Meesters van de bal

Ajacied Davy Klaassen (20) wordt vaak met Dennis Bergkamp vergeleken. Wim Jonk: 'Davy kust de bal, net als Dennis.' In hoeverre is de vergelijking terecht?

Het gebeurde voor het eerst op een internationaal toernooi voor B-junioren. David Endt, voormalig teammanager van Ajax, heeft de dag nog helder op zijn netvlies staan. De club won en een blonde jongen met blozende wangen, spelend 'op 10' zoals de aanvallende middenvelder in het Ajax-jargon heet, werd uitgeroepen tot beste speler. Er loopt een nieuwe Dennis Bergkamp in de opleiding rond, werd voorzichtig gefluisterd.


Ook coach Frank de Boer herinnert zich dat goed. Kan hij zich er ook in vinden dat Davy Klaassen, op dit moment een van zijn gezichtsbepalende spelers, wordt vergeleken met een van de grootste voetballers uit de vaderlandse geschiedenis? Ja, zegt De Boer. 'Zijn spel lijkt gewoon erg op dat van Bergkamp. Dat wil niet zeggen dat hij ook zo goed wordt. Hij kan wel ver komen.'


Op basis van vier elementen die Bergkamp als speler typeerden (balbehandeling, spelintelligentie, sierlijkheid, toewijding) beoordelen kenners wat de raakvlakken zijn tussen de twee voetballers en waar de vergelijking (nog) niet opgaat.


Balbehandeling


Het geheugen van de voetballiefhebber schakelt soms moeiteloos terug in de tijd, op zoek naar een dierbaar moment. Dat moment is in dit geval 4 juli 1998. Plaats van handeling: Stade Vélodrome in Marseille. Wedstrijd: de WK-kwartfinale tussen Nederland en Argentinië.


Het beeld dat bij die dag hoort, is de late 2-1 van Bergkamp. Hij plukt een dieptepass van Frank de Boer prachtig met zijn rechtervoet uit de lucht, kapt verdediger Ayala uit en schiet daarna met de buitenkant van de rechtervoet raak in de bovenhoek, onhoudbaar voor doelman Roa.


Twee keer dit seizoen is er een moment geweest dat de Ajax-fans in gedachten vijftien jaar terug zijn gegaan in de tijd. Dat was voor het eerst op 7 december 2013, toen Ajax met 4-0 won van NAC.


Klaassen maakte een hattrick. Zijn balaanname bij het derde doelpunt, het feilloos controleren van een lange crosspass van Niklas Moisander, deed denken aan dat gloriemoment van Bergkamp. Zelfde balbeheersing, even snel gehandeld, minder mooi afgerond.


Ook vorige week, tijdens Ajax - PSV, was er in de 72ste minuut zo'n moment van brille, al bleef een doelpunt uit. Weer zo'n lange pass van Moisander, de controle van Klaassen, nu gevolgd door een schot dat net naast ging. Maar daar ging het niet om. De schoonheid zat 'm in de balaanname.


Wim Jonk, in zijn spelerstijd een van de vaste aangevers van Bergkamp bij zowel Ajax en Inter als in Oranje, ziet de overeenkomst. 'Davy zoekt ook veelvuldig de diepte en met zijn aannamen is het alsof hij de bal kust, net als Dennis. Die vergelijking met Dennis is natuurlijk ergens ontstaan. En dit is nou typisch zo'n voorbeeld waarvan je zegt: daar ligt een parallel.'


Spelintelligentie


Gogme is een geliefd woord bij Ajax. Het staat voor slimheid, voetballen met je hoofd, snel schakelen. Dat kan zitten in een listige steekpass, maar net zo goed in het ontwijken van een brute tackle op je ledematen.


Bergkamp was daar een meester in. Ook Klaassen speelt volgens Johan Cruijff 'met enorm veel verstand', zoals Cruijff zei na de door Ajax met 2-1 gewonnen Champions Leaguewedstrijd tegen Barcelona.


'Bij Davy hoorde je meteen: dat is de nieuwe Bergkamp', zegt Endt. 'Hij speelde op dezelfde positie, maar het zat 'm veel meer in de keuzes die hij in het veld maakte. Zijn spelintelligentie sprong in het oog en dat is nog steeds zo.'


De Boer had het daar deze week ook over, al zei hij dat Ajacieden vaker worden vergeleken met spelers uit het verleden van de club. 'Davy blijft daar rustig onder. Hij gaat gewoon onverstoorbaar verder.'


Als speler herkende Jonk altijd het moment dat Bergkamp de diepte zocht. Hij verstuurde vervolgens een pass op maat. 'Bij Niklas Moisander, maar ook bij Stefano Denswil, zie je dat ze leren het moment te herkennen dat Davy diepgaat', zegt Jonk, die Klaassen een zelfde aangever gunt. 'Wat ze beiden kunnen of konden, is het razendsnel maken van een kansberekening. Een situatie inschatten en dan anticiperen. Al bewoog Dennis wat sneller.'


Sierlijkheid


Zijn doelpunt voor Arsenal tegen Newcastle United, na het met een pirouette omspelen van verdediger Dabizas, geldt als een hoogtepunt uit het oeuvre van Bergkamp. Het staat voor de voetballer die hij was: sierlijk, technisch begaafd, slim. In Engeland zeiden ze: 'Not a great goalscorer, but a scorer of great goals.'


Hoewel Klaassen een snelle denker is, met gevoel voor ruimte en een knappe balbehandeling, associeer je hem niet direct met sierlijkheid. 'Dennis kon een tegenstander met één lichaamsbeweging kwijt zijn', herinnert Jonk zich. 'Davy kan dat nog aanleren, maar hij passeert niet snel iemand.'


Klaassen maakt talloze meters tijdens een wedstrijd. Als hij vrij voor de keeper verschijnt, is dat vaak het gevolg van wat in het voetbal 'een goede loopactie' wordt genoemd. Verfijnd spel, sierlijkheid, iets onvergetelijks doen met de bal - kortom: de dingen die Bergkamp typeerden - zie je niet bij hem terug.


Hoewel Klaassen absoluut een speler is voor wie je naar het stadion komt, doet hij geen raadselachtige dingen die je in verwondering achterlaten. Er is meer waarin ze verschillen, betoogt Jonk. 'Dennis beschikte over een enorme explosiviteit. Davy valt weer meer op omdat hij zich wegcijfert voor het team. Die zie ik vaak staan met een houding van: kom op nou, druk zetten!'


Devotie


Als iets het karakter van Dennis Bergkamp typeert, is het zijn rechtlijnigheid. Dat zegt Jaap Visser, die zijn biografie schreef en daarvoor 'vijftien à twintig' gesprekken met hem voerde. 'Bij Dennis loopt de lijn altijd recht van A naar B. Een afspraak is een afspraak en een mening verandert nooit na verloop van tijd, ook niet een beetje.'


De totale devotie van Bergkamp, steeds maar weer oefenen met links en rechts schieten tegen het muurtje bij zijn ouderlijk huis, is iets anders dat Visser is bijgebleven. Ook Klaassen heeft die toewijding. Die werd zichtbaar in de ijzeren discipline die hij aan de dag legde tijdens een slepend revalidatieproces van een liesblessure.


Zelf noemt hij zijn langzame rentree bepalend voor de vorming van zijn karakter. 'Het herstel, dat wachten om maar weer te kunnen voetballen, heeft mij sterker gemaakt', zegt Klaassen. 'Van die tegenslag baal je op het moment zelf, maar nu denk ik dat het me heeft geholpen te komen waar ik ben.'


Bij de presentatie van Bergkamps biografie kwam uitgerekend de oude meester daarop terug. Bergkamp noemde het eerste doelpunt van Klaassen na diens succesvolle revalidatie als zijn Ajax-moment van 2013.


Op zijn beurt bedankte Klaassen de huidige assistent-coach van Ajax voor de humor waarmee hij hem op de been had gehouden. 'Stel je niet zo aan', had Bergkamp hem grappend gezegd toen Klaassen nog altijd niet kon meedoen. 'Nu kan je toch wel een keertje voetballen?' Dat versterkte hun onderlinge band.


Klaassen is gevleid door de continu gemaakte vergelijking. Al weet hij zelf goed dat 'ogen als Bergkamp' iets anders is dan 'Bergkamp tot in detail benaderen'.


Zo zegt hij: 'Nu mensen roepen dat ik op Dennis lijk, denk ik niet: ik kan wel stoppen, ik ben klaar als voetballer. Het is leuk dat de vergelijking wordt gemaakt. Ik voel me er ook niet ongemakkelijk bij. Al denk ik soms wel: het gaat een beetje ver.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden