Meer sturing op woningmarkt blijkt heilzaam

Zonder staatsdwang de segregatie aanpakken gebeurt al, door armeren in vinexwijken te laten wonen en rijkeren in de oude stadswijken, stelt Anton van der Vlist....

Anton van der Vlist

In een tijd waarin marktwerking, keuzevrijheid en zo weinig mogelijk regeltjes zo’n beetje tot hoogste goed van beleid zijn geworden, maatschappelijk beleid inbegrepen, is het niet vreemd dat segregatie toeneemt. Mensen met geld hebben alle keus en de mensen zonder geld daarentegen niet. Zeker op een ongestuurde woningmarkt zullen, zoals Marcel van Dam stelt (Forum, 6 en 13 september), de minder zelfredzamen terechtkomen in de mindere delen van de woningmarkt. En helaas hebben minder zelfredzame huishoudens vaak een laag inkomen en komt dat vaker voor bij nieuwe Nederlanders dan bij oude.

Omdat die kwalitatief mindere (en goedkopere) woningen vooral in de grote steden staan, neemt de segregatie tussen nieuwe en oude Nederlanders, stad en regio, dus toe. De midden- en hogere inkomensgroepen vertrekken om deze redenen juist versneld uit die wijken, vooral naar de meer suburbane regiogemeenten. In alle grootstedelijke gebieden neemt de segregatie dus toe, blijkt uit het SCP-rapport Interventies voor integratie. Er wordt door gemeenten en woningcorporaties te veel ingezet op marktwerking en keuzevrijheid en te weinig op effectieve sturing.

Voor één regio wordt echter een positieve uitzondering gemaakt en dat is de regio Haaglanden. Al sinds midden jaren negentig wordt daar gestuurd op zowel de woningbouw- als de woonruimteverdeling. Dit betekent dat enerzijds zowel sociale huurwoningen worden gebouwd in vinexwijken en regiogemeenten als middeldure huur- en koopwoningen in herstructureringsgebieden. En dat anderzijds wordt gestuurd op inkomen; daardoor gaan de goedkope sociale nieuwbouwhuurwoningen in de regio nagenoeg allemaal naar lage inkomensgroepen.

Ook in de bestaande voorraad wordt effectief gestuurd. Hier is het rendement nog groter, omdat jaarlijks zo’n 10 procent van de huurwoningen vrijkomt (circa dertienduizend woningen per jaar). Alle corporaties hebben de plicht 70 procent van alle vrijkomende woningen toe te wijzen aan de laagste inkomensgroep. Met name voor de regiogemeenten is dit een forse inspanning, omdat vóór 1995 slechts 30 tot 50 procent werd toegewezen aan de laagste inkomensgroep. En voor Den Haag is het een aanzienlijke verlaging, omdat toen meer dan 90 procent bij lage inkomens terechtkwam. Dit beleid, dat wordt ondersteund door alle corporaties in de regio Haaglanden, heeft geleid tot een afname van de segregatie tussen stad en regio, zo blijkt uit SCP- en CBS-cijfers.

Ook in en rond Rotterdam zijn stappen gezet op weg naar een meer evenwichtige regio. Via de nota Elk zijn deel zijn prestatiecontracten opgesteld met gemeenten en woningcorporaties over te bouwen en toe te wijzen huurwoningen. De resultaten zijn pril, maar ook hier wordt alles gedaan om de segregatie te doen afnemen.

Het beleid waar Van Dam van ‘droomt’ is er dus al en het leidt tot goede resultaten. Goed voorbeeld doet volgen. En als dat niet vanzelf gaat, laat Vogelaar dan de gemeenten en corporaties in de stadsregio’s stimuleren of zonodig dwingen soortgelijke afspraken te maken om het tij te keren. Gemeenten en corporaties; durf te sturen!

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden