REPORTAGEHandhaving coronaregels

Mee met de handhavers: ‘Waarom ben je banger voor een boete dan voor het coronavirus?’

Agent Maarten Boeren en boa Robin Coster werken samen bij sociale controles in Beverwijk.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Sinds vorige week mogen politieagenten en boa’s boetes uitdelen aan mensen die zich niet aan de coronaregels houden. Op pad met de handhavers in Beverwijk: ‘Als dit nog een maand duurt, worden de mensen wanhopig.’

Een paardenneuker met corona. Zo werd gemeentelijk handhaver Robin Coster afgelopen vrijdag nog genoemd door een boze automobilist. En ook een moeder met een snotverkouden dochter ging tegen hem tekeer toen hij haar aansprak op de loopneus van haar kind. ‘De boog staat gespannen’, zegt de buitengewoon opsporingsambtenaar (boa).

Het is zaterdag en Coster staat samen met een paar collega’s en politieman Maarten Boeren in Beverwijk. Ze hebben zojuist een pittige discussie met een ondernemer achter de rug. De man, diens zoon en een werknemer waren in de gesloten zaak aan het werk. En dat mag niet – zijn bedrijfstak heeft twee weken geleden de deuren moeten sluiten vanwege de coronacrisis. ‘Je mag alleen in je zaak zijn om schoon te maken.’

Dus moeten de man, zijn zoon en de werknemer uit de zaak vertrekken – tot frustratie van de ondernemer. Volgens hem hebben de agent en de boa’s makkelijk praten: hun salaris wordt gewoon doorbetaald. Maar hij heeft sinds twee weken geen inkomsten meer. Het gemeenteloket waar ondernemers in nood zich kunnen melden, krijgt hij telefonisch niet te pakken. ‘Ik heb vrijdag mijn personeel uit eigen zak betaald.’

‘Zo’n discussie is exemplarisch’, zegt agent Boeren even later. ‘Iedereen zoekt de grens op van wat nog kan.’ Ditmaal is de man weggekomen met een waarschuwing. Doet hij het nog een keer, dan wacht hem een boete van 4.000 euro, zegt boa Coster. 

In dit dossier leest u de laatste ontwikkelingen en alles wat u verder moet weten over het coronavirus.

Groeiende zorgen

Hij maakt zich zorgen. Aan het begin van de coronacrisis reageerden de meeste mensen begripvol. ‘Maar over een maand is zo’n man nog eens 10 duizend euro armer en dan springt hij zo over de balie. Dan zijn mensen het zat, en worden ze wanhopig.’

Het is een beeld dat agent Boeren herkent, al begrijpt hij best dat sommige mensen gefrustreerd worden. ‘De eerste signalen dat het grimmiger wordt, zijn er al.’ Met de verslaggever achter in de arrestantenbus – ‘Sorry, maar zo houden we anderhalve meter afstand’ – rijdt hij deze zaterdag rond in de regio rond Beverwijk. 

Vergeleken met een week eerder is het rustiger. Op de stranden zijn bijna geen mensen meer, hoort Boeren van een collega. In de parken lopen her en der nog mensen, de meesten houden zich aan de 1,5-meterregel. 

Agent Maarten Boeren en boa Robin Coster in De Bazaar in Beverwijk.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Zelfs de normaal zo drukke Beverwijkse Bazaar is zo goed als uitgestorven. Maar even verderop bij de nabijgelegen bouwmarkten en supermarkt is het beeld anders. Voor de deuren staan plukjes mensen te wachten, op de parkeerplaats is het filerijden. ‘Bizar’, zegt Boeren. Over zijn portofoon komt nog een melding binnen: ‘Op een speeltuin is het heel druk met ouders en kinderen.’

Als gevolg van de coronacrisis heeft de politie te maken met minder inbraken, minder straatroven, minder fietsendiefstallen en minder verkeersongevallen. Niettemin is er genoeg te doen. In sommige politieregio’s worden drones ingezet die vanuit de lucht mensen toespreken als ze te dicht op elkaar staan. ‘Wat mij betreft zetten we die hier ook in’, zegt Boeren. ‘Ik zie meldingen voorbijkomen over samenscholingen op plekken waar we nog nooit van hadden gehoord. Mensen worden heel creatief.’

Vanochtend zat de mailbox van Boeren vol met zo’n veertig mailtjes. ‘Ruzie tussen buurman en buurman. Een melding van een groep die cricket speelde. Acht hangjongeren die weigerden te vertrekken bij een winkel. Overlast. Overlast’, somt hij op. ‘Mensen ergeren zich sneller aan elkaar.’

Bovendien maakt hij zich zorgen over een mogelijke toename van huiselijk geweld: mensen zitten nu meer thuis dan normaal. ‘Sommigen gaan ook meer drinken.’ 

Minder langsgaan

Net als in andere sectoren werkt de politie zo veel mogelijk ‘op afstand’. Waar voorheen een bezoek werd gebracht, wordt nu – als de situatie het toelaat – een mail gestuurd of gebeld. Deze brief bijvoorbeeld, zegt Boeren. Hij wijst naar een mail met daarin afspraken die de politie en hulpverleners met een probleemgezin hebben gemaakt. ‘Nu mailen we die.’ Het liefst zou hij zijn langsgegaan. ‘We komen nu minder snel achter de voordeur.’

Sinds de coronacrisis werken Beverwijkse boa’s en de politie intensief samen, al moeten ze hun werk allebei doen met ‘hun handen geboeid’. Bijna dagelijks krijgen ze te maken met nieuwe werkinstructies. Zo mogen ze mensen die onwel zijn geworden niet meer beademen. Boeren: ‘We moeten meteen de AED op de borst zetten en wachten op de ambulance. Het voelt heel onnatuurlijk, je wilt mensen helpen.’

Dilemma’s

Sinds vrijdag is de noodverordening van kracht en kunnen Boeren en Coster mensen die dicht bij elkaar staan, in groepjes van drie of meer, een boete van 400 euro opleggen. Maar, stellen ze: dat doen we alleen als waarschuwen niet werkt. Zo dreigde Coster vrijdag de eerste boetes al uit te delen. ‘Er zaten vier jongens bij elkaar. Ze speelden de vermoorde onschuld. Ik zei: jij krijgt een boete, en jij, en jij en jij. Je zag de paniek in hun ogen. Ik zei: voor deze keer laat ik het bij een waarschuwing. Maar waarom ben je banger voor een boete dan voor het coronavirus?’

En dan is er nog een dilemma: wanneer zet je een mondkapje op? ‘We zijn gewend om eerst met mensen te praten, om hen, als ze bijvoorbeeld boos zijn, uit die emotie te halen’, zegt Boeren. ‘Maar zo’n gesprek voeren met een mondkapje is heel lastig.’ En dus laat agent Boeren het mondkapje in principe in de arrestantenbus liggen. ‘Tenzij ik inschat dat het niet lukt om 1,5 meter afstand te houden.’

Opnieuw klinkt er een melding door de bus. Een man die onder invloed is van drugs moet uit zijn huis worden gezet, meldt de portofoon. Normaal zou je in zo’n situatie gewoon aan de deur komen met een groepje agenten. Maar nu gaan Boerens collega’s eropaf met zwaarder geschut: schilden en een hond. ‘We moeten afstand bewaren.’

Lees hier meer over de gevolgen van het coronavirus

Als alleenstaande is de coronacrisis soms wel érg alleen: ‘Ik slaap om de tijd voorbij te laten gaan’

De anderhalve-meter-economie, zaterdag in Utrecht: ‘Het kwartje is gevallen’

Wie denkt die jogger wel niet dat ie-is? De sociale uitdagingen van 1,5 meter afstand

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden