Meester in het smeden van coalities

Chelsea-baas Abramovitsj wordt bewierookt in de voetbalwereld...

moskou Het Rusland van Chelsea-eigenaar Roman Abramovitsj is een land van extremen. Op de eerste lentedag in Moskou vertelt de eigenaar van een bouwbedrijf dat hij zijn personeel ‘s ochtends eerst een blaastest laat doen om het alcoholpercentage te meten. De helft kan meteen weer naar huis. Maar voor de Russische elite is een kaartje van 100 tot 350 euro voor de Champions Leaguefinale geen enkel probleem.

Vandaag wordt in Moskou een Britse invasie verwacht van 30 tot 40 duizend Britten, broederlijk verdeeld over ‘The Blues’ van Chelsea en de in rood gehulde aanhang van kampioen Manchester United. Ze hebben woekerprijzen betaald om hun reis te bekostigen, maar profiteren van een geste van premier Poetin. Wie zijn kaartje toont bij de douane op de vliegvelden Sjeremetevo of Domededovo heeft geen visum nodig.

Dollars zijn wel onmisbaar in Moskou, de stad met de meeste miljonairs ter wereld. In maart publiceerde de Moscow Times de hitlijst van het Amerikaanse blad Forbes, dat de rijken der aarde telt. Op die lijst was Abramovitsj met een geschat vermogen van 23,5 miljard euro in Rusland voorbij gestreefd door één van zijn pupillen, Oleg Deripaska, die met zijn bedrijf Basic Element 28 miljard heeft verdiend.

Abramovitsj geldt nog wel als de onbetwiste kopman van de Russische oligarchen, die de ratrace onder wijlen president Jeltsin en zijn opvolger Poetin hebben overleefd. De stille weldoener van Chelsea – interviews geeft de vroegere gouverneur van de Russische provincie Tsjoekotka zelden en in politieke twisten mengt hij zich nimmer – is een meester in het smeden van de juiste coalities. Je zult Abramovitsj nooit in de verkeerde waaier aantreffen.

Zijn imago als mecenas wordt zorgvuldig gecultiveerd, mede door zijn dienaren in de voetbalwereld. Zo wil de Nederlandse scout Piet de Visser, die onder anderen Chelsea van advies dient, geen kwaad woord horen over Abramovitsj.

‘Iedereen zet hem weg als een man die alleen op geld uit is’, aldus De Visser. ‘Ik ken hem als een doodnormale vent die op zijn gympies ook naar het tweede elftal van Chelsea komt kijken. Abramovitsj is een echte liefhebber. Hij koopt echt geen Europa Cup, dat kan helemaal niet. Abramovitsj denkt ook aan de toekomst van het voetbal. Hij heeft overal in Engeland en Rusland jeugdacademies opgezet.’

Abramovitsj verzocht Guus Hiddink om als bondscoach het voetbal in Rusland weer op de kaart te zetten. En wat zegt Hiddink over de man die twee kasten van huizen bezit in Engeland, een luxe appartement in het Franse St. Tropez, twee enorme jachten en zich verplaatst in een privé-Boeing 757? ‘Die onmetelijke rijkdom is bijna virtueel. Ik merk het niet aan Abramovitsj. Hij loopt in een oude spijkerbroek en draagt een goedkoop Hema-horloge. Hij is zeker geen patser.’

Zo wordt Abramovitsj ook bewierookt in het afgelegen en ijskoude Tsjoekotka – vlak onder de poolcirkel – waar hij als gouverneur 50 duizend vergeten Russen een nieuw leven schonk. Abramovitsj was slim genoeg om de oekaze van oud-president Poetin strikt te volgen. De miljardairs hadden hun fortuin aan het Kremlin te danken en moesten daar iets voor terug doen.

Zo is Abramovitsj niet alleen de levensader van Chelsea, maar ook van CSKA Moskou en de Russische bond. En om zich ‘in te kopen’ bij de elite van de kunstwereld betaalde hij in Londen maar liefst 21,7 miljoen euro – een record – voor een schilderij van kunstenaar Lucien Freud.

Toch werd ook Abramovitsj door de vorig jaar vermoorde journaliste Anna Politkovskaja geschaard onder de roofridders die het bankroete Rusland in de vroege jaren negentig mochten leegplunderen in ruil voor politieke steun aan president Jeltsin. Hij heeft het altijd ontkend. ‘Ik steun geen goede doelen in Rusland, omdat ik een slechte jeugd heb gehad of geld heb gestolen. Ik heb mijn landgenoten in Tsjoekotka geholpen, omdat hun situatie schrijnend was.’

Dat geldt bepaald niet voor de sterren van ‘Chelski’; de club die woensdagavond in Moskou de kroon op het werk van Abramovitsj moet zetten. De Russische magnaat Jevgeni Svidler heeft de koopwoede van zijn oude vriend nooit begrepen. ‘Voetbal is een slechte investering. Mijn hart bloedt als ik zie hoeveel geld Roman in Chelsea heeft gepompt’, zei hij.

Het zal het allemaal waard zijn voor Abramovitsj als hij in zijn ‘Roman Empire’ eindelijk met de belangrijkste Europese beker mag pronken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.