.


Het was voor het eerst in 30 jaar dat een van de verdachten zijn spijt betuigde voor de moorden. De spontane stap van Rozendaal heeft de discussie aangewakkerd over verzoening tussen de nabestaanden en de verdachten. Voorzitter Sunil Oemrawsingh van de Stichting 8 December, die de nabestaanden vertegenwoordigt, zegt dat een verzoening nog lang niet aan de orde is: 'Eerst moet de krijgsraad een uitspraak doen, pas daarna kan worden gesproken over vergeven en verzoenen. En hoe. Wij moeten eerst weten wie de schuldigen zijn van 8 december.'


Maar Meye noemt de stap van Rozendaal een voorbeeld hoe een verzoening nu al tot stand kan komen. 'Ik ben ook een nabestaande', zegt Meye wiens oom, een militair, bij de staatsgreep van 1980 werd gedood door de coupplegers. 'Maar ik heb het Bouterse al lang vergeven. Laat het los.'


Meye, die met Bouterse bidt, zegt dat 'rustig moet worden afgewacht' wanneer de president met zijn excuses komt. Na Bouterses verkiezingsoverwinning in 2010, zei Meye dat Bouterse in het openbaar met een spijtbetuiging zou komen. Op advies van vooral zijn advocaat, Irwin Kanhai, zag de oud-bevelhebber echter hiervan af.


Meye: 'Laten we afwachten. Het is zijn besluit, het moet uit zijn hart komen. Het liefst was er een proces van nationale verzoening tot stand gekomen, in combinatie met een waarheidscommissie. Met deze rechtzaak zullen de nabestaanden nooit achter de volledige waarheid komen.'


Door Rozendaals spijtbetuiging verkeren veel nabestaanden, ook in Nederland, in dubio. Wat te doen? 'Ik ben nog niet zover om hem vergiffenis te geven', zegt voorzitter Romeo Hoost van het Comité Herdenking Slachtoffers Suriname. 'Hij heeft toch 30 jaar zijn mond gehouden.'


Filmproducent Eddy Wijngaarde, die een broer verloor in 1982, vindt het ook te vroeg. Wijngaarde: 'Rozendaal keek mij vrijdag ook aan, alsof hij wilde zeggen: geef mij een hand. Maar ik kan het nog niet. Als hij een gesprek wil, zou ik het wel doen.'


Henk Kamperveen, directeur van radiostation ABC, noemt de omhelzing met Rozendaal 'een stukje verzoening'. Het voorval is extra pikant omdat zijn vader Andre een verre oom was van Rozendaal. Kamperveen: 'Dit is oké, geen woorden. Het was een warm moment.' Zijn broer Johnny, tot diens dood in 2003 een van de bekendste pleitbezorgers van Bouterses berechting, was fel tegen een verzoening. 'Dit is een mooi moment om je neer te halen', dacht Johnny ooit toen hij bij een persconferentie plotseling oog in oog stond met Bouterse.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden