Meer dan ietsje meer

Ze is niet van het 'droge design', waarin alles op subtiele wijze precies goed en functioneel is. Haar ontwerpen zijn allesbehalve eenvoudig. Marga Weimans houdt van veel, groots, complex en gelaagd

Ze komt over als een studieus type en dat is ze ook, beaamt ze. Maar onder dat bedachtzame zit evengoed een creatieve veelvraat. Modeontwerpster Marga Weimans (42), afkomstig uit een Rotterdams, artistiek, Surinaams milieu, vindt het moeilijk zich te beperken: 'Ik zou het liefst een stof ontwerpen die drie meter dik is.'


Woensdag neemt ze de openingsavond van de Amsterdam Fashion Week (AFW) voor haar rekening, na collega Claes Iversen. Op de catwalk presenteert ze haar vierde collectie, die in het teken staat van mode als fetisj en obsessie. In de Westergasfabriek wordt diezelfde avond een interactieve installatie van haar hand onthuld.


Een eer? 'Ik vond het er voorheen nooit zo leuk. Veel te commercieel en nogal ongericht. Maar de nieuwe programmadirecteur Carlo Wijnands, die me heeft gevraagd, wil een andere weg inslaan. Inhoudelijk interessanter en met meer aandacht voor Nederlands talent. Bij de laatste editie in januari merkte je dat al. Er heerste echt een coole sfeer, dus ik wil er graag showen.'


Haar haar staat woest alle kanten op, ze draagt haar zwarte T-shirt binnenstebuiten en haar vingers zitten vol verfvlekken. Hier zit een werkpaard aan de koffie, dat zich heeft losgerukt van de besognes op de productievloer. Want voordat de installatie af is, moet er nog het nodige gebeuren.


Eigenlijk is het een beeldhouwwerk, zegt ze, een abstractie van het gedroomde modehuis Marga Weimans, waaraan met behulp van een mobiele telefoon van alles te beleven valt. Voor Marga Weimans is hier en nu de realiteit; dat ze haar zakelijk assistent timmerend en zagend achterlaat bij het decorbouwbedrijf in Delfshaven met een ploegje vrijwilligers, terwijl haar zus Simone, interim-productieleider en in het dagelijks leven de ochtendpresentator van het NOS Journaal, zo vriendelijk is ons naar een terras in de buurt te rijden.


Passie

Zo lang ze zich kan heugen, is mode een passie en een obsessie. 'Ja, ik was op de middelbare school dat excentrieke meisje. Maar ik vond het ook leuk anderen aan te kleden. Als ik een jurkje had dat geschikter was voor een vriendin, gaf ik het weg.'


Toch is de mode niet haar eerste carrière. Voorheen was Marga Weimans, afgestudeerd als bestuurskundige, beleidsmedewerkster van de gemeente Rotterdam. Ze maakte deel uit van de denktank die burgemeester Opstelten adviseerde op het vlak van veiligheid. 'Een soort trendwatching in politieke zin', noemt ze dat, verwijzend naar een ander verleden als coolhunter, waarin ze voor trendwatcher Carl Rohde naar Parijs ging om verslag te doen van de heersende modes en straatcultuur. Maar in die ambtelijke wereld miste ze het creatieve.


Zeven jaar geleden, in 2005, studeerde ze af aan de Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen. Haar afstudeercollectie heette The power of my dreams. Ze won er een prijs mee van het Engelse tijdschrift i-D magazine, dat haar uitnodigde een tijdje op de redactie in Londen te komen werken. 'Ze waren onder de indruk van het vrouwbeeld dat ik neerzette van een zwarte, excentrieke, progressieve vrouw. Ik wilde een tegenhanger maken voor het stereotype beeld van de hiphopvrouw, dat zeker in 2005 nogal seksistisch was. Ik heb mezelf, mijn eigen dromen en ambitie, als uitgangspunt genomen, en Grace Jones als rolmodel.


'Ik mocht daar een fotoshoot organiseren met mijn eigen kleding. Heel interessant om te zien hoe het achter de schermen van een tijdschrift werkt. Stapels lookbooks komen daar binnen. Dan mag je blij zijn als je aandacht krijgt.'


Sindsdien is het Groninger Museum officieel collectioneur van haar werk, heeft ze in Parijs geshowd en is ze een vaste contribuant aan tentoonstellingen. Want ook dat is een aspect van het modehuis Marga Weimans in spe: het ontwerpen voor museale ruimtes.


Ze is niet van het 'droge design', zegt ze, waarin alles op subtiele wijze precies goed en functioneel is. Toch voelt ze zich met haar onderzoekende natuur geen vreemde eend in de bijt, als ze naar het werk van succesvolle collega's als Viktor&Rolf en Iris van Herpen kijkt. Haar persoonlijke theorie: 'De kwaliteit van de Nederlandse vormgeving is te herleiden tot het calvinisme met zijn vanzelfsprekende afstand tot aardse goederen.'


Die kritische distantie spreekt haar aan, maar in de uitwerking mag het bij haar gerust nog een onsje meer zijn. Veel, groots, complex en gelaagd, daar houdt ze van. 'Misschien ben ik wat dat aangaat iets Belgischer of Surinaamser dan de meeste Nederlanders.'


Zuurstokkraam

Bij haar laatste collectie Wonderland (2009) drongen 'Disney' en 'zuurstokkraam' zich op als referentiekaders. In die collectie trekt een bonte stoet van sprookjesachtige figuren voorbij, geïnspireerd op de kleurrijke Afrikaanderwijk, waar ze in een voormalig schoolgebouw haar atelier heeft. Die fantasiefiguren dragen een blow-up van een gifgroene Playmobil-baljurk (grote foto links) of een kunstig geboetseerd bloemenfee-pakje. Minstens zo eigengereid is de flatgebouwprint voor het personage in zwart-wit (foto boven, uiterst links), die met een repeterend raam-met-gordijntjesmotief voortborduurt op de klassieke tartanruit.


Beetje te veel van het goede? Precies wat Marga Weimans bedoelt, als ze zegt dat ze de neiging heeft 'kannibalistisch' te keer te gaan. Ze zoekt de grenzen op van haar vak en gaat vandaar op de tast verder naar verbindingen met andere kunstvormen, zoals theater en architectuur. Niet voor niets koos ze op de academie voor een stage bij theaterbeest Jan Fabre. 'Het leek me saai bij zo'n modelabel.'


Eigenlijk vertelt ze verhalen, vindt ze, aan de hand van stof, kleur en vorm. Ook over zichzelf, soms heel letterlijk, zoals in The power of my dreams. Want behalve die moderne zwarte vrouw was ze op dat moment ook de modeontwerper in wording, die de herkomst en de traditie, de clichés en de conventies van de klassieke vormen bevroeg. 'Ik hou het dicht bij mezelf. Ik leef mijn leven, maar er is altijd een observerend oog dat meekijkt. En wat dat oog ziet, gebruik ik als uitgangspunt in mijn werk.'


Wonderland was voor haar een vlucht uit de grauwe, Rotterdamse werkelijkheid en een reactie op haar tegenvallende avontuur in Parijs. Met aanbevelingsbrieven van architect Rem Koolhaas en Terry Jones van i-D magazine had ze weten door te dringen tot de baas van de 'haute-couturekalender'. Maar uiteindelijk besloot ze toch haar eigen gang te gaan. 'Hij wilde me in een Afrikaanse richting duwen.' Van locatie tot modellen en visagie: alles heeft ze zelf georganiseerd.


Met gemengde gevoelens kijkt ze er op terug. 'Het was niet echt een teleurstelling, want ik ben trots op wat ik voor elkaar heb gekregen. Het was een heel gave happening. Maar als eerste stap in het buitenland was het geen succes. Maar ik kom er vast nog eens terug.'


De collectie, waarmee ze in 2008 haar entree in Parijs maakte, heette Debut. Daar in 'het mekka van de couture' wilde ze laten zien hoe het 'ook anders kan'. Met een barokke grande robe van zwart bouwplastic, versierd met grof borduurwerk van wol en tin dat zich als een organisme (mos? schimmel?) over de jurk verspreidt. En die jurk - 'de klassieke vrouwelijke jurk met de taille, de brede heupen en de wijd uitstaande rok, zoals die door Christian Dior in de New Look is geïntroduceerd; de gedecoreerde jurk die het jurkbeeld nog steeds bepaalt' - liet ze stapsgewijs tranformeren naar een T-shirt, vanuit het idee: 'De mooie jurk is de afgod, maar een T-shirt kan net zo goed couture zijn.'


Zo vindt Marga Weimans stukje bij beetje en in haar eigen tempo haar weg in de mode. Waar die conceptuele speurtocht haar anno 2012 heeft gebracht? Bij het begrip 'modehuis'. Het is het onderwerp van de installatie voor de Amsterdam Fashion Week. En eigenlijk gaat haar nieuwe collectie (nog even geheim), waarin ze een fashion victim volgt op haar weg door de stad, er ook over.


Ze zegt: 'Klassieke modehuizen als Yves Saint Laurent en Balenciaga zijn ontstaan bij de gratie van het verlengen van hun levenscyclus en het effectief uitbouwen van het creatieve gedachtengoed. Een jurk kun je vertalen in een zonnebril die mensen willen hebben en kunnen betalen. Die transformatie vind ik interessant. Maar het heeft ook invloed op je organisatie. Hoe pak je dat aan?'


Aha, hier spreekt de bestuurskundige achter de modeontwerper. Vinden die twee elkaar dan tenslotte in modehuis Weimans? 'Jazeker. Niet dat ik zo'n zakelijke hoogvlieger ben, hoor. Maar ik hou van organiseren, van werken met veel mensen in een team. En ik vind het leuk om na te denken over mijn versie van het klassieke modehuis.'


Cv Marga Weimans:

Geboren 1970, Rotterdam


2005 afstudeercollectie (Academie voor Schone Kunsten, Antwerpen) 'The Power of my dreams'


2009 Collectie 'Wonderland'


2008 Collectie 'Debut'


2009 ¿Debut' in Groninger Museum


2011 'Les caneaux de la mode', Les Ateliers de Paris (Parijs), Museum van Loon


(Amsterdam) 2011'Material world', Groninger Museum, met o.a. Iris van Herpen, Pieke Bergmans 2012Opening Amsterdam Fashion Week


Marga Weimans woont en werkt in Rotterdam. Ze is getrouwd en heeft twee kinderen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden