Medewerker kinderopvang bekent misbruik kinderen. Celstraf en tbs geëist, maar is die straf te hoog?

Bart C. zou de kinderen niet betast hebben

Reportage proces Bart C.  De pedagogisch medewerker heeft inmiddels meerdere gevallen van misbruik bekend en kijkt tegen een celstraf en tbs aan. C's advocaat vindt de straf 'disproportioneel' en vermoedt dat de commotie rondom Anne Faber van invloed is geweest op de hoogte van de straf.

Het pand van Partou Kinderopvang in de Bilt. Foto Raymond Rutting

‘Hoe is het mogelijk dat hij zo lang zijn gang heeft kunnen gaan?’, vraagt de moeder van een 9-jarig meisje zich af in haar slachtofferverklaring voor de Utrechtse rechtbank. ‘Je verwacht bij een buitenschoolse opvang een betrouwbare club mensen.’

Maar de zeven meisjes in de leeftijd van 4 tot 10 jaar oud die pedagogisch medewerker Bart C. (27) vermoedelijk heeft misbruikt in de buitenschoolse opvang Partou in de Bilt, durfden lang niets te zeggen over wat er gebeurde omdat deze sport- en spelleider zo geliefd en populair was. Ze durfden niet tegen hem in te gaan omdat hij hun ‘meester’ was. ‘Ik wilde dit niet, maar ik heb niet nee gezegd’, hoorde een moeder later van hun dochter.

De strafeis

Bart C. hoorde dinsdag de officier van justitie 30 maanden celstraf tegen hem eisen, en TBS met voorwaarden. Dit voor het veelvuldige misbruik van de kinderen die aan zijn zorg waren toevertrouwd, in de periode van januari 2016 tot augustus 2017. Dit gebeurde in lokalen, in de toiletten, een kleedkamer van de BSO en soms ook buiten. ‘De verdachte heeft het vertrouwen van kinderen en hun ouders beschaamd’, zegt de aanklager. ‘Hij heeft de kinderen misbruikt om zijn eigen fantasieën te kunnen leven. De gevolgen voor de kinderen kunnen levenslang zijn.’

Zijn advocaat Chris Hesen noemt de eis ‘disproportioneel’. De enige overeenkomst met de grote misbruikzaak van crèche-medewerker Robert M. is dat het over kinderen gaat, deze zaak is van heel andere orde’, zegt Hesen. ‘Mijn cliënt is geen verknipt monster dat als een roofdier jaagt op kinderen.’

Fantasiewereld

In tranen biedt C. voor de rechter zijn ‘diepste excuses’ aan, voor het leed dat hij anderen heeft aangedaan. Zijn ‘eigenaardige fetisj’ is volgens hem de oorzaak van het kwaad. Aan meerdere meisjes vroeg hij hem in zijn kruis te schoppen of te stompen. Soms moesten ze dan giechelen, hij dacht toen dat ze het niet erg vonden. Maar sommige meisjes zeiden dat ze duidelijk lieten merken dat ze het niet wilden.

‘Ik kreeg wel signalen van kinderen dat ze het niet fijn vonden, maar ik heb alleen vanuit mijzelf gedacht’, geeft C. dinsdag tegen de rechter toe. ‘Ik ben te weinig bezig geweest met wat de kinderen ervan vonden. Ik had een fantasie en leefde in een fantasiewereld. En er was op de BSO gelegenheid deze uit te voeren. Ik ben niet uit geweest op kindermisbruik.’

Maar volgens de officier ging zijn misbruik aanmerkelijk verder, wat ook blijkt uit de verklaringen van de kinderen. Op 8 augustus 2017 vertellen twee zusjes van 4 en 6 jaar oud aan hun ouders tijdens het eten wat er die middag in de kleedkamer is gebeurd met ‘meester Bart’; ook al had hij hen nadrukkelijk gevraagd daar niet met anderen over te praten. De vader belt meteen de politie. De volgende dag wordt de medewerker ontslagen en sinds 13 augustus zit hij vast.

De zaak leidde tot grote commotie onder de ouders van de kinderen op de opvang. Bart was heel geliefd, veel kinderen stoeiden graag met hem. Ook reed hij regelmatig het busje met de kinderen van de basisscholen naar de BSO.

In december heeft C. het misbruik van de meeste kinderen bekend. Maar van enkele verklaringen van de minderjarigen zegt hij ook op de zitting dat het zo niet is gebeurd of dat hij er geen herinnering aan heeft.

Deskundigen van het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie zeggen dat hij de ernst van zijn handelen onvoldoende inziet. De verdachte zou een seksueel-masochistische stoornis hebben. Behandeling moet herhaling voorkomen. Ook vertoont hij ‘kenmerken van autisme’.

Michael P.

Om te voorkomen dat hij zich zou onttrekken aan deze behandeling, adviseren zij de rechter C. TBS op te leggen met voorwaarden. Dit vindt zijn advocaat Hesen veel te zwaar, omdat er geen sprake is geweest van verkrachting en hij heeft zijn slachtoffers niet betast. Veel verdachten vrezen TBS omdat daaraan, anders dan aan een gevangenisstraf, geen einddatum zit; de behandeling kan telkens worden verlengd. Ook bij het mildere TBS met voorwaarden staat de duur vooraf niet vast.

Mogelijk, suggereert Hesen, heeft de recente commotie over de van de moord op Anne Faber verdachte Michael P. meegespeeld in dit zware advies. P. kreeg voor een eerder zwaar zedendelict geen TBS opgelegd waardoor hij de vrijheid had nogmaals een slachtoffer te maken. Twee psychologen die een contraexpertise hebben uitgevoerd op verzoek van de advocaat, noemen dit TBS-advies ‘onvoldoende onderbouwd’.

Op de zitting beklemtoont de psychiater van het NIFP hoe belangrijk het is dat C. zijn behandeling afmaakt. ‘Het gevaar is dat als C. denkt dat hij klaar is voor de maatschappij, dat niet het geval hoeft te zijn. Met een TBS met voorwaarden kun je ervoor zorgen dat iemand zijn behandeling afmaakt.’ De psycholoog: ‘Dat hoor je hem nu al zeggen: ik heb sinds mijn aanhouding empathie ontwikkeld. Maar zo snel gaat dat niet.’

Advocaat Marianne Kubatsch vraagt namens de ouders van een aantal slachtoffers schadevergoeding voor materiële en immateriële schade, variërend van 250 euro tot enkele duizenden euro’s. Veel ouders vrezen de schade op lange termijn voor hun dochters.

Een 9-jarig meisje zei tegen haar moeder dat ze alleen aan haar hondje had verteld wat er was gebeurd, zo bang was ze dat C. haar of haar moeder wat aan zou doen. Haar moeder ziet dat het niet goed gaat met haar dochter, vertelt ze aan de rechter. ‘Mijn dochter wilde toen al een tijdje niet naar school en naar de BSO. Hoe kan het dat ik niet eerder door heb gehad wat er aan de hand is’, vraagt de moeder zich af. ‘Nu slaapt ze slecht, ze heeft nachtmerries. Ik hoop dat Bart een forse straf krijgt, hij heeft zo veel kapot gemaakt. Dit mag nooit meer gebeuren.’

De rechter doet over twee weken uitspraak, op 1 mei.

Kinderopvang

Op een crèche worden baby’s en peuters opgevangen die nog niet onder de leerplichten vallen: tot vier jaar. Buitenschoolse opvang (BSO) is opvang voor schoolgaande kinderen. Na schooltijd gaan de kinderen daarvoor naar een kindercentrum (bijvoorbeeld kinderdagverblijf) of naar gastouder. Sinds de veroordeling van Robert M. in 2012 zijn de regels in de kinderopvang aangescherpt. Kinderen mogen in kinderdagverblijven niet alleen zijn met een medewerker: er geldt het ‘vier-ogen-principe’. Maar dit geldt niet voor buitenschoolse opvang.