Meeste Zandpadwerksters slechter af

Veel prostituees die in juli hun werkplek zijn kwijtgeraakt met de sluiting van de boten aan het Utrechtse Zandpad, werken nu onder slechtere omstandigheden. Bijna alle ruim tweehonderd vrouwen zijn nog prostituee, achter ramen in andere steden, vanuit huis, vanuit legale of illegale bordelen en een enkele op de tippelzone. Dit blijkt uit een rondgang langs hulpverleners en de vrouwen zelf.

UTRECHT - Ongeveer driekwart van de prostituees op het Zandpad was van Bulgaarse of Roemeense herkomst. 'Slechts een handjevol is teruggegaan naar het thuisland, voor zover wij weten', zegt teamleider Klare Stock van de hulpverlenerspost Huiskamer Aanloop Prostituees (HAP) aan het Zandpad. De hulpverleners proberen contact te houden met de prostituees.


Een enkele Roemeense en Bulgaarse van het Zandpad tippelt nu op de Utrechtse tippelzone. Op de Amsterdamse Wallen zijn 16 vrouwen uit Utrecht gesignaleerd, in Den Haag 10, en ook enkelen in de raamprostitutie in Eindhoven, Alkmaar en Nijmegen. Van een grote groep anderen heeft Stock via-via begrepen dat ze vanuit huis of in clubs werken in een schimmig circuit.


'Het overgrote deel van hen werkt nu onder aanmerkelijk slechtere omstandigheden', zegt Stock. 'Als ze hier langskomen - bijvoorbeeld voor onze huisarts - vragen ze allemaal met smart wanneer het Zandpad weer open gaat.'


'Alle vrouwen van het Zandpad die ik spreek, zijn in financiële problemen geraakt', zegt Jennifer Luz (46). Namens de Latijns-Amerikaanse prostituees schreef zij deze maand een brandbrief aan burgemeester Aleid Wolfsen over hun lijdensweg. Luz verdient achter het raam in Amsterdam eenderde van haar inkomsten op het Zandpad, maar prijst zich gelukkig met een dergelijke werkplek 'in het zicht'. 'Vrouwen die niet zo'n raam hebben kunnen bemachtigen, werken nu vanuit huis of in illegale clubs tot in Duitsland en België. Zij lopen nu veel meer risico op geweld en uitbuiting.'


'De burgemeester heeft mij mijn brood ontnomen', zegt prostituee Vicky. Zij verdient nu achter een raam in Den Haag ongeveer de helft van wat ze op het Zandpad binnenhaalde. Volgens haar stijgt de huurprijs van de peeskamers elders in het land door de sluiting in Utrecht. 'Sommige vrouwen werken nu dubbele diensten om rond te komen. Maar ik heb twee kinderen voor wie ik moet zorgen.'


Utrecht heeft sinds 25 juli geen raamprostitutie meer. Burgemeester Wolfsen heeft de vergunning van de grootste exploitant Wegra - met 98 kamers in de arken aan het Zandpad - niet verlengd, omdat deze niet zou optreden tegen signalen van mensenhandel. In het voorjaar had de burgemeester om dezelfde redenen de vergunningen van de vier andere exploitanten ingetrokken. Dat ging in totaal om zo'n veertig ramen.


Een beveiligingsbedrijf heeft in juli een verzoek ingediend de veertig ramen van deze kleinere exploitanten te mogen exploiteren; de aanvraag is nog in behandeling.


Het verzoek van een groep prostituees - verenigd in de coöperatie Macha's - om zelf een boot met enkele ramen te mogen exploiteren, lijkt minder kansrijk. Ze hebben volgens de gemeente nog niet aan alle voorwaarden voldaan. Bovendien zijn er geen boten voor hen beschikbaar, omdat Wegra niet wil doorverhuren zolang er nog procedures lopen. Het is de gemeente ook niet gelukt een mogelijke alternatieve tijdelijke plek voor prostitutie te vinden, om de periode van de impasse op het Zandpad te overbruggen.


De grote exploitant begint deze week een bodemprocedure tegen de gemeente om weer een vergunning te verkrijgen. De gemeente heeft ondertussen aan het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht verzocht te kijken of het mogelijk is de huurovereenkomst met Wegra te verbreken.


Woordvoerder Cees Jobben van Wegra noemt deze actie 'onkies en onhaalbaar'.'Wij hebben al 35 jaar een contract met het Waterschap. Burgemeester Wolfsen zou het fatsoen moeten hebben het oordeel van de rechter af te wachten.'


Utrecht zegt niet te weten hoelang het duurt voor er weer prostitutieramen open zijn. 'De vergunningverlening aan een nieuwe exploitant vereist zorgvuldigheid', zegt de woordvoerster van burgemeester Wolfsen. 'We willen nu een schoon Zandpad, zonder misstanden. En wat de meeste boten betreft, zijn we afhankelijk van een exploitant die we zijn vergunning hebben ontnomen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden