Meegezogen in het macabere universum van Clara en Breda

The New Electric ballroom..

DEN HAAG Hoe lang zitten de zussen al opgesloten in de vochtige keuken van hun miezerige woning in een naargeestig vissersdorp? Een jaar of veertig misschien al wel. Ooit hoopten ze op passie en een spannend leven, maar het kwam er niet van. Eén avond in het plaatselijk danspaleis The New Electric Ballroom maakte een eind aan al hun dromen. Sindsdien houden ze elkaar gevangen, in afzondering van de buitenwereld.

Maar Clara en Breda houden de herinnering aan die ene avond levend. Wat er toen voorviel: in The New Electric Ballroom trad een sexy zanger op. Beiden waren op slag verliefd en droomden van hartstocht en een mooie toekomst met deze Roller Royle. Hij liet het afweten, zij keerden huiswaarts. Sindsdien vertellen ze elkaar van hun fantasieën, keer op keer, in zekere zin nog steeds hunkerend, en in het bijzijn van hun jongere zusje Ada.

De Ierse toneelschrijver Enda Walsh (1967; in 1997 brak hij internationaal door met Disco Pigs) baseerde zijn stuk losjes op een krantenartikeltje over vijf zonderlinge zussen; hij schreef het in 2004 in opdracht van de Münchner Kammerspiele. Een paar jaar terug werd het hier opgevoerd door de Vlaamse groep De Queeste, in een heftige, fysieke enscenering.

Susanne Kennedy bij het Nationale Toneel nu, maakt er een intrigerend, koortsachtig droomverhaal van. We zien de zussen – verlopen, met uitgesmeerde make-up en droevige mondhoeken – in een groenachtig vertrek. Aan de zijkant staat een bandrecorder waarin een kapotte band ronddraait. Een triest eentonig geluid vult het huis. Vocht druipt van de muren, in de ruimte eronder staat water.

Clara (Nettie Blanken) en Breda (Juul Vrijdag) mompelen wat voor zich uit, eerst een beetje onverstaanbaar, gaandeweg duidelijker. Voor op het toneel ligt Ada (Çigdem Teke); zij is jonger en was er niet bij op die ene avond, maar de twee anderen houden ook haar gevangen in het relaas over The New Electric Ballroom.

Het tempo van de voorstelling ligt laag. De voor je gevoel eindeloze herhaling van de vertelling, de slowmotion, het geritsel van de bandrecorder aangevuld met wat enigmatische andere geluiden, verwijzingen naar The Wizard of Oz, het fraaie gebruik van licht en kleur – alles werkt mee aan een vervreemdende en beklemmende sfeer die we kennen van eerdere Kennedy-regies.

En opnieuw word je meegezogen, dit macabere universum in. De personages worden geen mensen van vlees en bloed, de actrices blijven consequent op afstand. Maar hun tekst schrijnt. Een mooie vondst ook is de positionering van een vierde figuur: vishandelaar Patsy. Hij hangt aanvankelijk doodstil aan de muur. Brengt hij verlossing?

Karin Veraart

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden