Medici voor uitname nier bij levende terminale patiënten

De medische wereld moet serieus overwegen bij mensen die op de intensive care liggen en door de artsen zijn opgegeven al vóór het overlijden een nier uit te nemen.

Daardoor komen er niet alleen meer nieren vrij voor orgaandonatie, maar is de kwaliteit ook beter. Dat schrijven twee donatiedeskundigen van het Erasmus Medisch Centrum in Medisch Contact. In Nederland is een groot tekort aan orgaandonoren.

Wantrouwen

Experts zien echter grote bezwaren. ‘Dit leidt tot wantrouwen en tot een daling van het aantal donoren’, zegt hoogleraar transplantatiegeneeskunde Andries Hoitsma van het UMC St. Radboud. ‘Theoretisch hebben ze gelijk, maar de kans is helaas levensgroot dat mensen gaan denken: zie je wel, ze maken me dood voor mijn organen. De ervaring leert dat nuances niet aankomen bij het publiek.’

Een deel van de transplantaties in Nederland vindt pas plaats als een patiënt is overleden, vaak na traumatisch hersenletsel. Daarvoor is hij dan al opgegeven door de artsen en is de behandeling gestaakt. Na de dood wordt ook nog 5 minuten gewacht voordat de patiënt naar de operatiekamer gaat.

Het probleem is dat de organen door dit proces sterk achteruit gaan, zegt klinisch ethicus Erwin Kompanje, een van de auteurs van het stuk. Volgens hem mist Nederland zo 50 procent aan goede organen: ‘Als een patiënt na het staken van de behandeling niet binnen 2 uur overlijdt, dan is de kwaliteit van de nieren al zo slecht geworden dat donatie geen zin meer heeft. Dat gebeurt in de helft van de gevallen. Ook voor nabestaanden is dat soms teleurstellend.’

In alle rust sterven

Dat verandert als een patiënt wordt geopereerd zodra de artsen hebben besloten de behandeling te staken, stelt hij. Na het uitnemen van de nier kan de patiënt terug naar de intensive care om in alle rust te sterven. Volgens Kompanje kan het sterfbed dan beter zijn, omdat de familie alle tijd heeft om afscheid te nemen. Wel zou de patiënt door de operatie extra pijn kunnen lijden. ‘Maar in de praktijk zal dat meevallen. Deze patiënten zijn diep comateus.’

Hoogleraar transplantatiegeneeskunde Rutger Ploeg uit Groningen vindt het idee echter ‘zeer ongelukkig’. ‘Als je iemand van tevoren opereert en één nier uitneemt, mis je daarna wel de andere nier, de lever en de longen.’ Volgens hem gebeurt het hier ook niet zo vaak dat organen niet meer goed zijn. ‘Dat zijn Engelse cijfers. In Nederland overlijden mensen gemiddeld 30 minuten na het staken van de behandeling.’

Ook voorzitter Rik Gerritsen van de ethische commissie van de vereniging voor Intensive Care, is negatief. ‘De grens voor orgaandonatie is absoluut. Die moet liggen bij de dood. Hiermee ga je schuiven naar “dood genoeg”. Dat leidt tot onduidelijkheid, twijfel en uiteindelijk tot minder donoren.’

Ziekenhuis. (Colourbox.com)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.