'Megazaak' van start: wat u moet weten over het grote zedenproces

Het grote zedenproces tegen Robert M. en zijn echtgenoot Richard van O. is vandaag van start gegaan. Hoofdverdachte M. heeft bekend dat hij 87 kinderen seksueel heeft misbruikt, O. wordt ervan verdacht hem daar op verschillende manieren bij te hebben geholpen. Vijf vragen - plus antwoorden - over de Amsterdamse 'megazaak', zoals het Openbaar Ministerie het noemt.

Wat ging er ook alweer aan vooraf?
Op 7 december 2010 arresteert de politie de uit Letland afkomstige Robert M. in zijn woning in Amsterdam. Opsporing Verzocht vertoont diezelfde avond een foto van een 2-jarig jongetje, die afkomstig is uit een onderzoek naar kinderporno in de Verenigde Staten. De familie van het jongetje herkent hem. Richard van O. wordt op 10 december gearresteerd.

Na de ouders op de hoogte gesteld te hebben, beleggen gemeente, politie en justitie een persconferentie. M. bekent dat hij 87 zeer jonge kinderen heeft misbruikt, waarvan sommige meerdere malen. Justitie vervolgt 67 van deze gevallen. Ook wordt M. beschuldigd van het maken en bezitten van kinderporno, in zeer grote hoeveelheden. M. is zeven weken onderzocht in het Pieter Baan Centrum. Justitie besluit directeur Drent van kinderdagverblijf het Hofnarretje, waar M. werkte, niet te vervolgen.

Wat kunnen we de komende weken verwachten?
Er zijn in totaal zestien dagen, verspreid over ongeveer vijf weken, uitgetrokken voor het proces. De zittingdagen zijn op maandag, woensdag en vrijdag.

Het proces vindt grotendeels achter gesloten deuren plaats, om de bescherming van de kinderen en hun ouders te waarborgen. Tijdens de zittingen worden namelijk alle dossiers van de 67 kinderen die in de aanklacht zijn opgenomen, besproken. Ook wordt er een compilatie van kinderpornografisch materiaal vertoond. Dat gebeurt allemaal zonder de aanwezigheid van publiek en pers.

Vandaag begint het proces met een regiezitting. De verdachten worden verhoord en de rechtbank geeft een digitale presentatie van het politieonderzoek, dat meer dan een jaar in beslag heeft genomen. Robert M. gaat van zijn spreekrecht gebruikmaken. Begin mei volgt waarschijnnlijk de uitspraak.

Waarom is de zaak zo ingewikkeld, als M. heeft bekend?
Er is inderdaad veel bewijs tegen Robert M. Afgezien van diens bekentenis, is er bijvoorbeeld beeldmateriaal van 32 kinderen gevonden op zijn computer. Bij één misbruikt kind gaat het zelfs om tweeduizend foto's en 138 filmpjes.

Maar een complicatie is dat M. steevast weigert mee te werken aan een psychiatrisch onderzoek. Daardoor vinden zijn advocaten het twijfelachtig of M. tbs kan worden opgelegd, zoals het Pieter Baan Centrum adviseert. De advocaten lieten eerder al weten dat ze zullen proberen om tbs te ontlopen. Een veroordeelde komt bij die straf namelijk pas vrij als hij of zij succesvol is uitbehandeld en geen gevaar meer vormt voor de samenleving. In sommige gevallen komt iemand helemaal niet meer vrij.

Dan is er nog M.'s echtgenoot Richard van O. De grote vraag hier is of O. moet worden veroordeeld tot het medeplegen van (een aantal van de) vergrijpen, of tot medeplichtigheid. Op dat eerste vergrijp staan veel hogere straffen: O. kan dan een evenhoge straf als M. krijgen.

Hoe zit het met de ouders van de kinderen?
De privacy van de ouders wordt gewaarborgd door hen via een aparte ingang de rechtbank binnen te loodsen. In aparte zalen kunnen zij het proces via een videoverbinding volgen. Op de dag dat het dossier van hun kind wordt behandeld, kunnen zij ook in de rechtszaal zelf plaatsnemen.

De rechtbank besloot eind vorig jaar dat ouders van slachtoffertjes spreekrecht krijgen. Maar M.'s advocaten Tjalling van der Goot en Wim Anker willen dat vandaag ter discussie stellen. De Hoge Raad bepaalde vorige week namelijk in een moordzaak dat het een rechter niet is toegestaan eigenhandig het spreekrecht te verruimen. Volgens de advocaten moet deze beslissing ook in deze zaak strikt worden toegepast.

Wat gebeurt er na de rechtszaak?
Dat hangt uiteraard voor een groot deel af van wat de uitspraak zal zijn. M.'s advocaat Tjalling van der Goot zei dit weekeinde in de Volkskrant dat hij verwacht dat M.'s toekomst in het buitenland ligt. Als ooit een terugkeer aan de orde is, zal het niet in de Nederlandse maatschappij zijn.' Het Pieter Baan Centrum noemde M. in een rapport wordt 'verminderd ontoerekeningsvatbaar', en schatte de kans op herhaling groot in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden