NieuwsLibanon

Meer dan 78 doden en 4.000 gewonden nadat enorme partij explosieve stof ontploft in haven Beiroet

De Libanese hoofdstad Beiroet is dinsdagmiddag rond half 6 Nederlandse tijd getroffen door een enorme explosie in het havengebied. Volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid zijn er inmiddels 78 doden geteld en ruim 4.000 gewonden. Een enorme partij van de zeer explosieve stof ammoniumnitraat, die in een loods lag opgeslagen, zou ontploft zijn.

Beeld AFP

In gebouwen tot op 2,5 kilometer van de explosie zijn ramen gesprongen, meldt een getuige ter plekke. ‘Het leek op een serie explosies, die minutenlang aanhield.’ 

Een team van brandweerlieden dat de eerste vlammen aan het blussen was, is door de laatste en grootste explosie ‘compleet verdwenen', aldus de gouverneur van Beiroet tegen de Britse televisiezender Sky News. Mensen die op twee kilometer afstand de ontploffing filmden vanuit hun huizen, werden door de schokgolf omver gegooid.

De ravage is enorm: door de kracht van de explosie zijn in het stadscentrum complete balkons van de muren gerukt en woningen ingestort. Zelfs op 200 kilometer afstand op het Middellandse Zee-eiland Cyprus was de ontploffing te voelen.

De burgemeester van Beiroet, Marwan Abboud, barstte in huilen uit toen hij de rampplek bezocht. ‘Beiroet is een verwoeste stad,’ aldus Abboud. De Libanese regering heeft een dag van nationale rouw afgekondigd en woensdag bespreekt het kabinet over het afkondigen van de noodtoestand voor twee weken. 

Het aantal doden en gewonden loopt waarschijnlijk nog op omdat veel mensen onder het puin van hun ingestorte huizen liggen. De reddingswerkzaamheden worden bemoeilijkt omdat overal glas ligt, en de stroom is uitgevallen. De ziekenhuizen in Beiroet, die al kampen met de corona-epidemie, zijn overweldigd door de gewonden. Ze smeken om bloedplasma en generatoren. Sommige ziekenhuizen zijn zwaar beschadigd zijn door de ontploffing. Gewonden worden wegens plaatsgebrek in de hoofdstad worden overgebracht naar andere steden. 

Onder de gewonden zijn ook vijf mensen die verbonden zijn aan de Nederlandse ambassade. Volgens het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken gaat het om twee medewerkers en drie partners van medewerkers. Ook  de Finse en Duitse ambassade melden gewonden. 

Correspondent Ana van Es woont op nog geen kilometer van de haven van Beiroet. ‘Ik was in de badkamer en hoorde een ruisend geluid. Ik dacht nog: dit is niet oké, en toen kwam die enorme klap. Mijn kamer is één grote chaos.

‘Explosieve materialen’

In de loods, die dateert uit 2014, lagen ‘hoog explosieve materialen’ opgeslagen, stelde Abbas Ibrahim, het hoofd van de Libanese veiligheidsdienst, dinsdagavond. Die zouden al zes jaar geleden in beslag zijn genomen. Het zou gaan om 2.750 ton ammoniumnitraat, dat volgens Libanezen op sociale media door ‘corrupte’ douaneambtenaren in een loods dichtbij het stadscentrum was opgeslagen. 

Volgens het plaatselijke televisiestation LBC, dat eerder meldde dat het om een vuurwerkopslag ging, ligt in het depot natriumnitraat. Getuigen meldden dat ze een oranje gekleurde rookwolk waarnamen na de explosie. Die kan afkomstig zijn van stikstofdioxide, een gas dat vaak vrijkomt als nitraten ontvlammen. 

De Libanese premier Hassan Diab zei in een televisietoespraak dat de verantwoordelijken voor de ‘gevaarlijke’ opslagloods ‘de prijs zullen betalen’.  Volgens het Libanese ministerie van binnenlandse zaken werd het havengebied gebruikt voor de opslag ‘zeer explosieve stoffen’ die enkele jaren geleden in beslag zijn genomen. Depots in de omgeving van de ontploffing zijn volledig weggevaagd.

Politiek gevoelig moment

De regering gaat uit van een industrieel ongeluk, maar de explosie komt op een politiek gevoelig moment. In Beiroet vinden regelmatig bomaanslagen plaats als gevolg van politieke spanningen tussen rivaliserende groepen, deels onder invloed van de Syrische burgeroorlog.

Maar een explosie van deze omvang is sinds 2005 niet meer voorgekomen. In dat jaar werd de toenmalige Libanese premier Rafiq Hariri om het leven gebracht door een enorme bomaanslag, waarbij zeker duizend kilo aan explosieven gebruikt werd. Hezbollah wordt door velen voor de moord verantwoordelijk gehouden. Aanstaande vrijdag volgt bij het Speciale Tribunaal voor Libanon in Den Haag na 15 jaar het vonnis in de zaak-Hariri. Die uitspraak ligt zeer gevoelig in Libanon.

Door de ontploffing raakten ook leden van de internationale vredesmacht Unifil gewond. Zij bevonden zich op een schip van Unifil dat schade opliep. Unifil moet strijd tussen Israël en Libanon voorkomen. Israël bombardeert regelmatig doelen van Palestijnse groeperingen of de Libanese militante beweging Hezbollah. Bij die laatste groep gaat het vaak om Israëlische aanvallen op wapentransporten of -opslagplaatsen. 

De spanningen tussen Israël en Hezbollah zijn recent opgelaaid: eerder op dinsdag waarschuwde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu dat Israël niet zou aarzelen Hezbollah aan te vallen. Israël verklaarde echter niets met de explosie in het havengebied te maken te hebben. Het land liet in een verklaring weten dat in opdracht van de ministers van Defensie (Benny Gantz) en Buitenlandse Zaken (Gabi Ashkenazi) via diplomaten van andere landen hulp is aangeboden aan Libanon.

Israël biedt Libanon humanitaire en medische hulp aan. De Verenigde Staten, Saudi Arabië, Nederland, Frankrijk, Turkije en Iran staan ook met assistentie klaar.

De Nederlandse Minister van Ontwikkelingssamenwerking Sigrid Kaag heeft Libanon namens Nederland hulp aangeboden bij de zoek- en reddingsoperaties. Ook het Libanese Rode Kruis kan rekenen op steun uit Nederland.

Ook Premier Mark Rutte heeft zijn medeleven betuigd met de slachtoffers en nabestaanden na de ‘afschuwelijke ramp’ in de haven van Beiroet, waar een zware explosie dood en verderf heeft gezaaid. ‘We leven mee met het Libanese volk, de slachtoffers en nabestaanden,’ twittert Rutte. ‘Met onder hen de vijf gewond geraakte collega’s van onze ambassade. We blijven de ontwikkelingen scherp in de gaten houden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden