Meester & gezel (14)

Moleculair denken kun je leren. Luc Brunsveld leerde het van zijn oud-promotor Bert Meijer, de Spinozaprijswinaar. Veertiende deel van een reeks over geleerde generaties.

PROF. DR. BERT MEIJER (56)

Universiteitshoogleraar en hoogleraar organische chemie (1991), TU Eindhoven. Studie organische chemie en promotie (Groningen). 7 Jaar Philips, 3 jaar DSM (geleidende polymeren en nieuwe materialen). NWO-Spinozalaureaat 2001.

PROF. DR. IR. LUC BRUNSVELD (36)

Hoogleraar chemische biologie, TU Eindhoven (2008). Studie scheikundige technologie (TUE), promotie bij Meijer (2001). 6 Jaar Max Planck Instituut Dortmund, 2 jaar Organon.

'Als je tijdens je promotie hebt gezien hoe mooi onderzoek aan het front van de wetenschap kan zijn, wil je dat ook anderen dat op jonge leeftijd ervaren', zegt Bert Meijer, universiteitshoog-leraar supramoleculaire chemie aan de TU Eindhoven. En dat lukte bij zijn promovendus Luc Brunsveld. 'Luc kon heel veel en viel met zijn neus in de boter, omdat dat onderzoeksgebied in de lift zat. Hij had al snel publicaties in Science en Nature. Ik herinner mij zijn teleurstelling toen ik voorstelde een studie in een wat lager tijdschrift te publiceren. 'Ik heb toch geen zes maanden gewerkt voor een publicatie in Macromolecules?, zei hij.'


'Ik heb het moleculair denken, dat ik van Bert leerde, toegepast op een ander vakgebied', zegt de wat eigenwijze Brunsveld, die na een uitstap naar Duitsland en voormalig Organon, nu in Eindhoven Meijers collega-hoogleraar is in de chemische biologie. Meijer: 'Ik vind het fantastisch dat Luc in Duitsland overstapte naar een nieuw vakgebied: andere problemen, andere tijdschriften. Dat leert je te ver-nieuwen. Ik heb bij DSM en Philips gewerkt. Het leert je ook niet te benauwd te zijn om tussen twee vakgebieden in te werken. Daar gebeurt het, ontstaan de echte vernieuwingen.'


In het vakgebied tussen chemie en biologie, proberen chemici kleine moleculen zich te laten gedragen als grote moleculen. Door gebruik te maken van zwakke krachten, zoals in de biologie, ontstaan onder de juiste omstandigheden functionele bouwwerken van supra- moleculen. Brunsveld probeert juist de chemische samenstelling van biologische moleculen, zoals eiwitten, te veranderen zodat ze net iets andere eigenschappen krijgen en nieuwe relaties met elkaar aangaan. 'Bert haalt inspiratie uit de biologie, ik onderzoek juist de biologische systemen. We hebben dezelfde filosofie, maar werken die verschillend uit.'


Brunsveld is ook gevormd door de tweede passie van zijn leermeester. 'Dat is het begeleiden en stimuleren van jonge mensen. Niets leukers dan nieuwe dingen te bedenken en die samen met een student of promovendus te onderzoeken. Onderwijs geven is leuk, omdat je in aanraking komt met jonge mensen, kunt zien waarin ze goed zijn en ze in die sterktes coachen, zodat ze op een goede plek terecht komen.'


Meijer: 'Ik heb nog nooit iemand gezocht voor een project, maar vooral gekeken of iemand in onze groep past. Ik wil jonge onderzoe-kers helpen ontdekken wat het best bij hen en hun carrière past. Denken ze iets briljants in een bepaalde richting te hebben, dan gaan we die richting op. Dat vind ik belangrijker dan dat ze een project afronden, omdat we dat ooit hebben afgesproken. De lat ligt hier hoog, maar ik hoop de opwinding van het onderzoek zo over te kunnen brengen dat iemand het als een hobby ervaart. Het is leuk te zien dat Luc dat ook lijkt te doen.'


Maar meester en gezel verschillen in stijl van begeleiden. Brunsveld: 'Ik ben rechtstreekser. Ik kan niet tien minuten lang mijn kritiek verpakken in mooie zinnen, zoals Bert. Ik ben wel motiverend, maar ook to the point. Ik heb wel liever dat iemand enthousiast is over een eigenzinnige richting of een mooi proefschrift schrijft, dan twee extra publicaties in een wetenschappelijk tijdschrift.' Meijer: 'Dat heb ik in extreme mate. Maar bij mij moeten mensen meer tussen de regels luisteren.'


Meijer herinnert zich dat het niet meeviel de verantwoordelijkheid voor een heel vakgebied te combineren met een jong gezin. 'In de industrie werk je wel hard, maar maak je minder uren; je kunt er groepsleider zijn in 40, 50 uur per week. Hier niet. Dat komt niet zozeer door het vergaderen, maar door de verantwoordelijkheid.' Brunsveld: 'Bij het Max Planck Instituut in Duitsland was mijn positie wat beschermder. Ik denk, na drie jaar, dat het nu goed is uitgepakt. Bij het juiste evenwicht, kan er op beide kanten van de schaal veel gewicht staan. Door de week op de universiteit, in het weekeind en als het nodig is met de familie.'


Meijer: 'Toen ik hier kwam, nam ik mij voor het zo goed mogelijk te doen. Want ik heb altijd met trots de naam van mijn leermeester genoemd en moest er niet aan denken dat anderen aan jonge lui uit mijn groep zouden vragen: van wie kom je? Dat zou mij niet gebeuren. Bovendien helpt het mensen.' Brunsveld: 'Absoluut. Ook in mijn vakgebied kent men Bert Meijer. Eindhoven is een naam in de chemische wereld. Belangrijker is echter zijn ondersteuning van de persoonlijke ontwikkeling, dat hij het beste uit zijn leerlingen haalt en ze ook later blijft steunen. Een soort tweede vader in het gezin van de onderzoeksgroep. Dat heb ik in Duitsland wel anders gezien. Zijn manier van begeleiden probeer ik door te zetten.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden