Meimaand evolutiemaand

Mei lijkt de maand van de evolutie van gedrag te zijn, in het circuit van wetenschapslezingen. In zelfhulpboeken waren evolutionaire verklaringen voor ons doen en laten al lang populair ('diep in hun hart zijn alle mannen jagers'), nu wint die invalshoek ook in de wetenschap aan ruimte, zij het nog...

Aanstaande dinsdag spreekt de Amerikaanse bioloog en schrijver Jared Diamond in de Tinbergenlezing over de evolutie van beschavingen en hoe die wordt gestuurd door de keuzen van individuen (20.00 uur, Pieterskerk in Leiden, bestellen via www.science.leidenuniv.nl/tinbergenlezing ).

Bij Studium Generale van de Universiteit van Amsterdam spreekt op maandag 9 mei filosoof dr. Pouwel Slurink over de evolutionaire oorsprong van cultuur en geest. Maandag 23 mei gaat paleoantropoloog prof. dr. Juan Luis Arsuaga op zoek naar de vermogens tot denken, geloven en voelen van de Neanderthalers (beide lezingen in het Crea Theater, Amsterdam, gratis). Arsuaga spreekt ook op zondag 22 mei (14.00 uur, euro 3,-) in het auditorium van het Leidse museum Naturalis.

Ook Studium Generale Wageningen, ten slotte, heeft drie lezingen over de evolutie van ons gedrag. Gedragsbiologe dr. Liesbeth Sterck van de Universiteit Utrecht heeft haar voordracht getiteld Seks: lekker want nuttig (dinsdag 10 mei). Sterck: 'Je kunt seks evolutionair benaderen - seks is nuttig omdat je zo kinderen verwekt, maar bijvoorbeeld ook psychologisch - mensen doen aan seks omdat het lekker is. Zulke verklaringen sluiten elkaar echter niet uit. De psychologische mechanismen zullen dusdanig geselecteerd zijn dat de vuistregels ook voldoen aan de evolutionaire verklaring.'

Of het zin heeft om met een evolutionaire bril naar mens en dier te kijken? Prof. dr. Jan van Hooff, emeritus hoogleraar gedragsbiologie, bespreekt dat op woensdag 18 mei in zijn lezing De evolutie van de geest.

Van Hooff vertelt dan over onderzoek naar het 'wereldbeeld' van de primaten en hun communicatie daarover. Vormen ook zij voorstellingen over de mentale wereld van hun soortgenoten? Kennen zij zelfs een soort zelfbewustzijn?

Een week later (25 mei) vertelt promovenda Karlijn Massar van de Rijksuniversiteit Groningen over haar onderzoek waarin mannen jaloers blijken op dominante mannen, vrouwen op knappe vrouwen. Het is niet toevallig dat precies deze rivaalkenmerken jaloezie opwekken, zegt Massar, omdat vele eeuwen evolutie ons leerden om juist daarop te letten. Ook gaat ze in op een twistpunt: hoe kun je de evolutionaire oorsprong van gedrag nu aantonen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden