Megawati's partij is al in overwinningsroes

Wie deze week op Bali rondloopt, krijgt de indruk dat Megawati Soekarnoputri zich al zeker kan weten van de overwinning in de verkiezingen van volgend jaar mei....

GERRIT DE BOER

Van onze medewerker

Gerrit de Boer

DENPASAR

Haar supporters, uitgedost in T-shirts, jasjes, petten en hoofdbanden met haar beeltenis, bepalen het straatbeeld. 'Bali staat voor honderd procent achter Megawati', zegt een toeschouwer.

De euforie hangt samen met het vijfjaarlijkse nationale congres van haar partij, de nationalistische PDI, dat vandaag begint. Het lijdt geen twijfel dat Megawati daar voor de tweede keer tot leider zal worden gekozen. De steun voor haar kandidatuur is algemeen. Maar de leiderschapskwaliteiten van de populaire politica zullen de komende tijd zwaar op de proef worden gesteld.

Allereerst zal Megawati de komende dagen binnen haar partij een evenwicht moeten zien te vinden tussen een factie van intellectuelen en een sterke groep nationalistische Soekarnoïsten. De eerste stroming, aangevoerd door de vooraanstaande econoom Kwik Kian Gie, staat voor pragmatisch, democratisch en modern beleid met het oogmerk de PDI een sterke politieke positie te verschaffen. De tweede, onder leiding van de bejaarde nationalist Sutardjo, komt voort uit het oude partijkader van Soekarno. Politieke visie ontbreekt hier. Maar de groep vertegenwoordigt de traditionele achterban en is Soekarno's dochter door dik en dun trouw.

Voor politiek advies en het uitstippelen van beleid steunt Megawati op de modernisten. Maar ze kan de traditionelen niet voor het hoofd stoten door zich sterk te maken voor een uitbreiding van het nu nog geringe aantal intellectuelen in de partijtop.

Meteen na het congres beginnen de voorbereidingen voor de verkiezingen van mei. Daarin zal de PDI-leidster de degens moeten kruisen met ervaren en veel beter geschoolde kandidaten van andere partijen. Megawati heeft haar studie niet afgemaakt en is pas in 1988 actief geworden in de politiek. Nog nooit heeft ze namens haar partij campagne gevoerd. Ze hoefde in haar toespraken alleen maar kritiek te leveren op de misstanden onder het bewind van president Soeharto om haar aanhangers tevreden te stellen. Van een politieke visie was geen sprake, Megawati heeft nog nooit een politiek beleid hoeven te verdedigen - en binnen zowel als buiten de PDI leeft grote twijfel aan haar capaciteiten op dat vlak.

De afgelopen twee jaar is Megawati uitgegroeid tot het belangrijkste symbool van de oppositie tegen president Soeharto. Maar daarbij hebben het toeval en de nog altijd voortlevende populariteit van haar vader, Soekarno, een grotere rol gespeeld dan haar politieke moed. In plaats van de barricades te beklimmen, voerde ze via het volledig door Soeharto geregisseerde rechtsbestel een kansloze strijd tegen corruptie en machtsmisbruik. Aanvallen op de oude machthebber kregen nooit haar bijval. Pas nadat anderen haar waren voorgegaan, wierp ze zich eerder dit jaar op als tegenkandidaat voor Soeharto's herverkiezing. En tijdens de studentendemonstraties van het afgelopen voorjaar, die in mei zouden leiden tot de val van Soeharto, schitterde ze door afwezigheid.

Ter verdediging van haar terughoudende opstelling wijst Megawati op het gevaar van onrust. Ze is ervan overtuigd dat er een bloedbad zou zijn ontstaan als haar niet geringe schare supporters zich had laten opstoken. Bovendien werd ze pijnlijk getroffen door de scheldkannonades op Soeharto, die haar deden denken aan de meedogenloze wijze waarop haar vader na 1965 uit het presidentschap werd ontzet.

Megawati's partij heeft voor haar congres Bali uitgekozen, van oudsher een bolwerk van de PDI. De moeder van Soekarno kwam er vandaan, evenals een van zijn vijf vrouwen. Bovendien is bijna de gehele bevolking van Bali hindoeïstisch, zodat islamitische partijen er nauwelijks een voet aan de grond kunnen krijgen. Maar in de rest van Indonesië bestaat de bevolking voor 85 procent uit moslims. En de overwinningsroes die nu op Bali hangt zal na de verkiezingen alleen realiteit kunnen worden als Megawati zich de komende maanden staande weet te houden in de harde strijd om de steun van deze moslim-kiezers.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden