Medische tv-series zijn net porno

WIE 'S AVONDS op de bank enigszins lusteloos, zoals dat gaat, langs de televisiekanalen zapt, moet goed oppassen. Op zoek naar een fijne serie of een boeiende documentaire kan het gebeuren dat je pardoes en voor je het weet, in een operatie terechtkomt....

Al kijk je maar een kwart seconde naar een opengesperde buikholte of een gapend rood gat, het zijn beelden die zich lange tijd op het netvlies weten te vestigen. Er is bijna elke avond wel iets medisch te zien. In het programma Vinger aan de pols was laatst een klein meisje te zien dat bijna bezweek aan hersenvliesontsteking. De aflevering daarna ging over een jongen van dertien met botkanker. Hij was kaal van de chemotherapie en zat erbarmelijk kreunend voorover in zijn bed, geheel bedekt met buizen en infusen en wat al niet.

Op de belendende zender was een man gefilmd die duidelijk verlamd in een rolstoel zat en met een namaakhand allerlei oefeningen deed. Wie na lang zoeken dan toch nog bij een serie uitkomt, heeft grote kans dat het ER is, met bijna echte operaties, of Chicago Hope, waar vooral hartchirurgen een grote rol spelen, of Cardiac Arrest.

Wat doodzieke mensen beweegt om zich op een dergelijke manier te laten filmen valt niet te doorgronden, en al helemaal niet waarom ouders hun zieke kind aan het volk willen tonen. Kunnen we daar iets van leren? Zijn we dan beter voorbereid als het noodlot daadwerkelijk toeslaat? Het lijkt me niet, want dat zijn dingen waar niemand zich op kan voorbereiden en waar iedereen bovendien anders op reageert.

Of zouden er kijkers zijn die oprecht willen weten hoe dat nu eigenlijk in z'n werk gaat, zo'n amputatie? Het is vreemd dat mensen naar zulke dingen willen kijken. Maar dát ze het willen zien, is wel duidelijk, anders werden al die gruwelijkheden niet op prime time over ons uitgestort.

Mensen willen graag huiveren, daarom gaan ze naar griezelfilms. Maar waarom willen ze huiveren? Misschien is het troostend om andermans ellende te zien, maar waarschijnlijk geeft het ze gewoon een lekker gevoel.

Kijken naar ernstig zieken of naar vreselijke operaties komt voort uit dezelfde drang naar sensatie die mensen drijft tot wat de Engelsen rubbernecking noemen, fijn kijken naar een verkeersongeluk in de hoop dat er een bloederig lijk of een afgerukt lichaamsdeel ligt, zodat er tegenwoordig naast de gewone file ook gesproken wordt van de kijkfile. Zulke mensen worden ramptoerist en gaan de ondergelopen gebieden bezoeken of rijden hard achter een ambulance of de brandweer aan, zodat ze als eerste op de plek des onheils zijn en ongestoord kunnen genieten.

Het is abject om die gevoelens te voeden door de mensen van alles voor te schotelen op televisie. Een programma als Vinger aan de pols of de serie van Ireen van Ditshuyzen over het ziekenhuis Westeinde is niets anders dan edelvoyeurisme, sensatiezucht verpakt in valse pretenties.

Natuurlijk, je hoeft er niet naar te kijken. Maar zou het, afgezien van een verbod, niet veel beter zijn om zulke uitzendingen heel laat in de avond te programmeren, net als harde porno? Want het is net zo smerig en appelleert aan dezelfde bedenkelijke gevoelens.

Liesbeth Wytzes

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden