Meisjesfoetussen in India clandestien geaborteerd

Ogen kijken groot en onschuldig of boos en geïrriteerd - maar op welke toon de mond eronder ook spreekt, de woorden vormen allemaal een ontkenning....

Misschien ligt het aan het uiterlijk van de vragensteller. Buitenlandse vrouwen worden verondersteld niet serieus geïnteresseerd te zijn in het verwijderen van een meisjesfoetus. Aan journalisten wordt al helemaal geen informatie verschaft.

Maar toen een Indiase journaliste van de krant The Indian Express undercover een ronde langs de klinieken maakte, kreeg zij een heel andere reactie. 'Breng de patiënt morgen maar', zei dokter P. D. Gupta van de privé-kliniek Mediscan Centre. Hij vraagt ongeveer vijftien gulden voor een echo om de gezondheid van de foetus te bepalen en wil honderd gulden hebben om te kijken of het een jongen of een meisje is. In het laatste geval kan een abortus dezelfde dag nog plaatsvinden.

De wet werkt dus niet en de campagnes evenmin. Kille cijfers maken in één klap duidelijk dat meisjesbaby's bij sommige Indiase ouders zo ongewenst zijn, dat er alles aan wordt gedaan om het kind helemaal niet geboren te laten worden.

Tegenover elke duizend mannen in India staan slechts 933 vrouwen; in Delhi zijn het er maar 821 en in Daman en Diu, steden in de deelstaat Gujarat, zakt het aantal vrouwen naar 709 op elke duizend mannen.

In een studie die in januari is gepubliceerd, wordt geschat dat er in India elk jaar vijf miljoen abortussen worden gepleegd door vrouwen die geen dochter willen. De grote voorkeur voor zonen is het gevolg van eeuwenoude sociale gebruiken. Een meisje brengt geen inkomen in, om haar uit te huwelijken moet een enorme bruidsschat worden betaald en vervolgens verdwijnt ze met haar echtgenoot naar diens ouderlijk huis.

Het gevolg is dat er meer meisjesbaby's sterven aan ziektes doordat er voor dochters geen geld aan medicijnen wordt uitgegeven of doordat ouders liever de hongerige monden van hun zonen voeden met het weinige beschikbare voedsel.

En de komst van de echo, waarmee het geslacht van baby's in de baarmoeder vastgesteld kan worden, heeft geleid tot het uitroeien van dochters, zelfs voor ze geboren worden. Miljoenen vrouwen kunnen niet lezen en schrijven en komen bijna nooit met elektrische apparaten in aanraking, maar de meesten hebben wel weet van deze moderne medische faciliteiten.

'Van een analfabete vrouw op het platteland kun je je de beweegredenen nog een beetje voorstellen', zegt Mira Shiva van de Volunteers Health Association in New Delhi, 'maar er zijn ook ontwikkelde vrouwen in de stad die een meisje laten weghalen.' Ze snuift minachtend. 'Omdat hun ontwikkelde man een echtscheiding aanvraagt als ze geen zonen produceert.'

Een andere groep die volgens de activiste flink aangepakt moet worden, zijn de artsen die de abortussen uitvoeren. 'Als zij een goed gesprek zouden voeren met elke vrouw die haar dochter wil laten aborteren, zouden we al een heel eind komen. Maar nee, omdat de vraag de afgelopen jaren is gegroeid, hebben zij hun prijzen verhoogd en worden ze er alleen maar beter van.'

In plaats van te proberen vrouwen op andere gedachten te brengen, adverteren artsen voor hun praktijken. Aan bomen langs de weg zijn kleine bordjes vastgenageld waar in fel rode letters op staat dat voor nog geen dertig gulden een abortus kan worden uitgevoerd. Hoe veilig en hygiënisch deze ingrepen zijn is de vraag, maar blijkbaar nemen genoeg vrouwen het risico.

In 1996 is een wet aangenomen waardoor de hele operatie illegaal werd. Dokters van wie bekend wordt dat ze meisjes aborteren, verliezen hun vergunning en kunnen vijf jaar gevangenisstraf krijgen. Ook de ouders staat vijf jaar cel te wachten.

Maar de medische raad heeft tot nu toe geen enkele klacht ontvangen, zegt dr. Sanjiv Malik van de Indian Medical Association (IMA). 'Zolang er geen aangiften worden gedaan, kunnen wij geen actie ondernemen.' Zelf op pad gaan om de artsen te controleren is geen optie, aldus Malik. 'Dat is de taak van de politie.'

A. R. Nanda, secretaris van het ministerie van Familiezaken, zegt dat de regering op elk niveau zijn best doet een einde te maken aan het aborteren van meisjesfoetussen. 'Er zijn nu organen in het leven geroepen die de artsen controleren en aan het einde van deze maand hebben we alle röntgenapparatuur geregistreerd, wat betekent dat we precies weten wie er aan de knoppen draait', zegt hij.

'Daarnaast voeren we een nieuwe campagne om mensen duidelijk te maken dat meisjes net zo belangrijk zijn als jongens. Want zolang ouders geloven dat ze niets aan een dochter hebben, zullen ze altijd een manier zoeken om alleen maar zonen te baren. Zelfs al weten we alle artsen die de wet omzeilen te pakken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden