Meeste monden vormen het woord 'stomverbaasd'

Katholieken reageren op het vertrek van de paus met ongeloof en complottheorieën. Reportages uit Italië, carnavalsvierend Brazilië - het grootste katholieke land - en Afrika, waar de kerk in tegenstelling tot andere werelddelen nog steeds groeit.

VATICAANSTAD - De mondhoeken van de Zwitserse gardisten hangen naar beneden en twee jonge priesters lopen hardop biddend rondjes rond de obelisk van het Sint-Pietersplein. In hun ogen staan tranen.

'Hij doet het nog prima, het is vast een misverstand', zegt een pelgrim uit Ecuador om half een 's middags over het aftreden van de paus. Hij is net aangekomen bij het Vaticaan en om hem heen klinkt het ene na het andere 'heb je het al gehoord'. De man in de donkerbruine monnikspij weigert het nieuws serieus te nemen. 'Ik geloof het niet, ik geloof het niet, ik geloof het niet', roept hij en hij loopt met ferme passen weg.

'Ik wist niet eens dat een paus kon aftreden', zegt Simone. De verkoper van Vaticaankrant l'Osservatore Romano en kalenders van de paus heeft rode, vochtige ogen. 'Ik mocht deze paus graag', zegt hij. 'Mensen noemden hem een koud persoon, maar ik ken hem persoonlijk, weet je. Toen hij nog kardinaal was, deed ik elke ochtend hier het hek voor hem open en dan kletsten we wat. Het is een onwijs lieve man, maar hij is gewoon verlegen.' In Vaticaanstad vloeien tranen. Pausen hebben het recht om af te treden, maar het is zo ongebruikelijk dat de meeste monden op het Sint-Pietersplein alleen nog het woord 'stomverbaasd' kunnen vormen. De verklaring dat Joseph Ratzinger ziek en oud is en de kerk juist kracht nodig heeft, verzacht de pijn niet.

In een winkel met gebedsprentjes gooit eigenaresse Anna (59) haar armen in de lucht. 'Kijk eens om je heen, de wereld gaat eraan', roept ze. 'We hebben geen regering, mensen weten niet meer hoe ze zich staande moeten houden en de enige houvast die we nog hebben is het geloof, dat ook nog eens voortdurend onder vuur ligt.' Ze zucht. 'Ik snap wel dat hij oud en ziek was, maar ik snap niet hoe hij ons juist nu in de steek kan laten.'

Niet dat de beweging van Ratzinger helemaal uit het niets komt. 'Hij heeft al eens gezegd dat hij zou stoppen als hij het lichamelijk niet meer aankon ', zegt priester Ramon Saiz Pardo, hoogleraar aan de Pontificale Universiteit van het Heilige Kruis.

'Benedictus was een zeer groot theoloog', zegt de Nederlandse diaken Kees van Duin. Net als alle priesters, nonnen en gelovigen op het Sint-Pietersplein roemt hij de Duitser om zijn kennis. Van Duin: 'Maar daardoor schoot hij op het pastorale vlak weleens te kort.'

'Hij heeft veel kritiek te verduren gehad', zegt Van Duin. 'Dat gaat je niet in je koude kleren zitten', zegt Van Duin. 'Dat hij nu aftreedt, betekent dat hij echt aan het einde van zijn Latijn is.'

Maar dat waren andere pausen ook, blijft de gefrustreerde reactie van de verbaasde gelovigen in Vaticaanstad. 'Kijk hoe Johannes Paulus II er op het laatst bij hing', zegt Roberto, die samen met zijn vrouw Francesca naar Vaticaanstad is gekomen zodra hij het nieuws hoorde. 'Ik had verwacht dat het plein vol zou staan met mensen zoals wij die er meer van willen weten, maar dat valt verschrikkelijk tegen.'

Roberto en zijn vrouw vrezen een geheime reden voor het vertrek van Benedictus XVI. Complottheorieën zijn er genoeg.'Overal om ons heen worden homohuwelijken gelegaliseerd en de linkse coalitie met politicus Nichi Vendola, die uitgesproken homo is, lijkt de verkiezingen hier te gaan winnen', zegt Roberto. 'Benedictus XVI zou nooit terugkomen op zijn homostandpunt, maar misschien is hij toch bezweken onder de druk van de moderne wereld.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden