Vijf vragen

Meevaller op vakantiebudget of invasieve bemoeienis: betaalt Brussel deze zomer onze PCR-tests?

Hoeveel duurder is onze vakantie straks door bijkomende kosten van coronatests? Als het aan Brussel ligt, draait de Europese Unie daar komende zomer voor op. Maar lidstaten verzetten zich, onder meer het Nederlandse kabinet. Vijf vragen over de kwestie, waarover donderdag in Brussel wordt vergaderd.

Coronatesten in een coronateststraat in Helmond.  Beeld Rob Engelaar
Coronatesten in een coronateststraat in Helmond.Beeld Rob Engelaar

Wat staat donderdag op het spel?

De lidstaten en de Commissie hopen overeenstemming te bereiken over de invulling van de Digital Green Certificate, de reispas waarmee Europeanen in de zomer zonder reisbeperkingen door de Europese Unie moeten kunnen reizen. Een heet hangijzer in de onderhandelingen vormt het al dan niet gratis aanbieden van PCR-testen. Daarmee zouden burgers bij het betreden van een ander land kosteloos kunnen aantonen dat zij het coronavirus niet hebben, ook als zij niet zijn gevaccineerd of recent besmet zijn geweest.

Het alternatief, de kosten bij de burger leggen, is duur voor de gemiddelde Europeaan. Een PCR-test kost rond de 75 euro. Dat is voor veel Nederlanders al een aanzienlijke hap uit het budget en al helemaal voor inwoners van landen waar de koopkracht lager ligt.

Waarom doet Nederland dan zo moeilijk?

‘Het geldt voor iedereen dat je een vakantiebegroting moet maken en daar kan dit bij horen’, verwoordde demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) het standpunt van het Nederlandse kabinet. ‘Ik vind dus niet dat wij die kosten dan voor rekening van de belastingbetaler moeten laten komen.’ Nadat zich donderdag in de Tweede Kamer toch een meerderheid voor de gratis testen aftekende, vroeg Rutte het parlement om hem ‘nog even de kans’ te geven eruit te komen in Brussel.

De demissionair premier meent dat hij daar meer moet beschermen dan de Nederlandse boekhouding. Het gaat ook om autonomie. De gratis coronatest is een nadrukkelijke wens van het Europees Parlement, maar Europarlementariërs hebben helemaal niet de bevoegdheid om beleid op dat terrein te maken. Te invasieve politiek uit Brussel stuit, ongeacht het onderwerp, op weerstand bij de lidstaten. De Nederlandse insteek wordt dan ook ‘door alle 26 andere lidstaten gesteund’, zo stipte Rutte aan in het debat.

Waarom is hoop op een akkoord gerechtvaardigd?

Bovenal omdat het voor alle lidstaten belangrijk is dat het toerisme deze zomer weer op gang komt. Om de economie een noodzakelijke boost te geven, maar ook om hun eigen hachje te redden. Veel regeringsleiders hebben de afgelopen maanden een (enigszins) zorgeloze zomer in het vooruitzicht gesteld. Dat laten knappen op frustratie over de handelswijzen van het Europees Parlement, is waarschijnlijk niet de moeite waard.

Wanneer weten we meer?

Officieel zouden de lidstaten donderdag overeenstemming moeten bereiken over de ‘groene pas’. Nu zijn deadlines in Brussel wel vaker slechts een papieren tijger, maar er is wel enige haast geboden: veel technische elementen van de digitale pas moeten nog ontwikkeld worden.

Als de landen eruit komen, wordt de groene pas volgens de huidige planning op 21 juni van kracht. Voor sommige landen breekt dan een krappe periode aan om het in te voeren, omdat de vakanties voor veel Noord-Europeanen dan eigenlijk al begonnen zijn.

En als er helemaal geen akkoord komt?

Dan kunnen lidstaten altijd nog zelf een vakantietest voor hun burgers faciliteren. Bijna de hele Tweede Kamer stemde donderdag voor een motie waarin staat dat het demissionair kabinet daar werk van moet maken. Linksom of rechtsom, de ‘gratis’ PCR-test voor de Nederlandse burger is op komst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden