Meest besproken promovenda gaat als doctor naar bed

AMSTERDAM - Onder toeziend oog van Abraham Kuyper treedt de meest besproken promovenda van het jaar de aula van de Vrije Universiteit van Amsterdam binnen. Karima Kourtit gaat gekleed in stemmig zwart, mét subtiele glitters als feestelijk detail.


Het startsein, na het gebed (we zijn bij de VU), wordt door rector magnificus Frank van der Duyn Schouten zelf gegeven. Zijn aanwezigheid is bedoeld 'om te tonen dat het bestuurscollege vierkant achter deze promotie staat'.


Het promotiefeestje van Kourtit, de protegee van VU-icoon Peter Nijkamp, had al in mei 2013 moeten plaatsvinden. Maar een anonieme klokkenluider gooide roet in het eten door de econome van onregelmatigheden in haar dissertatie te betichten. Het was het begin van een circus van verdenkingen, interne onderzoekingen en stilzwijgen dat nu een opmerkelijke tussentijdse climax beleeft in het uitdelen van de doctorstitel aan Kourtit.


Afgelopen weekend zette de Leidse hoogleraar en criticus Richard Gill het bijna tachtig pagina's tellende verslag van de anonieme klokkenluider ('NN') online. Het is een uiterst gedetailleerd verslag van mogelijke datamanipulatie, plagiaat en onzorgvuldigheid van Kourtit, maar vooral ook van haar leermeester Nijkamp.


Ook de huidige dissertatie van Kourtit was niet vrij van verdenkingen, maar de VU weigerde de promotie nog eens uit te stellen. De leescommissie had geen datamanipulatie ontdekt.


De familie van Kourtit (moeder en broers) ontbreekt in de aula. Uit vrees dat een en ander uit de hand zou lopen, zo blijkt later. Na een presentatie met veel citaten van voorname personen uit de geschiedenis (Kennedy, Darwin, Einstein) verloopt de vragenronde zonder hoogtepunten.


Als haar nieuwe begeleider Henk Scholten het woord neemt, wordt uitgesproken wat al een uur lang in de lucht hing. Scholten heeft het over de 'verwarring die is ontstaan en nog altijd bestaat'. Als hij erop wijst dat Kourtit het niet gemakkelijk heeft gehad het afgelopen jaar, krijgt ze het te kwaad.


De pedel geeft haar een zakdoekje.


Scholten maakt een opmerkelijk statement. 'Ik denk dat het goed is om alle onderzoeksgegevens openbaar te maken, zodat iedereen kan zien dat er niets aan de hand is.' Of dat zal gebeuren, is nog maar de vraag.


Hij vermoedt dat jaloezie en onbegrip Kourtit en Nijkamp parten hebben gespeeld, want samen de wereld afreizen en dan ook nog eens zo veel publiceren, dat kan toch bijna niet? Het antwoord wordt ook vanavond niet gegeven, maar Kourtit gaat wel als doctor naar bed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden