Mediapaspoort moet kind beschermen in digitale wereld

Het Nationaal Media Paspoort moet basisschoolleerlingen meer mediabewustzijn bijbrengen.

Kinderen leren met het Mediapaspoort om te gaan met de nieuwe digitale wereld. Beeld Thinkstock

Wat doe je als een Facebookvriendje zonder toestemming je foto bewerkt en verspreid op internet? En wat doet het met je als je klasgenootjes je pardoes uit een whatsappgroep gooien? Met het Nationaal Media Paspoort, beogen de ontwikkelaars, moeten basisschoolleerlingen meer mediabewustheid worden bijgebracht. Morgen wordt het nieuwe onderwijsprogramma gelanceerd op de Annie MG Schmidtschool in Amsterdam-West.

Tot nu toe zijn meer dan 600 aanmeldingen van scholen, zegt Liesbeth Hop, directeur van Media en Maatschappij die het lespakket samen met Radboud Universiteit ontwikkelde. 'We kwamen erachter dat kinderen zich steeds meer in een online-wereld begeven waarin we ze niet altijd kunnen begeleiden.'

Volgens Hop is het de bedoeling dat kinderen zo vroeg als in groep 1 al starten met het lesprogramma. Elk jaar komen dezelfde zeven thema's aan bod, afgestemd op het jaarniveau. Na groep 8 krijgen alle leerlingen een gedrukte versie van alle leervorderingen: het mediapaspoort.

Zeven thema’s die elk jaar worden behandeld
1. Weet wat je ziet
2. Bewaak je identiteit
3. Wat je geeft krijg je terug
4. Houd de klok in de gaten
5. Maak goede keuzes
6. Bescherm je privacy
7. Zorg voor je eigen veiligheid

Volgens Hop gaan de lessen niet alleen over de gevaren van internet, maar ook over de invloed van 'heftige beelden' op het 'gevoelsleven' van een kind. 'We onderschatten hoe makkelijk kinderen blootstaan aan heftige mediabeelden en wat dat met hun gevoelsleven doet.'

Hop noemt het voorbeeld van ouders die haar geschrokken vertelden dat hun zoontje van 4 opeens op pornosite zat te kijken. 'Bleek dat het jongetje op een advertentie klikte die in beeld verscheen omdat zijn vader de vorige avond een pornosite had bezocht.'

Ouders

Ook ouders en grootouders worden via thuisopdrachten betrokken bij het lesprogramma. 'In groep 3 moeten leerlingen bijvoorbeeld samen met hun ouders een mediadagboek bijhouden', zegt Hop. 'Daarin leggen ze vast hoeveel tijd ze besteden aan mediagebruik, van televisie kijken tot whatsappen.' In een later schooljaar krijgen kinderen de opdracht om hun grootouders interviewen over het mediagebruik tijdens hun jeugdjaren. Hop: 'Daarmee willen we kinderen een ander perspectief bieden op de huidige mediacultuur.'

De vraag is of ouders wel zitten te wachten op scholen die weer een opvoedtaak overnemen. Thema-adviseur Arline Spierenburg van Ouders & Onderwijs heeft enige reserves bij het nieuwe onderwijsprogramma. 'Het is natuurlijk heel goed dat kinderen mediawijsheid wordt bijgebracht, maar er bestaan al veel initiatieven op dit gebied', zegt Spierenburg. Ze is ook kritisch omdat er een commerciële partij (Ziggo) betrokken is bij het initiatief.

Onzeker

Spierenburg ziet liever dat ouders en scholen een lesprogramma samen 'inkleuren'. 'Je kunt kinderen nu eenmaal niet de digitale weg op laten gaan zonder ze eerst te leren rijden', zegt Spierenburg. 'Maar er zijn al veel ouders die daar ook zelf deskundig in zijn. De school zou daar ook heel goed gebruik van kunnen maken.'

Hop zegt dat het juist hun ervaring is dat ouders heel onzeker zijn. 'Media zijn een soort opvoedconcurrenten, ouders merken dat televisie en sociale media veel invloed hebben op kinderen.' Volgens Hop is mediabewustzijn broodnodig nu kinderen onderling veel contact hebben zonder toezicht. 'Als mijn vriendje vroeger belde, en mijn moeder nam op terwijl ik huiswerk aan het maken was, dan hing ze gewoon op en kreeg ik hem niet te spreken. Mijn zoon kan om 03:00 nog aan het whatsappen zijn zonder dat ik het doorheb.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden