AnalyseVenezuela

Meesterzet van Maduro stelt oppositie voor duivels dilemma

Nu de Venezolaanse president Maduro ruim honderd politieke tegenstanders gratie heeft verleend, komen de scheuren in het oppositiefront tegen hem pijnlijk aan het licht. Is het zinvol met Maduro de verkiezingsstrijd aan te gaan, of ligt zijn zege toch al vooraf vast? ‘Meewerken aan fraude helpt alleen maar de dictatuur.’

Vakbondsleider Ruben Gonzalez met zijn kleindochter na zijn vrijlating uit de gevangenis. Beeld REUTERS

‘Het is waarschijnlijk dat het zal mislukken, maar ik moet het proberen’, zei Henrique Capriles deze week over zijn voornemen deel te nemen aan de parlementsverkiezingen. ‘We moeten vechten. Als we dat niet doen, betekent dit dat we ons overgeven.’ Capriles staat lijnrecht tegenover oppositieleider Juan Guaidó. Die roept iedereen juist op de verkiezingen te boycotten. 

Begin deze maand verleende de autoritaire Venezolaanse president Maduro gratie aan 110 politieke tegenstanders, naar eigen zeggen om de eenheid en vrede in het land te bevorderen. De amnestie leverde Maduro complimenten op van de VN-mensenrechtencommissaris, omdat er zo ruimte zou komen voor eerlijke parlementsverkiezingen op 6 december. Maar de gratie leidt ook tot grote ruzie en verdeeldheid binnen de oppositie. Dat komt Maduro, die ver achterligt in de peilingen, beslist niet slecht uit.

Venezuela zit volledig aan de grond. De afgelopen twintig jaar is de democratie langzaam maar zeker de nek omgedraaid, het autoritaire regime van Maduro en de economische crisis hebben een zesde van de bevolking op de vlucht doen slaan. Zolang het electoraal systeem niet is hervormd, zijn eerlijke verkiezingen onmogelijk, en is deelnemen aan de verkiezingen nutteloos , luidt het mantra van Guaidó, de man die zich in januari 2019 uitriep tot wettige president, en het aftreden eist van Maduro. 

Maar Henrique Capriles ziet dat anders. Hij vindt dat het geen zin heeft om, net als Guaidó, te blijven wachten op hulp van de internationale gemeenschap of op ingrijpen van het Venezolaanse leger. Capriles stelt voor om EU-waarnemers uit te nodigen om toe te zien op eerlijke verkiezingen. Capriles verloor in 2013 de presidentsverkiezingen nipt van Maduro, en is nog altijd een belangrijke stem binnen de oppositie. Hij roept al langer op tot meer dialoog, tot grote woede van Guaidó.

‘Meewerken aan fraude en verdeeldheid zaaien, helpt alleen maar de dictatuur’, schreef Guaidó deze week op Twitter, in een duidelijke sneer aan collega’s die overwegen mee te doen aan de verkiezingen. Guaidó waarschuwt dat Maduro’s gratie een valstrik is. Hij zou zo de indruk willen wekken dat hij bereid is om de oppositie eerlijk te laten deelnemen aan de verkiezingen, terwijl de winnaar al vaststaat: Maduro.

Oneindig presidentschap

Een oplossing is niet snel voorhanden. Guaidó houdt voet bij stuk en vormde maandag een groot front met de vier grootste oppositiepartijen en tientallen andere politieke organisaties om te onderstrepen dat zij de verkiezingen blijven boycotten zolang Maduro aan de macht is. Ze willen steun van de internationale gemeenschap om verandering teweeg te brengen. 

Prompt twitterde de Amerikaanse onderminister voor Latijns-Amerikaanse zaken dat ‘vrije en eerlijke verkiezingen alleen mogelijk zijn als Maduro vertrekt’. De VS breidde vorig jaar ook al sancties uit tegen Venezuela, waardoor Maduro geen olie meer kan exporteren en geen benzine meer kan importeren. 

Maar ondanks die druk, is de kans groot dat Maduro nog jaren blijft zitten, waarschuwt Venezuela-expert Phil Gunson van de International Crisis Group. Zeker zolang hij de steun geniet van zijn eigen legertop en grootmachten als China en Rusland. Het is volgens hem daarom tijd voor realisme. Oppositieleden moeten gaan inzien dat sancties Maduro voorlopig niet gaan wegjagen. ‘Ze kunnen beter erkennen dat de verkiezingen in december een realiteit zijn en gaan nadenken over voorwaarden die ze willen stellen om die verkiezingen eerlijker te laten verlopen’, aldus Gunson. ‘Anders kan het presidentschap van Maduro weleens oneindig lang gaan duren, met al het leed voor Venezolanen van dien.’

Meer over de crisis in Venezuela

Maduro verleent ‘amnestie’ aan politieke tegenstanders: een ‘farce’, stelt Venezolaanse oppositie.

Leger sluit Venezolanen op in quarantainecentra: ‘Wie besmet raakt in Venezuela moet hopen dat de autoriteiten er niet achter komen’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden