Megawati gaat niet als lam naar slachtbank

Zoals het een oppassende burger betaamt, zal Megawati Sukarnoputri zich vandaag melden op het hoofdbureau van politie in Jakarta. Ze zal daar als 'getuige' worden verhoord, omringd door een legertje advocaten dat zich geen kans zal laten ontglippen om de politie tot de orde te roepen....

MARIANNE BOISSEVAIN

Van onze verslaggeefster

JAKARTA

Zo mogen de agenten Megawati alleen vragen stellen over de inmiddels ondergedoken PRD-leider Budiman Sudjatmiko, de enige verdachte die de politie in haar oproep om te komen getuigen heeft genoemd. De PRD is een piepjonge organisatie (eigenlijk een overkoepelend orgaan voor verschillende groeperingen van studenten, arbeiders en boeren).

Leider Budiman heeft de 'vrije sprekershoek' die Megawati's aanhangers hadden georganiseerd bij het bezette partijbureau in Jakarta benut om het kersverse politieke programma van zijn 'Democratische Volkspartij' bekendheid te geven.

De PRD, die deze week opnieuw door president Soeharto als 'ondermijnend' werd verketterd, wordt door de Indonesische autoriteiten beschouwd als de voornaamste verantwoordelijke voor de gewelddadigheden die in Jakarta plaatsgrepen nadat Megawati's aanhangers op 27 juli door de politie uit het partijbureau waren verdreven. Overigens is Megawati die zaterdag niet op het partijbureau geweest.

'Het is moeilijk te begrijpen wat er de zin van is Megawati op te roepen als getuige', vindt Kwik Kian Gie, een van de elf PDI-bestuursleden die Megawati zijn trouw gebleven. 'Misschien hoopte de regering Megawati zelf in verband te brengen met de rellen, met de bedoeling dat zij uiteindelijk als oproerkraaister achter de tralies belandt. Als je eenmaal gevangen hebt gezeten, ben je zelfs niet meer geschikt voor gewoon lid van de PDI.'

In elk geval is Megawati niet van plan zich als een lam naar de slachtbank te laten leiden. Zij heeft haar rivaal Soerjadi, die onder regie van de regering-Soeharto Megawati's plaats als partijleider heeft overgenomen, nu zelf bij de politie aangeklaagd als hoofdverantwoordelijke voor de rellen.

'Er zou niets zijn gebeurd als Soerjadi niet opdracht had gegeven tot de overname van het PDI-partijkantoor', aldus een van Megawati's advocaten. 'Hij zou zelfs kunnen worden aangeklaagd voor ondermijnende activiteiten en het aanzetten tot rellen.'

Al eerder had Megawati de gang naar de rechter gemaakt. 'Wij hebben de vraag of het congres in Medan waar Megawati werd afgezet rechtsgeldig was of niet, voorgelegd aan de rechter', roept bestuurslid Kwik Kian Gie in herinnering. Omdat een van de rechters wegens 'kiespijn' was verhinderd, is het proces uitgesteld tot 22 augustus. 'Zolang de rechter geen uitspraak heeft gedaan, geldt de status quo - dat wil zeggen dat wíj het legale bestuur zijn, en niet de groep van Soerjadi', legt Kwik uit.

'De regering kan deze interpretatie van de wet niet tegenspreken. Maar toch laat ze ons nu al overal buiten. De formulieren waarmee de PDI zijn kandidaten voor de parlementsverkiezingen moet aanmelden, zijn bijvoorbeeld aan Soerjadi toegestuurd. Natuurlijk zullen wij onze eigen kandidatenlijst indienen. Die moeten voor 15 september worden ingeleverd en wij hebben onze leden in heel Indonesië gezegd dat ze gewoon moeten doorgaan met het samenstellen van de lijsten, ook al weten we dat die allemaal in de prullenbak zullen verdwijnen. We moeten consequent zijn. Als wij zeggen dat we een rechtsgeldige partij zijn, dan moeten we ons daar ook naar gedragen.'

De PDI beschikt over 306 plaatselijke afdelingen, en in al die plaatsen is de 'PDI-Mega' bezig processen aan te spannen tegen de plaatselijke overheid, om deze te dwingen Megawati en haar aanhangers te erkennen als de rechtmatige vertegenwoordigers van de PDI. Dat zou wel eens kunnen betekenen dat het conflict tussen Megawati en Soerjadi op 306 verschillende plaatsen in Indonesië voorlopig nog midden in de publieke aandacht wordt gehouden.

'Misschien dacht de regering dat het nu afgelopen zou zijn met Megawati, maar dit is juist het begin', meent een Indonesische dissidente. 'De laatste maand heeft zij getoond dat ze leiderscapaciteiten heeft. Het zijn niet haar advocaten die zeggen wat ze moet doen, nee, zíj geeft de richting aan.

'Ze is uitgegroeid tot een symbool van verandering. De ontevredenheid is algemeen, die heerst onder alle lagen van de bevolking tot aan de militairen toe. En voor ons is één ding nieuw: nog nooit eerder heeft het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken partij gekozen, zoals het nu gedaan heeft door z'n bezorgdheid te tonen over het verhoren van ''Mrs Megawati Sukarnoputri'''.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden