Meldingsdrang

Ze twijfelt tussen Turkije en Nederland, en tussen cabaret en boeken. Nilgün Yerli ( 44 ) woont sinds 2009 opnieuw hier en staat nu in het theater met 'Onbeperkt genieten.'

I


dealistisch of workaholic?'Als ik niet werk, voel ik me niet mezelf. Sowieso heb ik per maand één week meer dan gemiddelde mensen, omdat ik maar drie uur per nacht slaap. Het is voor mij voldoende, na die drie uur kan ik weer 21 uur als een Duracell-batterij door. 's Nachts schrijf ik en overdag ben ik bezig met mijn optredens. Maar al dat werken komt voort uit mijn ideaal: dat mensen elkaar beter leren begrijpen.'

De liefde preken of de liefde ondergaan?

'O mijn God, alsjeblieft, laat me de liefde ondergaan. Ik heb altijd de pech gehad dat ik achter de liefde aan moest rennen, het was nóóit wederzijds. Ik praat erover in mijn voorstelling: ik ben het hert dat de jager omhelst, waardoor de jager zich het lazarus schrikt. Ik geef de man niet de ruimte om te jagen, want ik vind dat hele playing hard to get zo'n dom spel. Ik denk: moet ik nou mezelf verloochenen door hem níet te bellen? Wonder boven wonder ben ik getrouwd, nou ja, als je het een huwelijk kunt noemen. Het is Living Apart Married: hij komt vrijdagavond en gaat zondagavond weer weg, en zaterdagavond sta ik meestal in het theater.'


Living Apart Married of om de haverklap verliefd?

Living Apart Married, toch. Het is mijn thuishaven en in alle losheid is het hecht omdat we volkomen eerlijk zijn. Ik geef hem soms condooms mee als hij weggaat en als hij seks heeft met een ander, vertelt hij me dat. Ik vind: als hij in Singapore is en hij ontmoet een vrouw met wie hij een leuke nacht kan hebben, moet hij dat lekker doen. Mijn man kan seks hebben zonder liefde, als een soort fastfood. Ik kan dat niet, ik word vies van het idee dat ik met iemand moet zoenen zonder dat ik iets voor hem voel. Mijn grootste liefde is wel mijn man. Hij is de enige die mijn liefdestaal spreekt. Twee weken na onze eerste ontmoeting vroeg hij me ten huwelijk. We hadden nog niet eens gezoend. Hij is Brits-Turks, ik ben Nederlands-Turks, we waren alleen maar aan het praten. Dus toen hij me ten huwelijk vroeg, zei ik: 'Waarom?' Toen zei hij: 'Om mooie herinneringen met je te maken.' Dat vond ik zó'n mooi antwoord.'


Atatürk of profeet Mohammed?

'Atatürk, omdat ik denk dat wat hij deed, moeilijker was. Atatürk heeft vrijheid gegeven aan vrouwen en Turkije veranderd in een democratie in een tijd waarin veel mensen niet in hem geloofden. Maar je kunt die twee niet vergelijken. Mohammeds missie was totaal anders, hij wilde eenheid in de mensheid brengen en dat kan alleen op liefde en gevoel. Ik kom er trouwens op terug: ik kies toch voor Mohammed. Als hij de profeet is van de hele mensheid, hoort Atatürk onder zijn vleugels.'


Een sterke vader of een sterke moeder?

'Een héle sterke moeder. Pas jaren later heb ik ontdekt waarom mijn vader mijn moeder sloeg: omdat hij haar nooit echt kon bezitten. Ze was een vrije geest. Als iemand haar haatte, zei ze: 'Je mag me haten maar ik kan je niet terug haten, want ik heb het te druk met liefhebben.' Mijn moeder had zo'n kracht. Die kracht heb ik van mijn moeder.'


Heerenveen of Steenwijkerwold?

'Op mijn 10de verhuisden we van Turkije naar Heerenveen. Het was geen gelukkige tijd: ouders die hun draai niet konden vinden, mijn moeder die garnalen moest pellen om geld te verdienen. Op mijn 15de kregen ze een ongeluk, waarbij mijn moeder overleed en mijn vader in coma raakte. Ik kwam terecht in Steenwijkerwold, bij de nonnen op kostschool. Ik had niemand meer, maar ik heb geleerd: liever in je eentje eenzaam, dan eenzaam met een heel gezin. Ik zat in Steenwijkerwold zó op de bodem van de put, dat de enige uitweg naar boven was.'


Dood of een spoorloze verdwijning?

'Mijn broer is in de jaren tachtig in Turkije spoorloos verdwenen nadat hij in de war uit de gevangenis is gekomen. De dood was mij liever geweest, want nu bleef er altijd hoop en dat hield de wond open. In de hele wereld, waar ik ook was, zocht ik zijn gezicht. Een paar jaar geleden zag ik in de drukte in Hongkong, of all places, een man lopen die van achteren het postuur had van mijn broer. Ik begon keihard te rennen om te zien of hij het was. Ik was zo kapot na die tijd, dat ik mijn broer ritueel in mijn hoofd heb begraven.'


Weggaan uit Nederland of terugkomen?

'Terugkomen. Ik ben weggegaan om rustig met mijn zoon in Turkije te leven, maar drie jaar later ben ik op mijn knietjes teruggekomen. Ik heb het theater met beide handen vastgegrepen en probeer nu als een gek de zalen weer vol te krijgen.'


Te naïef in Nederland of te vrij in Turkije?

'Ik vind het heerlijk om het leven als een kind te bekijken en als mensen dat naiëf of sullig vinden, moeten ze dat zelf maar weten. Ja, in Turkije was ik te vrij. De oren van mijn Turkse gesprekspartners klapperden vaak, of ik het nu had over een lesbische vriendin die een kindje met een spermadonor kreeg of over mijn zoon die ik niet heb laten besnijden omdat ik vind dat je niet aan een gezond lichaam mag snoeien. Ik heb in Turkije niet veel vrienden gemaakt. Yerli betekent 'van hier' - hoeveel Turkser kun je zijn. Maar ik ontdekte dat ik meer van Nederland ben dan van Turkije.'


Een vol Carré of opnieuw beginnen in kleine zalen?

'Vroeger dacht ik: als ik de grote zalen vol krijg, ben ik iemand, dan hebben ze me lief. Carré was mijn droom en in 2005 is die uitgekomen. Carré was uitverkocht en dat op 5 december. Maar de weg naar de droom toe is mooier dan het verwezenlijken ervan. Dat is net als wanneer je een man idealiseert en dan met hem in bed ligt en denkt: gatverdamme, wat een suf gedoe. Ik begrijp nu wat er leuk is aan kleine zalen: er is intimiteit.'


Geert Wilders verachten of liefhebben?

'In 2009 wilde ik hem bloemen met liefdesverklaringen bezorgen, omdat hij volgens mij liefde tekort komt. Alle mensen die vol woede, haat en angst zitten, komen liefde tekort - om dat te zien, hoef je geen Freud te zijn. Ik vind wel dat hij een hypocriete, huichelachtige manier van politiek bedrijven heeft, het is tegen het racisme aan. De islam heeft, net als alle geloven, maar één doel en dat is liefde voor alles wat leeft. Maar de belangrijkste vijanden van de islam zijn moslims die de Koran anders interpreteren en Geert Wilders gebruikt hen voor zijn machtsspel. Ik vind dat sneu. Ik zou hem willen omarmen met liefde, vandaar die bloemen. Hij heeft er niet één aangenomen, maar goed, dat wist ik van tevoren.'


Erdogan of Rutte?

'Twee totaal verschillende persoonlijkheden in twee totaal verschillende landen. In Turkije is iemand die veel lacht een lichtvoetig iemand. Turken nemen zichzelf en het leven heel serieus. Als je dan Rutte ziet: op alle foto's lacht hij. Je denkt soms: randdebiel, is dat onze premier? Maar het is schattig, het past in ons landje. Erdogan is een leider van 70 miljoen mensen in een land waarin de democratie wankelt. Ik keur niet alles goed wat hij doet, maar hij is wel een goede leider. Het zijn twee mannen op de goede plek. Ik heb op allebei gestemd.'


Turkse of Nederlandse mannen?

'Ik kies mijn geliefden noch mijn vrienden uit op nationaliteit, maar als ik zou moeten kiezen, zeg ik: Turkse mannen. Ik had ooit een Nederlandse vriend die zei, als ik midden in de nacht naar mijn auto twee straten verderop liep: 'Je komt er wel, hè?' Een Turkse man zal je nimmer alleen naar je auto laten lopen. Een Turkse man is misschien autoritair, maar hij is wel zorgzaam. Ik heb in Turkije mijn ogen uitgekeken hoe de mannen rennen voor de vrouwen. Op zondagochtend halen ze warme broodjes, ze wassen, kammen en vlechten de haren van hun vrouw. Wij zijn in het Westen zo doorgedraaid in de emancipatie dat de man de vrouw niet meer vertroetelt.'


Cabaret of toch liever boeken schrijven?

'De combinatie is voor mij het walhalla. Maar als ik echt zou moeten kiezen, zou het cabaret zijn, al vindt de Volkskrant-recensent in zijn beoordeling van mijn laatste show dat ik er totáál geen talent voor heb. Ik heb wel het lef om elke avond op het podium mijn emotie te uiten en mijn ziel bloot te geven - dat is tien keer moeilijker dan op de lach spelen. Dus ja, ik zal altijd voor cabaret kiezen. Het is het grote genot in mijn leven.'


CV Nilgün Yerli


1969 Geboren op 11 november in Kirsehir, Turkije


1979 Verhuizing naar Nederland


1993 Deel van cabaretduo Turkish Delight


1997-2006 Columns in Het Parool, Utrechts Nieuwsblad en voor De Avonden (VPRO-radio)


1998 Deel van theatergroep Turkse troel


1999 Wat zeg ik, eerste soloshow


2001 Autobiografische roman De garnalenpelster


2002 Vreemde Vreemdgangers


2003 Held Op Blote Voeten


2005 Met Bang Bang in Carré


2008 Bij Yerli, AVRO-programma vanuit Turkije


2009 De adem van Eva, eerste soloshow na terugkeer uit Turkije


2010 Weer met Henk


2011 Simpel Leven, cd met theaterliedjes


2013 Dinle! (Luister), cd met theaterliedjes


2014 Onbeperkt genieten, zevende soloshow


Nilgün Yerli trouwde in 2003 met de Turks-Britse zakenman Noyan Gürel. In 2005 kregen ze zoon Leon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden