'Meer banen en minder rompslomp'

Ondanks alle kritiek moet Weekers zijn belastingplan doorzetten, vindt SER-lid Stevens.

Yvonne Doorduyn
© thinkstock Beeld
© thinkstock

Meer banen, een betere concurrentiepositie en minder administratieve rompslomp. Staatssecretaris Frans Weekers van Financiën (VVD) moet zijn plannen ondanks alle protesten doorzetten, vindt Leo Stevens. Hij is emeritus hoogleraar fiscale economie in Rotterdam en kroonlid van de Sociaal-Economische Raad (SER). 'Het zou een verstandige beslissing zijn.'

Wat is het voordeel?
'De staatssecretaris wil de belastingdruk verschuiven van inkomen naar verbruik. Arbeid wordt dan goedkoper, waardoor er meer mensen aan het werk kunnen. Bovendien kan de kostprijs van producten, omlaag. Dat is gunstig voor onze concurrentiepositie ten opzichte van het buitenland, goed voor onze export. Buitenlandse kopers betalen immers geen Nederlandse btw, dus zij hebben geen last van onze btw-verhoging.'

Weekers wil hetzelfde btw-tarief voor alle producten.
'Ook dat is een goed idee. We hebben op dit moment geweldige uitvoeringslasten, omdat het ene product onder het 6-procentstarief valt en je voor het andere 19 procent btw betaalt. Waarom het circus en de bioscoop wel en de podiumkunsten geen lager tarief? Het kost een hoop energie om dat onderscheid te maken.'

'Bijkomend voordeel van een uniform btw-tarief is dat kleine heffingen, zoals de verpakkingsbelasting, kunnen worden afgeschaft. Die is in 2008 ingevoerd en brengt een hoop extra administratieve kosten met zich mee. Daar had de overheid nooit aan moeten beginnen.'

Eerste levensbehoeften, zoals voeding en water, worden opeens veel duurder. Is dat geen groot probleem? Sommige mensen hebben nu al moeite om rond te komen.
'Ik kan me voorstellen dat lage inkomens worden gecompenseerd, omdat voedsel duurder wordt. Bijvoorbeeld een extra belastingverlaging in de laagste schaal. Dat probleem is op te lossen. Het is in elk geval geen reden om dit plan niet te willen.'

Kan de supermarkt in Vaals na een btw-verhoging de concurrentie met zijn buurman in België of Duitsland nog wel aan?
'Je moet bij de verhoging van het btw-tarief zeker rekening houden met de grensstreek. Het moet niet zo zijn dat onze concurrentiepositie erg verslechtert ten opzichte van België of Duitsland. Ik zou het geen goed idee vinden op alle producten 19 procent btw te heffen. Een gewogen gemiddelde van 16 of 17 procent is beter. Je moet met het buitenland in de pas blijven lopen.'

Gaan consumenten niet minder besteden als producten duurder zijn? Ofwel: is het niet schadelijk voor de economische groei?

'De verhoging van de btw die de staatssecretaris voor ogen heeft, is niet zonder meer slecht voor de binnenlandse economie, omdat hij het combineert met een verlaging van de loonbelasting. Consumenten hebben dus meer te besteden. Dat houdt elkaar in evenwicht.'

Supermarkten, horeca, kappers en uitgevers staan op hun achterste benen. De maatregel kost duizenden arbeidsplaatsen, stellen ze.
'Je hebt bij zo'n maatregel altijd winnaars en verliezers. Hoe groot de gevolgen voor bedrijven zijn, hangt af van de prijselasticiteit van hun product. Gaat iemand minder vaak naar de kapper als dat duurder is? En koopt iemand minder vaak een krant? Daar ligt absoluut een gevoeligheid. Maar dat hou je, belasting heffen is altijd een pijnlijke affaire.'

Storm van kritiek van belangenverenigingen van bedrijven, uitkeringsgerechtigden en fiscalisten

Staatssecretaris Weekers oogstte donderdag een storm van kritiek op zijn voorstel voor btw-verhoging. Belangenverenigingen van bedrijven, uitkeringsgerechtigden en fiscalisten keerden zich tegen het plan. 'Verhoging van het lage btw-tarief is schadelijk voor zowel consumenten als bedrijven. De timing is ook slecht', vindt ondernemersvereniging VNO-NCW. 'Een lastenverzwaring van 640 miljoen euro', noemt supermarktclub CBL de voorstellen. Rob Vos van kapperskoepel ANKO verwacht dat het plan in zijn branche duizenden arbeidsplaatsen gaat kosten. Het zou de horeca 350 miljoen euro aan omzet kosten, meldt Koninklijke Horeca Nederland.

Volgens voorzitter Lodewijk van de Grinten betekent dat een verlies van 5.600 banen. Divosa, de organisatie van directeuren van sociale diensten, verwacht dat voor mensen met lagere inkomens de voordelen van een lagere inkomstenbelasting niet opwegen tegen de extra kosten door een hogere btw. De sociale diensten voorzien dat mensen die nu nog net de eindjes aan elkaar kunnen knopen, dat niet meer kunnen als de btw omhooggaat.

Zelfs fiscalisten zijn teleurgesteld in het plan. 'Verlaging van de vennootschapsbelasting en de keuze voor vereenvoudiging zijn een positieve stap', vindt Sytso Boonstra van belastingadvieskantoor PWC. 'Maar, daar staat tegenover dat er te weinig echte fiscale keuzes worden gemaakt om bedrijven te houden en naar Nederland te halen.' (Tekst Yvonne Doorduyn/Leo Stevens, foto thinkstock)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden