Meeste chimpansees voor medisch onderzoek VS mogen naar rustoord

AMSTERDAM - Goed nieuws voor de 360 chimpansees die in de toonaangevende National Institutes of Health (NIH) in de Verenigde Staten als proefdieren voor biomedisch onderzoek worden gebruikt. Het grootste deel moet zo snel mogelijk met (vervroegd) pensioen worden gestuurd.


Dat staat in een rapport van externe experts aan de NIH, een van de belangrijkste medische onderzoeksinstellingen ter wereld. De baas van de NIH, Francis Collins, zal de knoop in maart doorhakken na een inspraakperiode van 60 dagen. Vorige maand besloot hij al een groep van 110 chimpansees als proefdier te pensioneren.


Chimpansees zijn de naaste levende verwanten van de mens. Ze worden vanouds als proefdieren gebruikt bij immunologische studies, voor onderzoek over infectieziekten en bij de ontwikkeling van vaccins en medicijnen. Hiervoor worden de dieren vaak met hiv, tbc of hepatitis C besmet.


De NIH nam zich in 2010 voor invasief onderzoek met chimpansees af te bouwen. In 2011 kwamen er richtlijnen. Chimps mogen alleen nog worden ingezet als het onderzoek noodzakelijk is, geen enkel ander proefdier geschikt is, proeven met mensen onethisch zouden zijn en de dieren goed verzorgd en in groepen kunnen leven. Dit alles getoetst door een onafhankelijke toezichthouder.


De experts adviseren de NIH nu flink te snijden in de budgetten voor onderzoek met chimps. Circa de helft van de 21 biomedische en gedragskundige experimenten moet stoppen, omdat ze niet aan de criteria beantwoorden. Voor het resterend onderzoek blijft een groep van 50 dieren beschikbaar.


Volgens het advies mogen chimpansees niet meer als proefdieren worden gefokt. Ze moeten worden gehuisvest in groepen van minimaal zeven dieren. Ook moeten ze voldoende (buiten-) ruimte hebben om te spelen, te klimmen en nesten te bouwen, minstens 90 vierkante meter per dier.


De afzwaaiende NIH-chimpansees zullen verhuizen naar Chimp Haven, een rustoord voor mensapen in Keithville, Louisiana. Daar kunnen ze de rest van hun leven slijten in min of meer natuurlijke omstandigheden, met ruime en deels beboste buitenverblijven.


Dierenrechtengroepen in de VS reageren tevreden. 'Eindelijk begrijpt de federale overheid dat een chimpansee net zo min in een laboratorium thuishoort als een mens in een telefooncel', stelt People for the Ethical Treatment of Animals in een verklaring.


Biomedisch onderzoek met chimpansees en andere mensapen is in Nederland sinds 2003 verboden. Honderd chimps van primatenonderzoekscentrum BPRC in Rijswijk verhuisden in 2006 naar Stichting AAP in Lelystad. Ook onderzoek met andere primaten, zoals resusapen, is de afgelopen jaren afgenomen.


Volgens BPRC-directeur Ronald Bontrop is het geheel afschaffen van experimenten met mensapen met het oog op toekomstige medische dreigingen niet raadzaam. 'De NIH wil om die reden waarschijnlijk een kleine kolonie chimps achter de hand houden. Om dezelfde reden heeft de EU in haar nieuwe richtlijn het Nederlandse voorbeeld om biomedische experimenten op mensapen te verbieden niet overgenomen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden