Medewerkers Europese Octrooi Organisatie zijn tirannie beu en gaan de straat op

Vijf zelfmoorden in drie jaar tijd, collega's die instorten: medewerkers van de Europese Octrooi Organisatie zijn de tirannieke leiding beu - 'Ze hebben geen compassie' - en gaan de straat op.

900 van de 2.700 werknemers van de Octrooiorganisatie in Rijswijk demonstreren donderdag in Den Haag tegen de leiding. Beeld Freek van den Bergh

'Elisabeth, Ion, Malika, Laurent, Jésus.' Een Britse werknemer van de Europese Octrooi Organisatie in Rijswijk heeft de namen van vijf geschorste danwel ontslagen collega's op zijn T-shirt geschreven. Met enkele honderden collega's demonstreert hij donderdagmiddag voor het Haagse Vredespaleis. 'Mijn eigen naam doet er niet toe, dat is te gevaarlijk.'

Al geruime tijd speelt een hoogoplopend conflict tussen het personeel en de top van het European Patent Office, de internationale organisatie met zevenduizend werknemers die de octrooioonvragen beoordeelt en vastlegt voor 38 Europese landen. Hun baas, de Fransman Benoît Battistelli, voert vanuit het hoofdkantoor in München wijzigingen door in de arbeidsvoorwaarden zonder inspraak van het personeel te dulden, zo is het verwijt.

(Tekst gaat verder onder foto).

Beeld Freek van den Bergh

De concrete aanleiding voor de demonstratie is het ontslag van twee collega's en de degradatie van een derde in München. Een van de betrokkenen is de afdelingsvoorzitter van de vakbond Suepo in München, de Nederlandse Elizabeth Hardon. Vorige week gingen al 1.300 werknemers in München de straat op, gisteren demonstreerden 900 van de 2.700 werknemers uit Rijswijk in de Haagse ambassadewijk.

'Ik wil mijn rechten terug', staat er op een spandoek. Op een T-shirt met de tekst 'Ik steun mijn geschorste collega' is 'geschorste' met stift doorgestreept en vervangen door 'ontslagen!!!'.

'Het is een vendetta tussen het topmanagement en de vakbonden', analyseert een demonstrant tijdens de protestmars van de Franse naar de Duitse ambassade en terug. 'Er worden collega's ontslagen en een deel van hun pensioen wordt ingehouden.' Wie zich kritisch uitlaat of actief is voor de bond mag represailles verwachten. Vorig jaar bleek dat kaderleden van de bond in de gaten worden gehouden door rechercheurs van het omstreden Britse onderzoeksbureau Control Risks.

In de anders zo rustige ambassadewijk wordt hard op fluitjes geblazen. Veel demonstranten hebben oordopjes in. De Duitse ambassadeur neemt een petitie in ontvangst. Een Duitse werknemer: 'We weten door die internationale status niet goed bij wie we onze zorgen moeten neerleggen. Bij de Tweede Kamer? Minister Asscher? Het Europese parlement? Bij ambassades? Er is een externe procedure bij arbeidsconflicten, maar die duurt acht jaar.'

De afgelopen drie jaar waren er vijf zelfmoorden onder het personeel, twee ervan in Rijkswijk. Een medewerker benam zich op de laatste dag van zijn zomervakantie het leven, eerder sprong een ander van de zevende verdieping. De arbeidsinspectie mocht van de directie geen onderzoek komen doen.

(Tekst gaat verder onder foto).

Beeld Freek van den Bergh
Beeld Freek van den Bergh

'Als internationale organisatie vallen we buiten de juridische kaders', verklaart de Britse octrooideskundige. 'Ze mogen de arbeidsinspectie inderdaad de toegang weigeren omdat we immuniteit hebben, maar ze hóéven het natuurlijk niet te verbieden.'

Onder het personeel in Rijswijk is de onrust gegroeid nadat een kritische collega vrijdag onder de druk bezweek. 'Hij stortte in de kantine in elkaar en moest met een ambulance worden afgevoerd. Maar deze week moest hij meteen weet op het matje komen', zegt een Italiaanse. 'Ze hebben geen enkele compassie.'

Vrijwilligers aanwijzen

Volgende week komt topman Battistelli naar Nederland. Hij wil met een delegatie van het personeel praten, vertellen verschillende demonstranten, maar niemand durft het aan. 'Nu zijn afdelingshoofden vrijwilligers aan het aanwijzen', sneert een Spanjaard. 'Noem dat maar vrijwillig.'

De Duitse werknemer, die al jaren in Rijswijk werkt, wijst om zich heen: 'Zeker driekwart van deze mensen heeft een doctorstitel, maar we zijn bang om de straat op te gaan. Dat is toch te gek voor woorden. Het is net Noord-Korea.'

Na anderhalf uur keren de bussen terug naar het kantoor in Rijswijk. Daar wachten honderden collega's die niet durfden te demonstreren. 'Er is veel fatalisme. Veel collega's zeggen dat we de strijd al verloren hebben', zegt een Fransman. 'Ze zijn bang om hun hoofd op het hakblok te leggen.'

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden