Melkboer wint, kippenboer verliest

De prijs die boeren kregen voor hun slachtkuikens daalde vorig jaar met 6,5 procent. Maar in de supermarkt en bij de poelier steeg de prijs enkele procenten. De prijs die boeren kregen voor hun melk steeg vorig jaar sterk: met 22 procent. Maar in de supermarkt werd zuivel maar 3 procent duurder.

AMSTERDAM - Dat blijkt uit de eerste aflevering van de Voedselprijzenmonitor, opgesteld door het Landbouw Economisch Instituut in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. De monitor is vrijdag online gezet en naar de Tweede Kamer gestuurd. Voortaan zullen elke twee maanden de gegevens over de prijsontwikkeling van voedsel worden gepubliceerd op de website agrimatie.nl.


Het lijkt voor de hand te liggen: als de prijs voor de boer stijgt, dan zal die dat ook voor de consument doen, maar het is lang niet altijd waar. Dat er geen logica zit in de prijsvorming van de voedselketen, vinden de boeren al heel lang. Zij klagen al jaren dat zij te weinig krijgen, en dat de supermarkten en verwerkende industrie de winsten opstrijken. Toen Albert Heijn in 2012 een briefje stuurde aan al zijn leveranciers, dat de prijzen een paar procent omlaag moesten, was het huis te klein. Even leek er oproer te komen, maar sindsdien zijn de verhoudingen juist vreedzamer dan ooit. Boerenorganisaties gingen met Albert Heijn om de tafel en lieten samen een onderzoek uitvoeren door bureau EFMI naar de prijsvorming. Vrede getekend.Ook de Tweede Kamer kwam na de 2-procentsbrief van Albert Heijn in het geweer, en vroeg om de prijzenmonitor.


Bij graan/brood, bij aardappelen, eieren en rundvlees lopen de grondstof- en consumentenprijzen volgens de Voedselmonitor redelijk in de pas. Zo niet bij kip en zuivel.


Dat de boer zo'n hoge zuivelprijs krijgt, komt volgens FrieslandCampina zeker niet door de binnenlandse vraag; die daalt al enige tijd gestaag. Het komt vooral door de export. 'De prijs is zo hoog omdat de vraag in landen als China, Nigeria en Thailand enorm is gegroeid.'


Die prijs op de wereldmarkt komt wel bij de boer terecht, maar niet in de supermarkt. Want, zegt de woordvoerder van Albert Heijn: 'Als de grondstofprijs van melk stijgt, moeten wij nog bepalen of wij de prijs ook verhogen. Dan kijken we om ons heen om te zien wat de concurrenten doen. Als onze prijs omhoog gaat en die van anderen niet, gaat de consument naar anderen toe.' Dus blijft de consumentenprijs laag.


Bij kip is er iets anders aan de hand. De prijzen voor de boeren zijn lange tijd hoog geweest, maar vorig jaar zette een daling in. Van de Nederlandse slachtkuikens komt veruit het grootste deel in het buitenland terecht, en dat zijn deels andere kippen dan die in eigen land worden verorberd.


De Nederlandse supermarkten zien een snelle groei van het aandeel van de biologische kippen en kippen die net iets duurzamer zijn dan de plofkip. De prijzen voor deze kipvarianten zijn hoger, soms veel hoger. 'Dus is het logisch dat de consumentenprijzen zich anders ontwikkelen dan de producentenprijzen', aldus Albert Heijn. 'Als je de boerenprijs vergelijkt met die in de supermarkt, dan is dat als tomaten met citroenen vergelijken.'


Uit de monitor blijkt ook dat de prijzen over een langere reeks van jaren zich wel ongeveer in dezelfde richting ontwikkelen. Waarbij de boerenprijzen sterk wisselen, en de consumentenprijzen opvallend stabiel blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.