Meer dan een half miljoen Hongkongers de straat op voor democratie

Meer dan 500.000 voorstanders van meer democratie in Hongkong zijn vandaag de straat op gegaan. De demonstranten willen meer vrijheid bij de verkiezingen voor de chief executive (premier) van de stad in 2017: ze willen dat iedereen zich voor deze functie kandidaat kan stellen. Nu komen alleen de kandidaten die Peking heeft goedgekeurd op de lijst.

Demonstranten trekken door een centraal gelegen straat in Hongkong. Beeld afp

Veel demonstranten eisten volgens persbureau Reuters het ontslag van de huidige premier van de stad, Leung Chun-ying. Vierduizend politieagenten werden de straat op gestuurd om de orde te bewaken.

Vandaag (1 juli) is het 17 jaar geleden dat Hongkong onafhankelijk werd van Groot-Brittannië en bij China werd gevoegd. Op deze dag worden er bijna altijd demonstraties georganiseerd in de stad. Vandaag demonstreerden er evenveel mensen als bij het protest in 2003. Toen demonstreerden ruim een half miljoen Chinezen tegen een voorgestelde subversiewet. Deze bepaalde dat Hongkong geen gedrag zal tolereren dat Peking als ondermijnend ziet. De wet bedreigde de burgelijke vrijheid en werd later geschrapt.

Een demonstrant met haar kind op haar nek. Achter haar is een spandoek te zien waarop staat 'Ga snel weg', met een foto van de premier van Hongkong. Beeld reuters

Referendum
Een belangrijke oorzaak voor de grote opkomst is een niet officieel referendum dat dit weekend werd gehouden. In dat referendum hebben zo'n 800 duizend inwoners van Hongkong zich uitgesproken tegen de bemoeienis van de Chinese Communistische Partij. Die bepaalt wie zich kandidaat mag stellen voor de verkiezingen. In verhouding nam maar een klein percentage van de inwoners van Hongkong deel aan het referendum: in de stad wonen bijna zeven miljoen mensen.

De huidige premier van Hongkong, Leung Chun-ying, heeft gezegd dat zijn regering zijn best zal doen het kiesrecht te verbeteren. Hij onderstreepte het belang van stabiliteit. Tijdens de demonstratie werd een portret van Leung verbrand.

De woede onder de Hongkongchinezen laaide ook op door uitspraken van de regering in Peking in een eerder deze maand gepubliceerd beleidsdocument. Hierin stond dat Hongkong tot op zekere hoogte autonoom is, maar dat deze autonomie verleend wordt door Peking en niet vanzelfsprekend is. Tijdens de demonstratie werd ook dit formulier in brand gestoken.

Uitzondering?
Het lijkt een uitzonderlijke situatie, een groot protest in China, maar het is in Hongkong toegestaan. Dit komt omdat de stad min of meer autonoom is binnen China. Wel wordt de Centrale regering in China zenuwachtig van protesten, vooral als ze over politiek gevoelige materie gaan, zoals het stemrecht. China is het ook niet eens met de jaarlijkse herdenking in Hongkong van het bloedig neerslaan van het studentenprotest op het Plein van de Hemelse Vrede in 1989.

Advocaat Sean Leonard die verbonden is aan de Universiteit van Hongkong, denkt dat het referendum van dit weekend en het protest van vandaag een van de meest centrale momenten van de democratische beweging in Hongkong zijn. 'Bijna 800.000 mensen stemden voor een echte democratie, niet voor het soort democratie dat Peking voorstelt', zei hij tegen persbureau Reuters. 'Het wordt tijd dat Peking wakker wordt.'

Demonstranten zitten op straat in een centraal gelegen gebied in Hongkong. Beeld afp

Afsluiting van het financieel district
De groep achter het referendum van dit weekend, Occupy Central with Love and Peace, heeft gedreigd een centraal gelegen gebied in Hongkong af te sluiten, als de regering geen verkiezingshervormingen doorvoert. Hier zijn een aantal van de grootste Aziatische banken en bedrijven gevestigd.

Tot nu toe houdt Peking haar poot stijf. Het verbindingsbureau van Peking in Hongkong liet weten dat ze streng tegen alle radicale en illegale activiteiten zijn, volgens hen opgestart door maar een paar mensen. 'We hebben alle verantwoordelijkheid om de wet te verdedigen, de wet waar de mensen van Hongkong van houden', zei hoofd van het kantoor, Zhang Xiaoming in een statement over het referendum en de geplande demonstraties.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.