Nieuws Medische industrie

Medische industrie betaalde vorig jaar 80 miljoen euro aan sponsorgeld

Steeds meer bedrijven in de medische sector openbaren hoeveel sponsorgeld ze betalen aan artsen en ziekenhuizen. Vorig jaar betaalden 152 farmaceutische bedrijven en leveranciers van medische hulpmiddelen samen bijna 80 miljoen euro, een toename van 12 procent. Dat blijkt uit cijfers van het Transparantieregister Zorg die maandag zijn gepubliceerd.

Vorig jaar betaalden 152 farmaceutische bedrijven en leveranciers van medische hulpmiddelen samen bijna 80 miljoen euro, blijkt uit cijfers van het Transparantieregister Zorg. Beeld Getty Images/iStockphoto

Het register werd zeven jaar geleden opgezet om betalingen van de industrie aan zorginstellingen, artsen en patiëntenverenigingen voor iedereen zichtbaar te maken. Het idee is dat openbaarmaking mogelijke beïnvloeding tegengaat: van alle artsen en organisaties valt immers na te gaan hoeveel geld zij ontvangen. In 2012 lieten nog maar vijftig bedrijven, allemaal uit de farmaceutische industrie, hun vergoedingen registreren; vorig jaar waren dat er al ruim honderd meer. Sinds twee jaar doen ook leveranciers mee van medische hulpmiddelen, zoals pacemakers en prothesen.

Nederland was het eerste land ter wereld met een transparantieregister, en hoewel de bereidheid van bedrijven om deel te nemen blijft toenemen, is discussie ontstaan over de vraag of het register niet te vrijblijvend is. Registratie van de betalingen gebeurt op vrijwillige basis, en daardoor is onduidelijk of het overzicht compleet is. In België is twee jaar geleden een wettelijke meldplicht ingevoerd en daar blijken de cijfers fors hoger. Zo ontvingen artsen daar vorig jaar ruim 26 miljoen euro van de industrie, blijkt uit een overzicht dat onlangs is gepubliceerd. Dat is drie keer zoveel als hun Nederlandse collega’s in 2018, terwijl ze met eenderde minder zijn. Belgische patiëntenorganisaties kregen 9,9 miljoen, Nederlandse patiëntenorganisaties slechts 1,7 miljoen.

PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen heeft dit voorjaar een wetsvoorstel ingediend om bedrijven een meldplicht op te leggen. ‘We weten niet wat we niet weten’, zei ze daarover in de Volkskrant. De werking van het register wordt dit najaar geëvalueerd.

Frederik Schutte, secretaris van de Stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) en verantwoordelijk voor het register, denkt dat de verschillen met België zo groot zijn doordat daar alle betalingen worden geregistreerd, terwijl hier de ondergrens op 500 euro ligt. Hier zijn de vergoedingen van fabrikanten van hulpmiddelen bovendien beperkt tot medisch specialisten, waardoor bijvoorbeeld de betalingen van een brillenfabrikant aan een opticien het register niet halen. ‘Er is bij bedrijven een grote bereidwilligheid om betalingen te melden, maar als uit de evaluatie blijkt dat niet alles wordt gemeld, dan kan een wettelijke verplichting helpen. Ook over de ondergrens van de bedragen gaan we de discussie graag aan.’ 

Ziekenhuizen

Verreweg het meeste sponsorgeld (71,1 miljoen euro) ging vorig jaar naar ziekenhuizen en samenwerkingsverbanden van artsen (zoals maatschappen en beroepsverenigingen). Zij gebruikten dat geld vooral voor de financiering van bijeenkomsten en projecten. Het aantal individuele artsen dat werd betaald is licht gedaald: 3.653 zorgverleners (bijna altijd medisch specialisten) ontvingen vorig jaar 8,9 miljoen euro, 3 procent meer dan het jaar ervoor, vooral voor het geven van presentaties en het bezoeken van congressen.

Vergoedingen voor medisch wetenschappelijk onderzoek staan niet in het transparantieregister. Een overzicht van de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen wijst uit dat farmaceutische bedrijven aan artsen en ziekenhuizen vorig jaar bijna 110 miljoen euro betaalden voor het doen van onderzoek.

Volgens de CGR zijn patiënten erbij gebaat dat artsen, zorginstellingen en patiëntenorganisaties samenwerken met geneesmiddelenbedrijven en leveranciers van medische hulpmiddelen, omdat die contacten leiden tot medische vooruitgang en betere zorgverlening.

Duiten voor dokters

Geneeskunde is big business en belangenverstrengeling ligt altijd op de loer. Wie krijgt geld van de farmaceutische industrie? Hoeveel? En waarom? De Volkskrant legde in 2016 het krachtenspel bloot.

Waar interessante en spraakmakende verhalen online en in de krant ophouden, gaat het Volkskrantgeluid verder. Wat is een zwart gat precies? En hoe gaat het eraan toe in tbs-klinieken? Onze verhalenmakers leggen het uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden