‘Meer klaarheid bij toewijzing rechter’

Rechtbanken moeten zich gaan verantwoorden voor de manier waarop zij zaken toewijzen aan rechters. Een code moet de huidige toewijzingsvrijheid inperken....

Dat zegt Peter Lampe, scheidend president van de rechtbank van Maastricht, vandaag in de Volkskrant. ‘Als er een serieuze vraag ligt over welke rechter een zaak gaat doen, dan moet je dat als rechtbank kunnen uitleggen.’

De huidige toewijzingsvrijheid kan leiden tot misbruik, waarschuwt Lampe. Wie de zaken verdeelt, kan de uitkomst van een rechtsgeding beïnvloeden, zegt hij. ‘Het zou ideaal zijn dat het niet uitmaakt bij welke rechtbank en welke rechter je uitkomt. Maar het blijft mensenwerk.’

Een verdachte of rechtzoekende zou voorafgaand aan een geding de mogelijkheid moeten krijgen een andere rechter te vragen, aldus Lampe. Nu kan dat alleen tijdens een rechtszaak, door middel van het zware middel van wraking van de rechter. Lampe: ‘Dat is schieten met een kanon op een mug.’

De Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten schaart zich achter het pleidooi van Lampe. Voorzitter Annelies Röttgering: ‘Het is goed dat toewijzing op een transparante wijze plaatsvindt. Het is algemeen bekend dat het Openbaar Ministerie probeert zaken voor te leggen aan een gunstige rechter. Daarmee hebben ze een voorsprong op advocaten. Dat moet afgelopen zijn.’

De Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVVR), de belangenvereniging van rechters en officieren van justitie, vindt de invoering van een toewijzingscode ‘onontkoombaar’. Voorzitter Wil Tonkens-Gerkema: ‘In de voormalige Oostbloklanden zijn ze stomverbaasd dat Nederland geen enkel systeem heeft voor toewijzing.’

Een commissie van NVVR-leden en drie rechtbankpresidenten (niet Lampe) begint binnenkort met een onderzoek naar onpartijdige rechtspraak. Behalve regels voor nevenfuncties zullen zij ook de wenselijkheid onderzoeken van een toewijzingscode.

Bert van Delden, voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, is huiverig voor een toewijzingscode. Een systeem dat willekeurigheid stimuleert, sluit uit dat een gespecialiseerde rechter een zaak doet. Dat is niet efficiënt, vindt Van Delden. ‘Maar als je in een code opneemt dat je een rechter vanwege zijn specifieke ervarenheid een belangrijke zaak toewijst, wil iedereen weten waarop de rechtbank baseert dat hij ervaren is. Dan krijg je een oeverloze discussie.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden