Nieuws

Medicijnagentschap EMA concludeert dat AstraZeneca veilig is, Nederland hervat vaccinatie

Nederland begint vanaf volgende week weer met inentingen met het vaccin van AstraZeneca. Dit heeft demissionair minister Hugo de Jonge donderdag gezegd na het oordeel van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Dat concludeerde dat het vaccin een veilig en effectief middel is in de strijd tegen het coronavirus.

Een productielocatie van AstraZeneca in het Belgische Seneffe. Beeld AFP
Een productielocatie van AstraZeneca in het Belgische Seneffe.Beeld AFP

De voordelen van het vaccin – het voorkomt dagelijkse vele ziekenhuisopnames en sterfgevallen in een pandemie die elke dag meer dan duizend levens eist in Europa – zijn volgens het EMA vele malen groter dan de mogelijke risico’s. Volgens minister De Jonge is de veiligheid van het vaccin hiermee ‘boven elke twijfel verheven’.

Ziektegevallen

Het vaccin van AstraZeneca kwam onder vuur te liggen na een aantal ziektemeldingen. Het Europese geneesmiddelenbewakingscomité PRAC vond uiteindelijk 25 ernstige gevallen waarbij sprake was van een combinatie van bloedstolling en een zeer laag aantal bloedplaatjes. Zeven personen kregen in vaten in het hele lichaam last van stollingen, achttien mensen hadden stollingsproblemen in de hersenen. In totaal negen personen overleden door de aandoening. Voor Nederland was dit afgelopen zondag reden om tijdelijk te stoppen met vaccineren, in navolging van een aantal andere Europese landen.

Om de kwestie in perspectief te plaatsen: zo’n 20 miljoen mensen kregen het vaccin de afgelopen maanden toegediend in de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk.

De Jonge noemde het tijdelijk stoppen met dit vaccin ‘een geweldig dilemma'. ‘Je mist de kans om mensen te vaccineren, maar je wilt voorkomen dat mensen het vertrouwen verliezen in het vaccin.’

De minister zei niet te verwachten dat veel mensen het vaccin van AstraZeneca nu zullen weigeren omdat ze het nog steeds niet helemaal vertrouwen. Mensen die nu een uitnodiging ontvangen voor een prik ‘krijgen een kans waar anderen jaloers op zijn'.

Bovendien kunnen ze ook niet zomaar kiezen voor een ander vaccin. Wel sluit de minister niet uit dat mensen die nu een vaccinatie weigeren op een veel later tijdstip, als iedereen is gevaccineerd, een nieuwe kans krijgen zich alsnog te laten inenten. ‘Maar dat zou nog maanden kunnen duren.’

Jonge vrouwen

De gevonden aandoeningen lijken iets vaker voor te komen bij jonge vrouwen, maar zei Sabine Strauss, hoofdonderzoeker van het PRAC, dat kan ook komen doordat zij in sommige Europese landen vaker zijn ingeënt. Zorgmedewerkers hebben vaak voorrang in de vaccinatiestrategie.

Wat ook nog zou kunnen, zegt Ton de Boer, voorzitter van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, is dat de ziektegevallen een gevolg zijn van covid zelf. ‘Uit de literatuur weten we dat dit soort aandoeningen ook een tijdje na de infectie nog kan optreden.’

Link niet definitief uitgesloten

De zeldzame ziektegevallen komen iets vaker voor dan voor de coronacrisis normaal zou zijn. Dat maakt dat het EMA ‘niet definitief’ kan uitsluiten dat er een link is tussen het vaccin en de zeldzame aandoening. Daarom adviseert het EMA de productinformatie van het vaccin uit te breiden, met een beschrijving van de ziektegevallen, zodat artsen en zorgverleners alert zijn op de mogelijkheid van de bijwerking.

Die informatie moet ook actief onder patiënten worden verspreid. Voor hen publiceerde het EMA een richtlijn. Als zij na de vaccinatie klachten ervaren als ademtekort, pijn op de borst, kleine blauwe plekken of zwellingen of een koudegevoel in armen of benen, moeten zij direct een arts waarschuwen.

De onderzoekers kwamen ook tot de conclusie dat het vaccin niet leidt tot een hoger risico op normale vormen van trombose. Sterker nog: doordat covid-19 trombose kan veroorzaken, is de kans groot dat in de gevaccineerde groep die aandoening juist minder vaak voorkomt.

Nederland

In Nederland (300 duizend vaccinaties) heeft bijwerkingencentrum Lareb tot nu toe twee meldingen ontvangen, maar die gevallen zijn ‘niet vergelijkbaar’ met eerdere ontdekkingen in het buitenland. Het aantal bloedplaatjes was veel minder laag, en ook de vorm van trombose was anders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden