Meedoen van loyalisten aan vredesbesprekingen onzeker

De Britse en Ierse regering nemen vandaag, na een weekeinde vol geweld, een besluit over de vraag of de UDF, een van de twee Noord-Ierse loyalistische partijen in de vredesonderhandelingen, bij de besprekingen betrokken mag blijven....

Van onze correspondent

Bert Wagendorp

LONDEN

Het afgelopen weekeinde was in Noord-Ierland andermaal sprake van een golf van geweld. Vrijdagavond werd een 39-jarige katholieke man doodgeschoten in Belfast. Die moord werd niet opgeëist, maar vermoedelijk is de LVF verantwoordelijk. Die groepering houdt zich niet aan het loyalistische staakt-het-vuren. Zaterdagavond vond een katholieke taxichauffeur de dood, waarschijnlijk eveneens door LVF-moordenaars.

Enige tijd later ontplofte een autobom bij een discotheek in Enniskillen. Omdat de discotheek na een bommelding was ontruimd, vielen daarbij geen slachtoffers. Vermoedelijk werd de bom geplaatst door de Continuity IRA (CIRA), een afsplitsing van de IRA. Die splintergroep was eerder actief in Enniskillen. In juli 1996 verwoestte een CIRA-bom een hotel in die plaats. Sinds de moord op LVF-oprichter Billy Wright, op 27 december, werden acht katholieken en één protestant gedood in Noord-Ierland.

Mow Mowlam, de Britse minister voor Noord-Ierland, en David Andrews, de Ierse minister van Buitenlandse Zaken, zullen vandaag alle politieke partijen consulteren over de vraag of de UDF nog langer deel kan uitmaken van de vredesbesprekingen. Die verkassen vanaf vandaag voor drie dagen naar Lancaster House, in hartje Londen.

Mowlam en Andrews staan voor een moeilijk dilemma, dat al is omschreven als een no-win-vraagstuk. Uitsluiting van de UDF (op grond van overtreding van het Mitchell-principe dat deelnemers aan de besprekingen of de aan hen gelieerde paramilities zullen afzien van geweld) betekent mogelijk dat de UFF, die vrijdag bekendmaakte dat ze de moordcampagne had stopgezet, het geweld weer zal hervatten.

Dat zou de vredesbesprekingen in gevaar brengen. Maar mag de UDF blijven, dan bestaat het gevaar dat andere partijen van de onderhandelingen zullen weglopen, wat ook het einde van het vredesinitiatief kan betekenen.

David Trimble, leider van de de grootste Unionistische partij, de UUP, vroeg zich zondag af of Mowlam 'na het terzijde schuiven van de ontwapeningseis ook de Mitchell-principes zal laten vallen'. Seamus Mallon, tweede man van de gematigde SDLP, zei het onacceptabel te vinden aan één tafel te zitten 'met mensen die nauw betrokken zijn bij plegers van weerzinwekkend geweld.' Hij stelde voor dat alle partijen met banden met paramilities die contacten zouden moeten afzweren, op straffe van verwijdering.

Mowlam zei zondag dat er sprake was van 'botsende moraliteiten'. 'Aan de ene kant heb je de integriteit van de besprekingen, de UFF-moorden en de Mitchell-principes. Aan de andere kant moeten we proberen de onderhandelingen bij elkaar te houden en zien te voorkomen dat nog meer levens verloren gaan.'

Het is de bedoeling dat tot en met woensdag in Londen wordt gesproken over de bevoegdheden van de in te stellen grensoverschrijdende Raad, die in de toekomst zaken van gemeenschappelijk Iers/Noord-Iers belang moet gaan regelen. De regeringen hebben daarover gedetailleerde voorstellen geformuleerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden