Medicijncocktail helpt mogelijk bij darmkanker

Er is hoop voor patiënten met een moeilijk te behandelen vorm van darmkanker. Onderzoekers van het Nederlands Kanker Instituut hebben ontdekt dat zij baat hebben bij een combinatie van twee bestaande medicijnen. Dat is van groot belang voor 8 à 10 procent van de mensen met darmkanker. In Nederland gaat het jaarlijks om honderden patiënten.

AMSTERDAM - Het onderzoek is donderdagavond online gepubliceerd door het vakblad Nature. Omdat de resultaten zo hoopgevend zijn, wil het Nederlands Kanker Instituut-Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis (NKI-AvL) zo snel mogelijk een klinisch onderzoek opzetten bij patiënten.


Een deel van de patiënten met darmkanker heeft een mutatie in een bepaald gen, het BRAF-gen. Die mutatie komt ook veel voor bij patiënten met een melanoom, een agressieve vorm van huidkanker. Er bestaat een medicijn dat het signaal van dat BRAF-gen remt. Dat is effectief bij melanoompatiënten maar opmerkelijk genoeg niet bij patiënten met darmkanker. Darmkankercellen blijken een ontsnappingsroute te hebben, zegt hoogleraar moleculaire carcinogenese René Bernards, leider van het onderzoek. Die route wordt geactiveerd door het geneesmiddel.


De onderzoekers verzamelden darmkankercellen waarop het medicijn werd losgelaten. Daarna remden ze met een speciale techniek één voor één de productie van alle ruim vijfhonderd eiwitten die bij celgroei en celdood betrokken zijn. Er bleef maar een enkel eiwit over (EGFR) dat essentieel bleek voor de overleving van de tumorcellen.


Dat EGFR-eiwit wordt hyperactief zodra het geneesmiddel wordt toegediend, legt Bernards uit. In melanoomcellen is dat eiwit nauwelijks actief zodat het probleem daar niet optreedt.


Er bestaat al een medicijn dat het EGFR-eiwit remt. Darmkankerpatiënten met de betrokken mutatie zijn er hoogstwaarschijnlijk bij gebaat om ook dat medicijn te gebruiken. Bernards is hoopvol gestemd. Tot nu toe is spectaculair resultaat geboekt bij gekweekte kankercellen en menselijke kankercellen in proefdieren. Maar het samenspel tussen de twee eiwitten is in losse cellen niet anders dan bij cellen in het menselijk lichaam, aldus Bernards.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden