'Meebetalen aan de zorg is prima, maar de premie mag niet omhoog'

Renée Braams heeft geen probleem met meer eigen bijdragen in de gezondheidszorg. Het voordeel van eigen bijdragen is dat ze de behandeling meer waarde geven.

© ANP

De minister van Volksgezondheid is mijn favoriete minister. Of het nou Ab Klink was, of Hans Hoogervorst, of nu Edith Schippers en staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten met haar bezuiniging op de persoonsgebonden budgetten; altijd heb ik bewondering voor de titanenstrijd die deze bestuurders voeren tegen de almaar stijgende zorgkosten.

Zuur
Minister Schippers wil ons nu meer eigen bijdragen aan behandelingen laten betalen. Zelf heb ik net 400 euro neergeteld voor een speciale kneusjes-bril, en dat is wel zuur. Ik heb mezelf opgepept met de gedachte dat ik toch blij ben met die bril. Die eigen bijdragen roepen veel discussie op. Moeten rokers, drinkers en veel-eters bijvoorbeeld niet extra betalen? Peter Giesen schreef in zijn column in de Volkskrant van 17 september dat hij eigen bijdragen überhaupt onrechtvaardig vindt: 'Pechvogels moet je geen trap na geven.'

Hij stelt voor om de geluksvogels die niet naar de dokter gaan, een extra bijdrage te laten betalen. Hij wil dus vitaliteit afstraffen; hoe ver kun je gaan! Wil hij niet zien dat het dagelijks inzet en toewijding vraagt om gezond te leven, om te fietsen, volkorenbrood te eten in plaats van croissantjes, thee te drinken in plaats van bier, groente te snijden in plaats van een pizza in de oven te gooien. Wie in die klus slaagt, heeft ook veel meegekregen aan persoonlijke bagage en veerkracht, zal Peter Giesen zeggen, en dat is zo, maar gezond leven blijft gewoon hard werken.

Pechvogel
Ik was geneigd tégen de eigen bijdragen voor psychiatrische hulp te zijn. Een schizofreen vind ik een pechvogel die niet mag worden beboet. Maar is een eigen bijdrage aan je behandeling eigenlijk wel een straf? Het voordeel van eigen bijdragen is dat ze de behandeling meer waarde geven. Als muziekdocent zie ik dat ouders en kinderen voor goedkope muzieklessen minder studeren dan voor dure lessen. Het kan geen kwaad als we een bezoek aan de psycholoog meer zien als iets dat we voor onszelf kopen, dan als iets waar we recht op hebben.

GGZ-Nederland stelde vorige week in krantenadvertenties drie patiënten voor die straks 200 euro per jaar voor hun behandeling moeten betalen. Miranda leed aan psychoses, Robert was verslaafd aan alcohol en blowen, en Lotte had autisme en adhd. Voor Miranda, die door haar psychoses niet altijd zuiver zicht op haar ziekte en haar belangen zal hebben, vind ik eigen bijdragen niet op hun plaats. Maar ik denk dat voor Robert en Lotte de therapieën meer waarde zullen krijgen als ze eraan meebetalen.

Prima dus, die eigen bijdragen, maar waar ik wel grote bezwaren tegen heb, is tegen de aangekondigde verhoging van de premie. Ik wil echt niet nog meer betalen! Zorg vind ik een overschat product: wat artsen en verpleegkundigen ons te bieden hebben, heeft niet zoveel waarde als we denken. Poliklinieken frequenteren, onderzoeken laten doen, nog eens een second opinion, nog eens een alternatief consult: dokteren is maar al te vaak een dagvulling ter bestrijding van de leegte en de verveling. Aan die dagvulling wil ik niet meebetalen.

Trechteren
Er is een goed middel om dat weinig zinvolle dokteren tegen te gaan en alleen die zorg te vergoeden waar je aantoonbaar van opknapt: de trechter van Dunning. Daar hoor je af en toe nog eens over. De gezaghebbende cardioloog Dunning - hij overleed in 2009 - bedacht begin jaren negentig een beleidsinstrument om alleen die medische behandelingen te vergoeden die werkzaam, noodzakelijk en doelmatig zijn en die niet vallen onder de eigen verantwoordelijkheid van de patiënt. Kiezen of delen, heette Dunnings rapport.

Consequent en streng trechteren zou de zorgkosten enorm kunnen drukken. Mensen met chronische ziekten waar niet heel veel aan te doen is, zoals diabetes, reuma of depressie, zouden na de diagnose niet meer door de arts-specialist, maar door de wijkverpleegkundige begeleid moeten worden, om een voorbeeld te noemen. Het goede nieuws is dat onze verstandige zorgbestuurders denken en voorzichtig handelen in de geest van Dunning.

Renée Braams is Neerlandica en muziekdocent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden