Meestribbelen

‘Werklozen die dolgraag willen werken, moet je wantrouwen.’ Het advies van de medewerkster van de sociale dienst lijkt niet te getuigen van een groot geloof in de mensheid....

Meestribbelaars gaan de discussie uit de weg. Ze geven hun tegenstanders het grootste gelijk van de wereld. Ze komen hooguit met kleine kanttekeningen: ‘Wij willen allemaal hetzelfde, maar die overgang moet wel zorgvuldig verlopen.’ Wie kan daar nou tegen zijn? Ze opperen geen principiële bezwaren, maar vragen om uitstel: ‘Er zijn nog een paar kleine dingen die opgehelderd moeten worden.’ Voor je het weet, zak je tot je kin in de stroop.

De grootste troef van meestribbelaars is dat de hoofdzaak uit het zicht verdwijnt. Ze betwisten de hoofdzaak immers niet. Onlangs was ik bij een door Shell en Het Financieele Dagblad georganiseerd debat: ‘CO2 : probleem of uitdaging?’ De Chief Technology Officer van Shell, Jan van der Eijk, ging in discussie met de directeur van Greenpeace Nederland, Liesbeth van Tongeren. Van der Eijk deed het briljant. Hij was vriendelijk, redelijk en inhoudelijk. Waar klimaatsceptici nog wel eens proberen het gevaar van de opwarming van de aarde te relativeren (‘De temperatuur op aarde heeft altijd gefluctueerd, wat komt er onder de gesmolten gletsjers vandaan? Juist boomwortels. Dus vroeger was het daar warmer dan nu.’) erkende de Shell-topman volmondig dat de grote CO2-uitstoot een gigantisch probleem is. Hij stelde dat op de lange termijn de energievoorziening duurzaam moet worden, en dat energiebesparing de hoogste prioriteit moet krijgen. Maar besparing kan niet verhelpen dat de vraag naar energie zal blijven stijgen. Shell voorziet een verdubbeling van de vraag in 2050. Daaraan kan niet worden voldaan zonder gebruik te blijven maken van fossiele brandstoffen. Daarom wil Shell investeren in de ondergrondse opslag van CO2 in aardgasvelden.

Shell heeft absoluut een redelijk verhaal. Maar juist daarin zit hem de kneep. Het verhult dat het bedrijf grotendeels op de oude voet verder wil. Shell zegt dat de toekomst is aan duurzame energiebronnen, maar investeert ondertussen veel meer in fossiele brandstoffen dan in alternatieve energiebronnen als biomassa. Van Tongeren merkte minzaam op dat in de EU 80 miljard wordt geïnvesteerd in vervuilende energiebronnen en maar 10 miljard in schone energie. Ondergrondse opslag van CO2 wordt zo een schaamlap om te blijven vertrouwen op fossiele brandstoffen. Minister Jacqueline Cramer maakt van dezelfde retorische truc gebruik. Ze was enorm enthousiast over ondergrondse opslag van CO2 en maakte zich daarom niet zo’n zorgen om de bouw van vier nieuwe kolencentrales. Die stoten veel meer broeikasgassen uit dan gascentrales, maar dat is niet erg, want binnenkort kunnen we CO2 injecteren in oude gasvelden! Hoewel de technologie voor CO2-opslag nog in de kinderschoenen staat en het heel duur is, krijgen de energiebedrijven ruim baan nieuwe vervuilende centrales aan te leggen. Dat is eerst de kraan openzetten en daarna opzoek gaan naar een nieuwe revolutionaire dweil.

Natuurlijk hebben Shell en de minister gelijk dat een onmiddellijke en een totale omschakeling op alternatieve energie onmogelijk is. Maar zij suggereren dat ze goed op weg zijn. En dat valt te betwijfelen. Er is pas sprake van een fundamentele omslag als 80 miljard wordt geïnvesteerd in schone energie en 10 miljard in vervuilende energiebronnen. En als de bouw van kolencentrales pas is toegestaan, nadat de afvang en de opslag van de CO2 keihard is geregeld. Het enthousiasme voor kolencentrales verdampt dan vanzelf, want dan zijn kolen niet meer zo goedkoop.

De medewerkster van de sociale dienst weet inmiddels dat ze meestribbelaars extra in de smiezen moet houden. Ze maakt controleerbare afspraken met ze en rekent ze scherp af als ze zich daar niet aan houden. Het is misschien goed om Shell en Cramer een vergelijkbare behandeling te geven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden