Column

Meer info en debat op tv over kunst is dringend gewenst

Wekelijks nemen de cultuurspecialisten van de Volkskrant stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst. Deze week: Hein Janssen

Cornald Maas tijdens opname Opium TV Foto anp

Het gebeurt zelden dat belangrijke theaterproducenten en andere bobo's de krant te hulp roepen om een televisieprogramma van de ondergang te redden. Het gaat in dit geval om de aangekondigde opheffing van Opium TV. Producenten als Hummelinck Stuurman, Fred Boot (Soldaat van Oranje), Bos Theaterproducties en de VSCD (de belangenvereniging van de schouwburgen) hebben de krant gevraagd de nodige druk uit te oefenen op de netmanager van de NPO.

Helaas, zo veel macht hebben wij niet.

Was het maar waar, dan zouden wij naast Opium ook Kunststof terughalen. En daarnaast een nieuw debatprogramma laten beginnen, waarin een bijdehand panel kenners op gevatte en eloquente wijze het theater-, film- en dansaanbod van die week bespreekt. Zonder een blad voor de mond te nemen.

Want eerlijk gezegd: kunstprogramma's op de Nederlandse televisie zijn toch vooral agendagericht ('Ach, heeft Bram van der Vlugt een nieuwe voorstelling? Vraag hem!' 'Och, weer een nieuwe roman van Maarten 't Hart? Boek hem!') en vooral enthousiasmerend ('Ik was gisteren bij de première en vond het prachtig!'). Zelden een kritische kanttekening of een nabeschouwing. Acteurs, schrijvers, dansers, regisseurs - ze zitten in de studio om hun producties met zoete woorden omkranst te zien.

Niets mis mee, hoe meer aandacht voor kunst - tussen voetbal, kankerpatiënten en Schipholontmoetingen door - hoe beter. In die zin is het inderdaad treurig dat na Kunststof ook Opium verdwijnt, de enige twee programma's die louter en alleen om die reden bestonden: verbreiding van kunst onder het kijkersvolk.

De netmanager beweert dat al die kunst toch al aan bod komt, in programma's als De Wereld Draait Door en Pauw. Maar daarin gaat het vaak om de grote commerciële namen en onderwerpen: weer de voltallige cast van die nieuwe romantische filmkomedie, en ja, leuk, Barry Atsma over James Bond. En hup: daar hebben we de jongetjes uit Billy Elliot of de paarden van Warhorse. Héé, als dat Tjitske niet is?!

Kunststof en Opium waren minder ronkend, maar wel altijd aardig en positief - Opium wat vlotter, Kunststof wat bedaagder. Voordeel van Kunststof was dat het op de late zondagmiddag werd uitgezonden - ideaal tijdstip voor een uurtje kunst & cultuur met een glaasje en een knabbeltje erbij. Het herinnerde aan De Plantage, het VPRO-kunstprogramma van Hanneke Groenteman, dat er in die tijd echt toe deed. Omdat Groenteman niet alleen poeslief maar soms ook lekker horkerig en zuigend was. Laatst werd ze in de VARA-gids daarover geïnterviewd; ze bleek nog steeds trots op de ophef die haar programma geregeld sorteerde. Eén keer was ik daarvan zelf het middelpunt, toen een gegriefde acteur na kritische uitlatingen in De Plantage mijnerzijds naar de studio kwam om daar een paar flinke klappen uit te delen. Jammer alleen dat het na afloop gebeurde en niet tijdens de uitzending - aldus Groenteman laatst in dat interview.

Met terugwerkende kracht vind ik dat weer jammer. Het tekent de mentaliteit van tv-makers, zelfs als zij een programma over de schone kunsten maken. Ophef en vertier - daar gaat het uiteindelijk om.

Als ik netmanager was, zou ik Daphne Bunskoek op de zondagmiddag een informatieve kunsttalkshow geven. En Cornald Maas mag op de vrijdagavond met een paar leuke, scherpe critici lekker los gaan en van leer trekken.

Maar ja, ik ben geen netmanager. Gelukkig.


Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Hein Janssen of Rutger Pontzen stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.