Meer tijd voor de patiënt is fijn maar vermindert zorgkosten niet

Column Joost Zaat

Als hij eenmaal zit, haalt hij een papiertje uit de binnenzak van zijn colbertje - een gelinieerd blaadje met een keurig oudemannenhandschrift. Op de achterkant zie ik zes bullets met trefwoorden. Hij begint met de voorkant voor te lezen. Je moet als dokter altijd de eerste minuut van een consult je mond houden; in de rede vallen is onbeleefd en kost meer tijd.

Ik houd mijn mond en tel. 'Ik wil het met u hebben over mijn cholesterol, en moet mijn PSA niet weer geprikt, de bloeddruk gemeten en de suiker die destijds een beetje te hoog was gecontroleerd? Ook heb ik spierpijn en moet ik zo veel plassen, waarbij de pillen die ik van de uroloog kreeg helemaal niet meer helpen, moet ik hem niet weer eens zien? En wat heel vervelend is dat de mensen op tv, naar mijn idee, tegenwoordig zo slordig praten dat ik ze niet kan verstaan, maar misschien word ik doof.'

Oef, dat zijn er al acht en dan moet de achterkant nog komen. 'Ik denk niet dat het me lukt al uw punten in tien minuten op te lossen', val ik hem toch maar in de rede. 'O, dat begrijp ik wel. Ik wil immers niet zo veel beslag op uw tijd leggen'.

We kiezen de voor hem meest irritante klachten samen uit. Een krap kwartiertje later hebben we -zonder enige verwijzing - nog zes problemen over voor de volgende keer.

'Een goed gesprek bespaart zorgkosten', kopte deze krant twee weken geleden in Sir Edmund. Als dokters 15 minuten per patiënt zouden hebben, zouden ze 6 procent minder verwijzen, bleek uit een experimentje van een verzekeraar. Kan zijn, maar toch is het een misvatting dat je met meer tijd per consult de stijging van de zorgkosten in de hand kunt houden en de kwaliteit toeneemt.

Nederlandse dokters en patiënten praten helemaal niet zo kort met elkaar: van de 67 landen waarvan de werkelijke consulttijden bij huisartsen onlangs op een rijtje zijn gezet, staan we op plaats 25. Beetje matig voor ons streberige landje, maar boven ons staan Rusland, Peru, Bulgarije en nog wat andere landen waar de kwaliteit van de zorg nogal te wensen overlaat. Wat ze daar in al die extra minuten doen, is me een raadsel. In de VS hebben ze de langste consulttijd maar ook de hoogste kosten en bovendien binnenkort weer miljoenen onverzekerden.

Je hebt veel tijd - en dus een kleinere praktijk - nodig om goede zorg aan patiënten met complexe problemen te leveren. Tijd brengt rust en is fijn voor dokter en patiënt, maar aan een 'verplichte' gemiddelde spreekuurtijd heb ik niks. Ik kan na een simpele vraag heel lang bezig zijn omdat de patiënt in tranen uitbarst en een ingewikkeld verhaal over zijn leven vertelt, maar ik kan ook vaak simpele vragen in 5 minuten prima beantwoorden. De gemiddelde optimale consulttijd bestaat niet.

Kom voorlopig vooral met lijstjes en met goede vragen, dan kun je in 10 tot 15 minuten een hele hoop bespreken.

Meer over