NIEUWSVERKEERSDODEN

Meer jonge verkeersdoden: ‘Smartphones eisen onze aandacht op’

In 2019 overleden 661 personen als gevolg van een verkeersongeluk. Dat heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) woensdag bekendgemaakt. Het zijn er 17 minder dan in 2018, maar meer dan in de jaren ervoor. Het aantal overleden twintigers en dertigers steeg met 24 procent naar 183.

Een bermmonument nabij het Groningse Kloosterburen.Beeld Hollandse Hoogte

De Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) komt eind dit jaar met een nadere analyse van de verkeersdoden. Toch heeft directeur Peter van der Knaap wel een idee over de oorzaak van de toename van het aantal relatief jonge slachtoffers. ‘Smartphones en andere schermen slurpen onze aandacht op. Van de automobilisten tussen de 25 en 35 jaar gebruikt bijna 80 procent een smartphone tijdens het rijden. Dat is een mogelijke verklaring.’ 

Ook wijst Van der Knaap op de toegenomen welvaart van de afgelopen jaren, waardoor mensen op jongere leeftijd een auto kunnen aanschaffen. ‘Het aantal automobilisten met weinig ervaring neemt toe.’

Veilig Verkeer Nederland heeft het vermoeden dat lachgas ook een rol speelt. ‘Dat wordt steeds populairder onder jongeren, in heel Nederland eigenlijk’, zegt een woordvoerder. ‘Jongeren hebben niet door hoe gevaarlijk het is. Je kunt er echt out van gaan, soms wel tien seconden.’

Geen wereldkampioen meer

Het aantal verkeersdoden daalde jarenlang, van 1.166 bij de aanvang van deze eeuw tot 570 in 2013. ‘Nederland was een gidsland met een zogenoemde safe system-aanpak’, zegt Van der Knaap. Die was niet zozeer gericht op het beperken van gevaarlijk gedrag, maar op een veilig wegsysteem met bijvoorbeeld rotonden en verkeersdrempels. ‘Tot 2010 waren we daarin wereldkampioen; inmiddels zijn we ingehaald door Zwitserland en Noorwegen en zelfs Spanje en Duitsland dreigen ons in te halen.’

Vanaf 2013 stagneerde de afname, vorig jaar was er zelfs een recordtoename. De toegenomen verkeersdrukte en vergrijzende bevolking spelen een rol, maar die ontwikkelingen waren er ook al ten tijde van de afname. De SWOV wijst op de handhaving, die de afgelopen jaren veel minder scherp werd. ‘Van het aantal staandehoudingen in 2007 was in 2018 nog maar 40 procent over.’

Minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat streeft ernaar om in 2050 geen verkeersdoden meer te hebben in Nederland. ‘Daarvoor moet je ieder jaar 11 procent winst boeken’, zegt Van der Knaap. ‘Een afname van 2,5 procent zoals dit jaar is niet genoeg. Het onderstreept het belang om te investeren in verkeersveiligheid.’

Dat deed Nederland in het verleden stevig, volgens Van der Knaap, maar daarmee stopte de regering in 2005. Eind vorig jaar maakte Van Nieuwenhuizen bekend jaarlijks 50 miljoen euro vrij te maken om op gemeentelijk en provinciaal niveau verkeersveiligheidsmaatregelen te ondersteunen. ‘Dat is heel goed, maar het heeft wel vijftien jaar stilgelegen.’

Elektrische fietsen

Een andere opvallende ontwikkeling is het aantal dodelijke slachtoffers op een e-bike: 65 in 2019 – 8 meer dan een jaar eerder en eenderde van alle dodelijke fietsongelukken. Dit valt niet te verklaren door de snelheid van deze fietsen – ze gaan niet meer dan 25 kilometer per uur – maar de toenemende aanwezigheid. 

E-bikes worden een steeds prominenter onderdeel van ons verkeerslandschap, erkennen ook de SWOV en Veilig Verkeer Nederland. Afgelopen jaar zijn er 420 duizend elektrische fietsen verkocht, een record. Met ruim 40 procent van de verkochte fietsen was het de populairste fiets.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden