Medische zorg voor illegalen is belabberd

De medische zorg voor illegalen is belabberd. Soms wordt hulp geweigerd, vaker is de behandeling beneden de maat. Een deel van de huisartsen, ziekenhuizen, psychiaters en apothekers is terughoudend bij illegale patiënten, omdat ze onverzekerd zijn en de rekening niet kunnen betalen....

Van onze verslaggever Toine Heijmans

Dat concludeert de Johannes Wier Stichting, die zich bezighoudt met mensenrechten en gezondheidszorg, na een enquête onder artsen en vluchtelingenorganisaties. De uitkomst is opmerkelijk, omdat minister Borst van Volksgezondheid meermalen heeft benadrukt dat illegalen kost wat kost behandeld moeten worden - ook als het niet gaat om zeer acute, levensbedreigende situaties.

Onder hulpverleners is precies bekend welke huisartsen en gezondheidscentra illegalen stelselmatig weigeren, blijkt uit de enquête. Gevolg is dat zij hun heil zoeken bij medici die bekendstaan als illegaal-vriendelijk. Hierdoor blijft het aantal concrete weigeringen beperkt, maar moeten illegalen en hulpverleners zich een hoop geregel op de hals halen om medische hulp te krijgen.

Daarnaast worden illegalen vaak minder goed behandeld dan verzekerde patiënten. Ze worden sneller ontslagen uit het ziekenhuis, of krijgen minder nazorg. Voor illegalen bestaan andere medische maatstaven dan voor legale patiënten, is de conclusie.

'Alleen al in mijn praktijk ken ik vier gevallen van illegalen die niet optimaal zijn behandeld', zegt Kea Fogelberg, huisarts in Leiden en medewerker van de Johannes Wier Stichting. 'Er is een enorm verschil in kwaliteit van zorg.'

Het probleem doet zich over de hele linie voor, maar illegalen hebben vooral moeite met het krijgen van tweedelijnszorg. Lastig blijken opnames in ziekenhuizen, poliklinische behandelingen door een specialist, hulp van een psycholoog of psychiater, kraamzorg en revalidatie.

Illegalen en andere onverzekerden leggen een steeds grotere druk op het budget van ziekenhuizen en andere medische instellingen, met name in de Randstad. Door de sterk stijgende toeloop van niet-betalende patiënten zien zij zich gedwongen af te wegen of behandeling noodzakelijk is. Veel ziekenhuizen geven hiervan de Koppelingswet de schuld, die bepaalt dat illegalen geen recht meer hebben op sociale verzekeringen. Hierdoor blijven veel rekeningen onbetaald.

De keuze om een illegale patiënt te behandelen of niet, laten de meeste ziekenhuizen over aan de arts. Volgens ziekenhuisdirecteuren is er geen sprake van dat illegalen medische zorg wordt onthouden. Maar de Johannes Wier Stichting concludeert anders. In de praktijk worden álle patiënten met een donkere huidskleur argwanend bekeken, zegt Fogelberg, omdat er altijd de kans is dat het om een illegaal gaat.

Anderzijds concludeert de stichting ook dat illegalen zelf medische hulp uit de weg gaan. Ze hebben angst ontdekt te worden, kunnen zich door hun zwervende bestaan niet aan afspraken houden, zijn getraumatiseerd, hebben taalproblemen of kunnen hun weg niet vinden in de Nederlandse gezondheidszorg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden