Meer dan The Beatles

De 'grootste en beroemdste' platenstudio ter wereld houdt open huis ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan. Dankzij The Beatles verwierven de Abbey Road-studio's wereldfaam....

Vraag een willekeurige bewoner van Abbey Road welk beeld van zijn straat hem spontaan te binnen schiet. Er zal in die hele straat niemand te vinden zijn die dan ogenblikkelijk zijn eigen huis noemt. Wat hij wel zegt, komt neer op: vier jongens, van wie een op blote voeten, lopend over een zebrapad.

De Londense straat Abbey Road is voor eeuwig verbonden met The Beatles, die hun laatste album naar deze straat vernoemden. De zebra is nu een van de grootste toeristenattracties van de stad. De hele dag lopen er vier mensen in een rij overheen, terwijl een vijfde een foto neemt – met gevaar voor eigen leven, want Abbey Road is een drukke verkeersweg.

Schuin tegenover het zebrapad staat de muziekstudio die nog even vermaard is als in de jaren zestig en zeventig, toen behalve The Beatles ook Pink Floyd, Cliff Richard en zo ongeveer alle andere grote namen uit de gouden periode van de Britse popmuziek hier hun platen opnamen. Het gebouw oogt vanaf de weg als een groot woonhuis. 'We vonden het maar een kleine ruimte toen we het van buiten zagen. Maar binnen leek het wel oneindig', herinnert Paul McCartney zich zijn eerste bezoek.

Eigenlijk is er sinds die tijd weinig veranderd. Abbey Road telt nog steeds vier opnamestudio's, waarvan studio 1 de oudste en grootste ter wereld heet te zijn. Hier staan harpen en vleugels opgesteld, microfoons, en een wirwar van kabels die het geluid naar de controlekamer brengen aan de andere kant van het glas.

'We hebben er wel eens aan gedacht studio 1 een andere naam te geven. Maar eigenlijk is 1 de enige toepasselijke titel. Het is de oudste, grootste en beroemdste platenstudio ter wereld', zegt David Holley, de directeur van Abbey Road. In 1931 liet Edward Elgar hier met een groot orkest zijn compositie Land of Hope and Glory vastleggen, die zou kunnen doorgaan voor alternatief Brits volkslied.

Nu, 74 jaar later, neemt in studio 1 Placido Domingo een nieuwe versie van Wagners opera Tristan und Isolde op. In studio 2 - de studio van The Beatles - is de groep McFly, tegenwoordig de idolen van Britse negenjarige meisjes, bezig met de nieuwe cd. En in 3 werkt Roger Waters (ex-Pink Floyd) aan zijn eigen project.

De zebra mag een toeristenattractie zijn, de studio zelf is dat bepaald niet. Hier wordt gewoon gewerkt, hoewel Abbey Road bij wijze van hoge uitzondering de studio deze en volgende week heeft opengesteld. Bezoekers kunnen in studio 1 films zien waarvan de muziek in Abbey Road is opgenomen en vaak ook ten dele is gecomponeerd: Raiders of The Lost Ark, de Lord of the Rings-en Harry Potter-cycli, The Last Emperor en Gangs of New York.

Filmcomponist Gabriel Yared, die zelf een appartement aan Abbey Road heeft betrokken, componeerde in studio 1 de muziek voor onder meer Cold Mountain, The talented Mr. Ripley en The English Patiënt, in nauwe samenwerking met de regisseur Anthony Minghella. Terwijl op de wand de ruwe beelden van de films werden vertoond, dirigeerde hij een orkest van 120 man.

'Abbey Road heeft mij de gelegenheid gegeven filmmuziek te veranderen', zegt Yared. 'In het verleden componeerde ik thuis muziek en gaf dat aan de regisseur, die daar zijn gang mee kon gaan. Nu is het andersom.'

Directeur Holley probeert te verklaren waarin de kracht van zijn studio's schuilt. 'Waarom wil iedereen juist hier werken, terwijl er zoveel andere studio's zijn? Maar in Londen zijn de beste geluidstechnici ter wereld verzameld. Ik denk dat het toch voor een deel ook komt door de naam en faam van Abbey Road. Wij zijn duurder dan de meeste andere studio's en Londen is duurder dan de meeste andere steden, maar iedereen denkt juist in Abbey Road de meeste creatieve inspiratie te kunnen vinden.'

Noel Coward, Fred Astaire, Dudley Moore, Bette Davis, Glenn Miller en Bing Crosby kwamen na de oorlog naar Abbey Road, net als de beroemde dirigent Herbert von Karajan en de sopraan Elizabeth Schwarzkopf. Studio 2 werd eind jaren vijftig het domein van de popmuziek. Cliff Richard nam er in 1957 Move It op, de allereerste Europese rock-'n-rollsingle – terwijl de ruimte daar uiteraard niet direct op berekend was. 'Die is veel groter dan die van andere rock-'n-rollstudio's', legt directeur Holley uit tijdens een rondleiding. 'Deze was oorspronkelijk ontworpen voor big bands als die van Glenn

EMI-producer George Martin ontdekte The Beatles in Abbey Road.

De groep nam hier uiteindelijk 193 van haar op. In veruit de meeste gevallen gebeurde dat in studio 2, hoewel de beroemde All You Need Is Love-sessie in studio 1 werd opgenomen, ter gelegenheid van de eerste satellietuitzending van de BBC.

Zelfs nadat The Beatles had opgehouden te bestaan, bleven de leden de studio trouw bezoeken. George Harrison gebruikte Abbey Road voor zijn driedubbelalbum All Things Must Pass; Paul Mc-Cartney en zijn groep Wings namen hier nog drie platen op. De mobiele studio van Abbey Road werd door John Lennon ingezet bij de opname van Imag ine, in zijn eigen huis. Vorig jaar was Paul Mc-Cartney nog in Abbey Road actief.

Ook de andere huisband van het studiocomplex, Pink Floyd, wist niet van wijken. Het fameuze album Dark Side of the Moon, dat acht jaar lang in de Amerikaanse hitlijst stond, werd hier opgenomen. Queens single B ohemian Rhapsody is eveneens een Abbey Road-product.

Maar de studio teert niet op oude roem. Radiohead, The Spice Girls en Oasis kozen Abbey Road in de jaren negentig. Nu zijn Robbie Williams, The Darkness, McFly en Franz Ferdinand vaste klanten. In al die jaren is aan studio 2 eigenlijk nauwelijks iets veranderd. De houten parketvloer en het art deco-plafond dateren nog uit de jaren dertig.

The Bees – de doorbraak van dit jaar – namen onlangs een album op waarbij gebruik werd gemaakt van dezelfde apparatuur en analoge opnametechnieken die The Be atles en Led Zeppelin ooit aanwendden. Hoewel Abbey Road met zijn tijd is meegegaan en de nieuwste high tech muziekopnameapparatuur bezit, bestaat er soms een nostalgische hang naar oude spullen.

'De microfoons van vijftig jaar geleden worden gekoesterd als kostbare oude wijnsoorten', zegt David Holley, de directeur. 'Artiesten vinden dat die hun eigen specifieke geluid hebben.'

Studio 2 is de plek waar het eerste galmende akkoord van A Hard Day's Night klonk, waar het gierende feedback-geluid van I Feel Fine per ongeluk werd ontdekt en waar Paul McCartney tijdens de opname van Sgt. Pepper's Jo h n Lennon moest wegleiden nadat hij per ongeluk zijn pillen had verward met LSD.

Wie als band deze ruimte wil huren, moet tweeduizend pond per uur kunnen betalen. Maar veel artiesten laten zich daardoor niet afschrikken. 'Amerikaanse muzikanten kussen soms zelfs de vloer.' Geen beroemdheid – zelfs een veelvuldig Oscarwinnaar als regisseur Peter Jackson – schaamt zich ervoor om, net als de doodgewone toeristen, een foto te laten maken op het zebrapad.

Hoeveel beroemdheden en grote namen hier ook hebben gewerkt, buiten is de studio maar verbonden met één naam: die van The Be atles. Alleen hun namen zijn overal op gekrast en gespoten. Voordat het Beatles-album Abbe y R oad in 1969 uitkwam, heette het complex nog gewoon EMI Studios.

Abbey Road is dankzij The Beatles voor eeuwig in de historie verankerd, maar het is geen museum. Over twee weken doet het gebouw weer gewoon dienst als opnamestudio, een plek waar alleen artiesten toegang hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden