Meer kwaliteit kost ook meer geld

In plaats van de inspectie te kritiseren voor haar bevindingen in verpleegen verzorgingshuizen, zou de koepelorganisatie zich beter sterk kunnen maken voor geld kwaliteit, vindt Wilco Achterberg....

De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) dat de zorgverlening in verpleeghuizen faalt. Hoewel de IGZ nog geen degelijk onderzoek heeft gedaan, zou het best kunnen. Immers, de overheid en de inspectie hebben al tientallen jaren gefaald in de aansturing en het toezicht op de verpleeghuizen, en ook de koepelorganisatie Arcares maakt zich niet sterk genoeg.

In de jaren tachtig werden deze zorgen over de kwaliteit van verpleeghuiszorg ook gehoord in de Verenigde Staten, en het is illustratief om te zien wat de verschillen zijn geweest in de aanpak van de problemen daar en hier.

President Reagan heeft in 1987 een uitgebreid pakket aan maatregelen (bekend als OBRA '87) door het Congres geloodst om de kwaliteit van zorg te verbeteren. Deze maatregelen stelden inhoudelijke kwaliteitseisen: zo moeten verpleeghuisbewoners minstens een keer per drie maanden uitgebreid gescreend worden op gezondheidsproblemen en psychosociale aandachtsgebieden.

Tevens werden allerlei maatregelen genomen om het gebruik van bepaalde geneesmiddelen (antipsychotica), en vrijheidsbeperkende maatregelen te beperken. Er kwam een systeem waarbij er continu aandacht is voor kwaliteitsverbetering op zorginhoudelijke gronden.

Dit heeft geleid tot vele verbeteringen en een veel transparantere kwaliteit: inzichtelijk voor overheid en cli. Er is daarnaast ook tijd en geld uitgetrokken voor de controle en handhaving van die kwaliteit: de inspectie in de Verenigde Staten is daardoor ook echt in staat toezicht te houden.

In Nederland is er de Kwaliteitswet Zorginstellingen van 1996, die vooral de eigen verantwoordelijkheid van instellingen benadrukt om goede kwaliteit te leveren. Daarnaast is er slechts sporadisch en fragmentarisch aandacht voor de inhoudelijke zorgkwaliteit geweest, en meestal was dit ook nog media-gestuurd. De kwaliteit van de politieke sturing heeft hier absoluut gefaald: de verpleeghuiszorg is aan haar lot overgelaten, behalve waar het regelgeving betrof over allerlei andere zaken.

De IGZ heeft de laatste jaren bij haar inspecties in verpleeghuizen met name interesse gehad voor papieren kwaliteitssystemen, documenten, richtlijnen en protocollen. Dat er nu meer inhoudelijk commentaar komt, geeft aan dat de IGZ op de goede weg is. De kwaliteit van meting, rapportage en interpretatie van de gegevens faalt helaas nog. Gezien hun krappe budget is dit overigens niet verwonderlijk, maar het is wel te hopen dat vervolgonderzoek methodologisch beter is.

De verpleeghuiszorg voortdurend bestraffend toespreken is niet de manier om de kwaliteit te verhogen. Het wordt tijd voor een inhoudelijk initiatief zoals in 1987 in de Verenigde Staten, waar men overigens wel wist dat kwaliteitsverbetering iets kost. Het is daarom jammer dat dit kabinet steeds blijft korten op de verpleeghuiszorg, en het is ook onbegrijpelijk dat Arcares, de koepelorganisatie van verpleeg-en verzorgingshuizen, heeft ingestemd met het voorstel van het kabinet om meer patien voor het evenveel geld te gaan behandelen.

Mevrouw Rompa van Arcares bekritiseert nu de gegevens van de inspectie, maar zij zou er beter aan doen zich ferm op te stellen naar de overheid: niet alleen voor de centen, maar juist voor de kwaliteit. De kwaliteit van de verpleeghuiszorg hoort op de beleidsagenda te staan, niet alleen op de voorpagina van de krant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden