Medvedev zegt wat Biden beter alleen kan denken

Is Rusland een ‘achterlijk en corrupt’ land? Behept met een ‘primitieve’ economie, een ‘zwakke’ democratie, en een volk dat het ontbreekt aan ‘eigen initiatief’ en dat sowieso jaarlijks in omvang afneemt vanwege ‘alcoholisme, roken, verkeersongelukken, slechte toegang tot moderne medische technologie en milieuproblemen’?...

Arnout Brouwers

‘Moeten we de toekomst tegemoet met een primitieve economie gebaseerd op primaire grondstoffen, endemische corruptie, onze oude gewoonte om op de staat te rekenen, op het buitenland, op een ‘universele doctrine’ of om het even wat behalve onszelf?’

Wat ook het antwoord op deze vragen is, het is krasse taal – die je eigenlijk niet verwacht van politici, al helemaal niet van diplomaten, en zelfs niet van buitenlandse correspondenten. Die laatste groep is tenslotte ook maar te gast in een land, en telt zijn zegeningen al als na een aantal jaar een redelijke verstandhouding met de kruidenier om de hoek is gegroeid.

En wat te denken van het volgende citaat: ‘Rusland moet sommige heel moeilijke, goed beredeneerde besluiten nemen. Het heeft een krimpende bevolking, een verschrompelende economie, een bancaire sector en structuur die de komende 15 jaar waarschijnlijk niet zullen overleven – het is in een situatie waarin het de wereld om zich heen ziet veranderen, terwijl het zich vastklampt aan iets uit het verleden dat nu onhoudbaar is.’

De onderliggende analyse die uit beide bovenstaande citaten doorklinkt, is vrijwel identiek. Maar het tweede citaat (afkomstig van de Amerikaanse vicepresident Joe Biden, in juli, na zijn reis langs Georgië en Oekraïne) werd door de Russische politieke klasse als zeer beledigend ervaren en bevestigde bij haar de slechtste vermoedens over Amerikanen die met de ene hand betere relaties beloven terwijl ze met de andere hand je land proberen op te delen en de olie te roven.

Het eerste citaat (van president Dmitri Medvedev, gisteren in een artikel op Gazeta.ru) is evenwel onderdeel van een campagne van de Russische president om zijn land met zachte hand de moderne tijd in te duwen – en als zodanig geheel comme il faut in diezelfde politieke kringen die zo beledigd waren door Biden.

Vreemd is dat verschil natuurlijk niet. Nederlanders zijn bijvoorbeeld absoluut niet nationalistisch of kleinzerig – maar kritiek uit het buitenland leidt vrijwel direct tot collectieve verontwaardiging.

Zo hebben de Russen dat ook, en zeker met Bidens woorden, die werden uitgesproken enkele weken na de door Rusland als succesvol beschouwde topontmoeting tussen Barack Obama en Medvedev in Moskou. Biden kreeg overigens ook in de VS veel kritiek op zijn uitspraken in een interview met de Wall Street Journal. Niemand betwistte de inhoud ervan, maar iedereen begreep dat de vicepresident bijna in één klap de hele ‘herstart’ met Rusland van tafel had geveegd.

Maar is het dan echt zo slecht gesteld met Rusland? Ja, zegt Medvedev eigenlijk, om vervolgens met zijn penseel weer een prachtige voorstelling van een toekomstig Rusland te schilderen. Critici vinden deze visionaire schetsen hypocriet. Maar je kunt er ook uit concluderen dat de opgeblazen retoriek van het Kremlin tenminste wedijvert met enig besef over de eigen beperkingen.

Arnout Brouwers

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden